exuro
exuro, to burn out, burn up, consume
- I Lit.: illic oculos exuram lampadibus ardentibus, Plaut. Men. 5, 2, 86 (838); 88 (840): fores, id. Pers. 4, 4, 20 (578): domi suae vivus exustus est, Cic. Verr. 2, 1, 27, § 70: vicos complures, id. de Imp. Pomp. 2, 5: classem Argivum, Verg. A. 1, 39.—
- B Transf., to dry up: loca exusta solis ardoribus, Sall. J. 19, 6: paludem, Verg. G. 3, 432: lacus, Phaedr. 1, 6, 7: agrum, Verg. G. 1, 107: res exustae torrentibus auris, Lucr. 5, 410: caseum (sol), Col. 7, 8, 5: segetem, Plin. 17, 9, 7, § 56: aliquem (sitis), Lucr. 3, 917; Curt. 4, 16, 7: Pyrrhus Italiam bellis saevissimis exurens, laying waste, devastating, Amm.21, 1.—
- II Trop.
- A To set on fire, kindle, inflame: (Venus) volt exurere divos, Tib. 4, 2, 5; cf. Sen. Agam. 665 sq.—
- B To consume, destroy: aliis scelus exuritur igni, Verg. A. 6, 742: exustus flos veteris ubertatis, dried up, Cic. Brut. 4, 16.
- 1. (poët.) uitbranden [genas; scelus igni];
- 2. helemaal verbranden, afbranden [villas; oppida; classem];
- 3. uitdrogen, doen verdorren [lacūs; paludem];
- 4. van dorst doen versmachten, kwellen [fatigatos]; ➤ fervidā exustus siti;
- 5. (Ov.) verwarmen, verhitten; ➤ antra exusta caminis;
- 6. aanvreten, aantasten, verteren, vernietigen; ➤ vis veneni exurit ferrum;
- 7. (Tib.) in liefde doen ontvlammen [deos];
- 8. (Sen.) (v. zorgen) afmatten, kwellen; ➤ magis exurunt curae.
- to burn out, burn up, consume: vivus exustus est: vicos: classem, V. —To dry up: loca exusta solis ardoribus, S.: paludem, V.—To consume, destroy: aliis scelus exuritur igni, V.: cornua, O.: exustus flos ubertatis. —To inflame (with love): deos, Tb.
-
…quemque domo efferre iubent. Persuadent Rauracis et Tulingis et Latobrigis finitimis, uti eodem usi consilio oppidis suis vicisque exustis una cum iis proficiscantur, Boiosque, qui trans Rhenum incoluerant et in agrum Noricum transierant Noreiamque oppugnabant, receptos…
Julius Caesar, Gallic War
-
…volnus, haec secum Mene incepto desistere victam, nec posse Italia Teucrorum avertere regem Quippe vetor fatis. Pallasne exurere classem Argivum atque ipsos potuit submergere ponto, unius ob noxam et furias Aiacis Oilei Ipsa, Iovis rapidum iaculata…
Vergil, Aeneid
-
…mihi est cum illo ordine causam rei publicae periculaque rerum suarum detulerunt, Bithyniae quae nunc vestra provincia est vicos exustos esse compluris, regnum Ariobarzanis quod finitimum est vestris vectigalibus totum esse in hostium potestate ; L. Lucullum magnis…
Cicero, pro Lege Manilia
-
…sed etiam ; excitanda ; fuisse videatur. qua re illa calamitas, si ita est appellanda, exussit hoc genus totum maledicti, ne quisquam iam audeat reprehendere consulatum meum tot tantis tam ornatis iudiciis, testimoniis ,…
Cicero, de Domo sua
-
…aliquanto etiam felicior fuit. ille, quod eius avaritiam cives Romani ferre non potuerunt, Vticae domi suae vivus exustus est, idque ita illi merito accidisse existimatum est ut laetarentur omnes neque ulla animadversio constitueretur hic sociorum ambustus incendio…
Cicero, in Verrem
-
…et Apollonia exinanita, Ambracia direpta, Parthini et Bulidenses inlusi, Epirus excisa, Locri, Phocii, Boeotii exusti, Acarnania, Amphilochia, Perraebia, Athamanumque gens vendita, Macedonia condonata barbaris, Aetolia amissa, Dolopes finitimique…
Cicero, in Pisonem
-
…C. Claudio senatore, cui fundo erat adfinis M. Tullius, sane magno, dimidio fere pluris incultum exustis villis omnibus quam quanti integrum atque ornatissimum carissimis pretiis ipse Claudius ; emerat ;. .. clam…
Cicero, pro Tullio
-
…ex novis, ut agricolae solent, fructibus est, unde tibi reddam quod accepi sic omnis fetus repressus est exustus que siti flos veteris ubertatis exaruit nec ex conditis, qui iacent in tenebris et ad quos omnis nobis aditus…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…videamus inquit et si id est primum, quod inter omnis nisi admodum impios convenit, mihi quidem ex animo exuri non potest, esse deos, id tamen ipsum, quod mihi persuasum est auctoritate maiorum, cur ita sit…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…litora somno, silvarumque comas et abacto flamine nubes mulcet iners aestas ; tunc stagna lacusque sonori detumuere, tacent exusti solibus amnes. Gaudet ovans iussis et adhuc temone calenti fervidus in laevum torsit Gradivus habenas. iamque iter extremum…
Statius, P. Papinius, Thebais