exsul
exsul, a banished person, wanderer, exile
- I Prop.: omnes scelerati atque impii, quos leges exsilio affici volunt, exsules sunt, etiamsi solum non mutarint, Cic. Par. 4, 2, 31: civitas exsulem regem (Tarquinium) esse jussit, id. Rep. 2, 25 fin.: exsules damnatique, Caes. B. G. 5, 55, 3; cf.: capitis damnati exsulesque, id. B. C. 3, 110, 4: cum Hannibal Carthagine expulsus Ephesum ad Antiochum venisset exsul, Cic. de Or. 2, 18, 75: cum vagus et exsul erraret atque undique exclusus, id. Clu. 62, 175: exsules restituti, id. Phil. 1, 1, 3; Suet. Claud. 12: reducere, Cic. Fam. 12, 1, 1; Auct. Her. 2, 28, 45: dives, inops, Romae, seu fors ita jusserit, exsul, Hor. S. 2, 1, 59.—With gen. (mostly poet.): patriae quis exsul se quoque fugit? Hor. C. 2, 16, 19.—With abl.: nunc vero exsul patriā, domo, Sall. J. 14, 17.—Prov.: exsuli ubest nusquam domus est, sine sepulchro mortuus, Publ. Syr. 155 (Speng.) [letter E 9 Meyer].—
- b As fem.: exsul Hypermnestra, Ov. H. 14, 129; Tac. A. 14, 63: (Latona) exsul erat mundi, Ov. M. 6, 189.—Poet.: exul adhuc jacet umbra ducit, Luc. 8, 837. —
- II Transf. (poet. and in post-Aug. prose): exsul mentisque domusque, deprived of reason, Ov. M. 9, 409: erret per urbem pontis exsul et clivi, Mart. 10, 5, 3: ciconia avis exsul hiemis, i. e. that leaves us in winter, Publ. Syr. ap. Petr. 55 (Com. Fragm. p. 304 Rib.).
- 2 SAL-, a banished person, wanderer, exile: capitis damnati exsulesque, Cs.: exsules restituti: pauper et exsul, homeless, H.: patriae quis exsul Se quoque fugit? H.: mundi, O.: nunc vero exsul patriā, domo, S.: mentisque domūsque, estranged, O.
-
…rerum omnium quibus te brevi tempore confectum esse senties. tantum profeci, cum te a consulatu reppuli, ut exsul potius temptare quam consul vexare rem publicam posses, atque ut id quod esset a te scelerate susceptum latrocinium potius…
Cicero, in Catilinam
-
…. ille autem, si me hercule hoc quod agit numquam antea cogitasset, tamen latrocinantem se interfici mallet quam exsulem vivere. nunc vero, cum ei nihil adhuc praeter ipsius voluntatem cogitationemque acciderit, nisi quod vivis nobis Roma…
Cicero, in Catilinam
-
…a tyrannis teneretur, profectus Argis Sicyonem clandestine introitu urbe est potitus, cumque tyrannum Nicoclem improviso oppressisset, sescentos exsules, qui locupletissimi fuerant eius civitatis, restituit remque publicam adventu suo liberavit. Sed cum magnam animadverteret in bonis…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…terrarum abdet, ut Gallia Transalpina, quem nuper summo cum imperio libentissime viderit, eundem lugentem, maerentem, exsulem videat in ea porro provincia quo animo C. Murenam fratrem suum aspiciet qui huius dolor, qui illius maeror…
Cicero, pro Murena
-
…, si mendicissimi, divites, si servitutem serviant, reges ; nos autem qui sapientes non sumus fugitivos, exsules, hostis, insanos denique esse dicunt ; omnia peccata esse paria ; omne delictum scelus esse nefarium, nec…
Cicero, pro Murena
-
…sapientem esse civem, omnes autem stultos esse exules, quo ad perstringendum Clodium usus est, quem non modo exulem, sed hostem, se ipsum semper civem fuisse demonstrat. Quinto loco, quo L. Lucullum atque etiam…
M. Tullius Cicero, Paradoxa stoicorum ad M. Brutum
-
…M. Antonium consulari loco cuius ut omittam innumerabilia scelera urbani consulatus, in quo pecuniam publicam maximam dissipavit, exsules sine lege restituit, vectigalia divendidit, provincias de populi Romani imperio sustulit, regna addixit pecunia, leges civitati…
Cicero, Philippicae
-
…cum iste, id quod ex testibus didicistis, Cibyram cum inanibus syngraphis venerat, domo fugientes ad eum se exsules, cum iste esset in Asia, contulerunt. habuit eos secum illo tempore et in legationis praedis atque furtis…
Cicero, in Verrem
-
…magis ut arcessitus imperio populi Romani viderer quam ad administrandam civitatem restitutus. hunc tu etiam, portentosa pestis, exsulem appellare ausus es, cum tantis sceleribus esses et flagitiis notatus ut omnem locum quo adisses exsili simillimum redderes quid…
Cicero, de Domo sua
-
…eiectum e civitate quisquam timeret quid metuebat ne oppugnaretur a perdito, an ne accusaretur a damnato, an ne exsulis testimonio laederetur si autem quod oderat habitus inimicum, idcirco illum vita frui noluit, adeone erat stultus ut illam…
Cicero, pro Cluentio