en
en, interj., calling attention, or expressing surprise or indignation, lo! behold! see! there!
- I In presenting in a lively (or indignant) manner something important or unexpected (en habet vim indignationis, Donat. ad Ter. Phorm. 348).—With nom. (so usually, v. Krebs, Antibarb. p. 407): ubi rorarii estis? en sunt. Ubi sunt accensi? Ecce, Plaut. Fragm. ap. Varr. L. L. 7, § 58 Müll.; cf. Verg. E. 5, 65: en foederum interpretes, Cic. Verr. 2, 5, 21: en crimen, en causa, cur, etc., id. Deiot. 6, 17: en Varus et legiones, Tac. A. 1, 65: en Priamus, Verg. A. 1, 461 et saep.—With acc. (class.): en memoriam mortui sodalis, Cic. Verr. 2, 1, 37, § 93: en causam cur, etc., id. Phil. 5, 6, 15: en habitum, Juv. 2, 72: en animam et mentem, id. 6, 531.—With pronouns: en ego vester Ascanius, Verg. A. 5, 672; so, en ego, Hor. Serm. 1, 1, 15; Plin. 21, 3, 9, § 12: en hic, Cic. Fam. 13, 15; id. Clu. 65, 184; Ov. M. 11, 7; cf.: consul en, inquit, hic est, Liv. 22, 6: em illaec sunt aedes, Plaut. Trin. prol. 3: en cui, Cic. Verr. 2, 1, 37: en quod, id. ib. 2, 5, 47.—With whole sentences: en mehercule in vobis resident mores pristini, Plaut. Truc. prol. 7; Liv. 28, 27; Verg. A. 7, 545; 9, 7; Val. Fl. 1, 226; Luc. 6, 51; Curt. 10, 2 et saep.: en ecce, Sen. Oedip. 1004; Ap. Met. 8, 26, 3; id. ib. 10, 9, 17.—Even en en occurs, Sen. Herc. Fur. 523.—
- II In interrogations.
- A To excite the attention of the hearer: en ibi tu quicquam nasci putas posse, aut coli natum? Varr. R. R. 1, 2, 5: en quid agis? Pers. 3, 5; Val. Max. 7, 6, 3 ext.— More freq.,
- B Manifesting the speaker's wonder, anger, or excitement.
- 1 With quid, cur, etc.: en quid ago? Verg. A. 4, 534; cf.: en haec promissa fides est, id. ib. 6, 346; Prud. Apoth. 470: en quid agam? why, what shall I do? Pers. 5, 134: en quo discordia cives Produxit miseros? Verg. E. 1, 72: en cur magister ejus possideat campi Leontini duo milia jugerum immunia? Cic. Phil. 3, 9, 22.—
- 2 With umquam (or in one word, enumquam): en umquam aspiciam te? ever indeed? Plaut. Trin. 2, 4, 189 (590); so very freq.: en umquam, id. Cist. 1, 1, 88 (88); id. Men. 1, 2, 34 (143); 5, 5, 26 (924); id. Rud. 4, 3, 48 (985); 4, 4, 73 (1117); Ter. Phorm. 329; Liv. 4, 3; 8, 30; 9, 10; Verg. E. 1, 68: en erit umquam ille dies, etc., id. ib. 8, 7; Sil. 16, 91 et saep.; cf.: enumquam ecquando, Paul. ex Fest. p. 76, 7 Müll.; and, enumquam, εἴ ποτε, καί ποτε, Gloss. Philox.: en usquam, οὐδαμόθεν, εἴπου, ib.—
- III With imperatives, to incite to action; Engl, Come! en me dato, Plaut. Poen. 1, 1, 31 (159): hos tibi dant calamos, en accipe, Musae, Verg. E. 6, 69: en age segnes Rumpe moras, id. G. 3, 42; so, en age dum, Prop. 1, 1, 21; Sil. 3, 179; Val. Fl. 4, 70; Pers. 5, 134.—Cf. Hand, Turs. II. p. 367-373.
Stephane, inquam, Stephane, en locus pietatis, en tempus misericordiae, en utique occasio exhibendae caritatis
en, primus occurrit nobis Samuel
en, inquam, noctis horrida / nunc apparent spectacula(
cum omnibus ad se rite pertinentibus campis, pascuis, ‥ sillvis, en in suo vivere cum prosperitate semper istum exenium obtineat
en veraciter a me descripta est offensa [etc. ]
sub quorum umbra peccati rex egenus mittitur; en ut regnum ‥ plaga magna percutitur
magna quantocius altercacio inter regem et dictos dominos appellantes en ut insurrexit priusquam ‥ confabularentur
- 1. (demonstratief) kijk (daar)! (m. nom., acc. of m. volledige zin); ➤ en ego daar ben ik; en Priamus; en causam; en crimen;
- 2. (aansporend) vooruit!, kom!; ➤ en age!;
- 3. (vragend) (in dir. en afh. vr.) (of) wel?
Dominus, vel
Domina: nec apud Beneharnos duntaxat, sed et apud Catalanos et Aragonenses, ut ex Raimundo Montanerio in Chronico Regum Aragon. ex Historia Expugnatæ Minoricæ Insulæ, et Chronico Petri Regis Aragon. editis a Michaele Carbonello, passim colligitur. Nescio an huc spectet epitaphium, quod descripsit Catellus lib. 2. Rerum Occitan. pag. 171 :
Vide Andream Boschum in sua Catalania pag. 574.En Ramon Arnaldus jacet hoc in marmore clausus, etc.
Dominusaut
Dominaaliave similis, ut
Miles, fere semper præfigitur. Codex MS. Bibl. Domini
Premisit garcionem suum et precepit ei, ut pararet cenam in castris in hospitio d'Ena Saca.Et infra :
Ermegaudus Vena de Regalimonte venit ad ipsam dicens sibi, quod duo de illis Bonis hominibus, qui dicuntur heretici, quorum unus vocabatur R. Delboc maritus olim d'Ena Cabriagia, de Albia et socius ejus cujus nomen ignorat ipse, ut dicit, erant in domo Guillelmi de Mauriano.
Ena, vel
Napromiscue mulieres natalibus insignes nominibus suis præposuisse dubitari non licet. Id quidem jam monuerat Petrus de Marca, testis hac in re locuples, lib. 3. Marcæ Hisp. cap. 9. pag. 262. Quod pluribus Instrumentis, quæ ad domum
de Guiscardpertinent, confirmat D.
de Serigny, in Reg. 4. Armor. gener. pag. 2. et 3. in quibus, ut observat, nusquam
Ena, sed
Naperpetuo legitur. Iis addo Chartam donationis pro Claristis de Monte Marsano diœcesis Atar. ann. 1270 :
En Gaston et Na Matta ;quæ unica voce perperam scribunt nonnulli. Eviluit tamen postea ejusmodi titulus, uti docet idem de Marca loco laudato, ab eoque abstinuere proceres aliique ; cui successit vox
Don, post nuptias nimirum Ferdinandi regis Aragonum cum Isabella regina Castellæ. Vide infra Na 2.
- interj., calling attention, or expressing surprise or indignation, lo! behold! see! there!: en crimen, en causa, cur, etc.: en ego, V., H.: en memoriam sodalis: en causam cur, etc.: en hoc illud est: en cui liberos committas: ipse en ille incedit, L.: en quid ago?V.: en cur, etc.—With umquam (often written enumquam): Cedo dum, enumquam audisti? etc., say, did you ever? etc., T.: en umquam fando audistis, etc., have you never heard? L.: En umquam mirabor, etc., Oh, shall I ever? V.—With imper, come! here!: en accipe, V.: en age Rumpe moras, V.—In crasis with illum, illam: ellum, there he is, T.: Ellam intus, T.
-
…foris aes alienum, mala res, spes multo asperior denique quid reliqui habemus praeter miseram animam Quin igitur expergiscimini En illa, illa, quam saepe optastis, libertas, praeterea divitiae, decus, gloria in oculis sita sunt…
Sallust, Catilina
-
…, ire vias. at vos, deductae quibus est fallacia lunae et labor in magicis sacra piare focis, en agedum dominae mentem convertite nostrae, et facite illa meo palleat ore magis tunc ego crediderim vobis et sidera et…
Propertius, Elegies
-
…vicariique retinentur. haec est istius praeclara tutela. en cui tuos liberos committas, en memoriam mortui sodalis, en metum vivorum existimationis cum tibi se tota Asia spoliandam ac vexandam praebuisset, cum tibi exposita esset omnis ad praedandum…
Cicero, in Verrem
-
…est, redditi alii alii etiam nunc retinentur ; peculia omnium vicariique retinentur. haec est istius praeclara tutela. en cui tuos liberos committas, en memoriam mortui sodalis, en metum vivorum existimationis cum tibi se tota Asia spoliandam…
Cicero, in Verrem
-
…, Aris autem, simul ac libertus de morte uxoris nuntiavit, continuo Romae matrem illam Bostaris duxit uxorem. en quibus familiis quam foedis, quam contaminatis, quam turpibus datis hanc familiam, iudices. en quibus testibus commoti…
Cicero, pro Scauro
-
…hostium arbitratus est, eas C. Verres non solum illis ornamentis sed etiam viris nobilissimis nefario scelere privavit. en quod Tyndaritani libenter praedicent nos in septemdecim populis Siciliae numeramur, nos semper omnibus Punicis Siciliensibusque bellis amicitiam fidemque populi…
Cicero, in Verrem
-
…, dixit in contione vestrum, si ego consul cum fui non fuissem, rem publicam funditus interituram fuisse. en ego tot testimoniis, Quirites, hac auctoritate senatus, tanta consensione Italiae, tanto studio bonorum omnium ,…
Cicero, post Reditum ad Populum
-
…, prius quam accumberes, ducere volebat. erant enim armati ut te interficerent in eo ipso loco conlocati. en crimen, en causa, cur regem fugitivus, dominum servus accuset. ego mehercules, Caesar, initio ,…
Cicero, pro Rege Deiotaro