exsufflare

exsufflare [LL] 1 (trans.) to blow forth. b (fig.) to emit (cf.Ecclus. xliii 4). c (w. spiritum or sim.) to give up the ghost, die; d (fig.). dissolvitur humiditas a fumositate calida a vacuitate cordis ad cerebrum ~ata Quaest. Salern. N 56; tubatores trahentes interius ventum vane laudis et iterum cum hyatu ~ant [ME: puffeð hit utward] AncrR 75. b utinam sapientia, que desursum est, humane peritie radios igneos ~ans excecet oculos Ad. Marsh Ep. 194. c s1227 postquam beatam animam ~asset Flor. Hist. II 189; ‘cum spiritus noster ‥ cessit in aera’ i. e. cum homo ~averit moriendo spiritum Trevet Troades 31. d ex nimis vehementi ire impetu scientie et consilii ~ato spiritu qui ex eo datur perit modus H. Bos. Thom. IV 13 p. 372. 2 to breathe upon, blow upon. b (intr.) to blow. c to extinguish (flame) by blowing, to blow out. d to blow away; e (fig.) to drive away. mulieribus solum, et his non oris flatu sed follibus tantum et ventilabris ignem [sc. inextinguibilem S. Brigide] licet ~are Gir. TH II 36 (cf. ib. 48: ubicunque ignem invenit ‥ eum ~avit); [castor] ad ipsum foraminis ingressum in ripa residens, aquam ~at, terram pedibus scalpens immiscet, et ex limpida visuique pervia turbidam reddit et cenulentam Id. IK II 3 p. 117 (= Id. DK I 5 p. 174); Jacobus ‥ rector de Kereby sepeliebatur coram capitulo de Bellelande et solebat egredi in noctibus usque Kereby et quadam nocte ~avit oculum concubine sue ibidem; et dicitur quod abbas et conventus fecerunt corpus ejus effodi de tumulo Ghost Stories 418. b cupidi officium est cineres congregare ‥. ~at [ME: blaweð] in eis et se ipsum excecat AncrR 76. c frater ‥ aspexit favillas candelae jacentes per multas lineas et eas ~ans invenit paginam inlaesam Ælf. Æthelwold 25 (= Wulf. Æthelwold 36). d s1195 multitudinem paganorum ut paleam ante faciem venti ‥ ~abit (Lit. Papae) Diceto YH 134; s1305 hoc stridens gelu ~avit pluvialis et tridui Austri flatus Flor. Hist. III 128; nemo se jactet ‥ quia flatu verbi poterit ~ari [ME: hit mei beo to weaved] AncrR 48; reponere granum in granario et exufflare [ME: puffen awei] paleam Ib. 101; s1470 pro ejus vulgariter trita et ~anda citius cenulenta congerie Croyl. Cont. B 545. e dialectici ‥ prorsus a spiritualium quaestionum disputatione sunt ~andi Anselm (Incarn.) I 285 (= Ib. II 10); s1386 qui ‥ jactitabant se cunctos Gallicos ~aturos Anglia [v. l. sufflaturos ex Anglia] Wals. HA II 145. 3 (eccl.) to exsufflate, breathe on candidate for baptism in token of driving out evil. b to exorcise. me catechizare ipse curavit, factumque est ut ~ante illo in faciem meam confestim me melius habere sentirem Bede HE V 6 p. 291; c798 primo paganus caticumenus fit; accedens ad baptismum ut renuntiet maligno spiritu ‥; ~atur etiam ut fugato diabolo Christo Deo nostro paretur introitus; exorcizatur ‥ Alcuin Ep. 134 (cf. ib. 137 p. 214). b omnem maligni spiritus potestatem ~avit (Guthlacus) NLA II 6 (cf. Felix Guthl. 41 p. 130: inflans in faciem ejus spiritum salutis, omnem valitudinem maligni spiritus de eo reppulit). 4 a to cast out, reject. b to set at nought, cancel out. c to extinguish, extirpate. a qualiter ‥ provincia Orientalium Saxonum fidem, quam olim ~averit, recuperaverit Bede HE pref. p. 7; abjecta prisca superstitione, ~ata idolatria Ib. IV 13 p. 231; non leviter ~ari debet ab eo quod accepit, sed usque in finem perseverare stabilis Simil. Anselmi 90; s616 ~ata Christianitate W. Malm. GP I 10; s1188 mutato vel potius ~ato expeditionis Jerosolymitane proposito W. Newb. HA III 25 p. 276; metus archidiaconi ‥ ~at ‥ transactionem Gir. GE II 33 p. 325; 1250 excusatio quelibet ~abitur et nullum penitus remedium apparebit Gros. Ep. 130 p. 441; s1164 credebatur ab omnibus rex omnem animi rancorem quam adversus archiepiscopum conceperat exsufflasse [MS: exuflasse] sed non erat ita M. Par. Min. I 330; falsitas regnat, veritas ~atur Bacon Maj. I 3 (= Ib. III 3); hereticos ‥ Christum ~antes Ockham Dial. 624. b s1193 fratris in periculo positi fidelitate ~ata, ejus se hostem inverecundissime declaravit W. Newb. HA IV 32; 1228 ne tantis laboribus ~atis et inutiliter sic exhaustis totum dissolveretur negotium (Lit. Papae) M. Par. Maj. III 147; s1242 postquam thesaurum ejus exhauserat et honorem ~averat Flor. Hist. II 255; putat ‥ allegacionem adductam primo capitulo ~ari Ockham Pol. I 113. c s1233 memoriam omnium gestorum suorum ~avit cum vita multorum M. Par. Maj. III 251; s1245 exuflata ecclesie libertate qua Christus eam liberavit Id. Abbr. 297; rex Willelmus, cum jam pene omnem Anglie nobilitatem ~asset Flor. Hist. II 14; nisi ‥ Cyrillus ‥ eam [sc. Nestorianam nequitiam] ‥ in spiritu vehementi penitus ~asset R. Bury Phil. 10. 164.

exsufflare

Saved

Recent