exuo
exuo, to draw out, take off, pull off, put off
- I Lit.: serpens exuit in spinis vestem, Lucr. 4, 61: manticam umero, Ap. Met. 1, 18, 21; cf.: pharetram umero, Ov. M. 2, 419: telum magno e vulnere, Stat. Th. 9, 287: ensem vaginā, id. ib. 9, 76: clipeum reduci, Ov. H. 13, 147; cf.: vincula sibi, id. M. 7, 773: jugum, to shake off, Liv. 35, 17, 8: alas, to lay aside, Verg. A. 1, 690: Trojanos cestus, id. ib. 5, 420: setosa duris exuere pellibus membra, Hor. Epod. 17, 15; cf.: magnos membrorum artus, magna ossa lacertosque Exuit, strips, bares, Verg. A. 5, 423: aliquem veste, Suet. Ner. 32: palmas vinclis, Verg. A. 2, 153: digitos, i. e. to strip of rings, Mart. 14, 109: mensas, to uncover, id. 9, 60, 7: si ex his te laqueis exueris, Cic. Verr. 2, 5, 58, § 151: se jugo, Liv. 34, 13, 9. —In a Greek construction: unum exuta pedem vinclis, Verg. A. 4, 518: cornua exuitur, Ov. M. 9, 52.—Absol.: si non saltas, exue igitur (sc. pallam), Plaut. Men. 1, 3, 16 (197). —
- B Transf., in gen., to strip, despoil, deprive of any thing: hostium copiis fusis armisque exutis, i. e. to be forced to throw off their arms and to flee, Caes. B. G. 3, 6, 3: hostem armis, id. ib. 5, 51 fin.; Sall. J. 88, 3; Liv. 22, 21, 4: exuti prope omnes armis diffugere, id. 21, 61, 9; 34, 28, 11; Verg. A. 11, 395: impedimentis, Caes. B. G. 7, 14, 8; 7, 42, 5: castris, Liv. 31, 42, 7; 41, 3, 10; 41, 12, 5; Vell. 1, 9, 4: sedibus, Tac. A. 13, 39: aliquem avitis bonis, id. ib. 14, 31; cf.: aliquem patrimonio, Suet. Gramm. 11: montes, to strip, lay bare, Stat. S. 4, 3, 50: se agro paterno avitoque, Liv. 2, 23, 6: exuto Lepido, interfecto Antonio, stripped bare, i. e. without legions, without arms, etc., Tac. A. 1, 2.—
- II Trop., to lay aside, cast off, divest one's self of any thing: humanitatem, Cic. Lig. 5, 14; cf. id. Att. 13, 2, 1: sapientia vanitatem exuit mentibus, Sen. Ep. 90 med.: mentitum colorem, Quint. 12, 10, 76: silvestrem animum, Verg. G. 2, 51: vultus severos, Ov. Am. 3, 4, 43: feritatem, id. F. 3, 281: mores antiquos, Liv. 27, 8, 6: virtutes, Tac. A. 1, 75: fidem, id. ib. 12, 14: amicitiam, id. ib. 1, 8: tristitiam et arrogantiam et avaritiam, id. Agr. 9: jus fasque, id. H. 3, 5: promissa, to break one's word, id. A. 13, 44: pacta, id. ib. 6, 43: patriam, id. H. 5, 5 et saep.: hominem exuens ex homine, Cic. Fin. 5, 12, 35: magistrum, Tac. A. 14, 52 fin.—*
- β With a subject-clause: mihi quidem ex animo exui non potest, esse deos, Cic. N. D. 3, 3, 7.—
- B Transf., to make void of, to free from: se omnibus vitiis, Sen. Ep. 11.
- 1. uittrekken, afleggen [vestem; vincula sibi zijn boeien afdoen; arma];
- 2. (metaf.) afleggen, opgeven, verwijderen, zich ontdoen van [metum; societatem opgeven; mores antiquos; hominem gestalte v.e. mens; pacem, fidem (ver)breken; patriam banden verbreken met; iussa zich niet bekommeren om; obsequium in alqm weigeren; animam uitblazen; pacta];
- 3. ontkleden, ontbloten; uittrekken, losmaken [lacertos; membra pellibus; se iugo het juk afschudden; se ex laqueis]; — pass. exui zich ontkleden;
- 4. beroven [alqm armis; alqm agro paterno; hostem praedā de vijand van de buit]; ➤ omnibus fortunis exutus in de steek gelaten.
脫衣。奪。戒。— fidem 失信。不如約。— eum bonis 奪其資。— ei vestem 與彼脫衣。 — eum veste 脫其衣服。— vitia 改惡俗。— se vestibus 脫諸衣。— servitutem 贖身。— se jugo 不復屬下。 脫奴。— jugum 不復屬下。— humanitatem 喪仁。— hominem 不當人。 — animam 死亡。— tributa 免納税。— magna ossa 露大身。Exuitur annos vel annis 過年歲。
Suggest a Translation
See an image
- 4 AV-, to draw out, take off, pull off, put off: pharetram umero, O.: iugum, shake off, L.: caestūs, V.—To unclothe, divest, free, put forth: pellibus membra, H.: ossa lacertosque, bares, V.: ex his te laqueis: se iugo, L.: unum exuta pedem vinclis, V.: cornua exuitur, O.—To strip, despoil, deprive: copiae armis exutae, Cs.: se agro paterno, L.—Fig., to lay aside, cast off, divest oneself of, put away: humanitatem: silvestrem animum, V.: mores antiquos, L.: tristitiam, Ta.: ius fasque, Ta.: hac (pinu) hominem, i. e. turn into a pine, O.: ex animo exui non potest, esse deos: Lepidum, get rid of, Ta.
-
…; sed leve si munus sociae generisque torique vacca negaretur, poterat non vacca videri. Paelice donata non protinus exuit omnem diva metum timuitque Iovem et fuit anxia furti, donec Arestoridae servandam tradidit Argo. Centum luminibus cinctum caput…
Ovid, Metamorphoses
-
…in fugam dat, sic uti omnino pugnandi causa resisteret nemo, magnumque ex eis numerum occidit atque omnes armis exuit. Longius prosequi veritus, quod silvae paludesque intercedebant neque etiam parvulo detrimento illorum locum relinqui videbat, omnibus suis…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Caesar, cave credas, cave ignoscas, cave te fratrum pro fratris salute obsecrantium misereat, nonne omnem humanitatem exuisses quanto hoc durius, quod nos domi petimus, id a te in foro oppugnari et in tali miseria multorum…
Cicero, pro Ligario
-
…metus, sed aegritudo maiora quaedam, tabem cruciatum adflictationem foeditatem, lacerat exest animum planeque conficit. hanc nisi exuimus sic ut abiciamus, miseria carere non possumus. Atque hoc quidem perspicuum est, tum aegritudinem existere, cum…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…. gratior mihi celeritas tua quam ipsa res. quid enim indignius sed iam ad ista obduruimus et humanitatem omnem exuimus. tuas litteras hodie exspectabam, nihil equidem ut ex iis novi ; quid enim verum tamen Scr. in…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…circumretitum frequentia populi Romani esse videam si mehercule, id quod fieri non posse intellego, ex his te laqueis exueris ac te aliqua via ac ratione explicaris, in illas tibi maiores plagas incidendum est in quibus te ab eodem…
Cicero, in Verrem
-
…si aut manibus ingrediatur quis aut non ante, sed retro, fugere plane se ipse et hominem ex homine exuens naturam odisse videatur. quam ob rem etiam sessiones quaedam et flexi fractique motus, quales protervorum hominum aut mollium…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…Cabillono educunt idem facere cogunt eos, qui negotiandi causa ibi constiterant. Hos continuo in itinere adorti omnibus impedimentis exuunt ; repugnantes diem noctemque obsident ; multis utrimque interfectis maiorem multitudinem armatorum concitant. Interim nuntio allato omnes eorum milites…
Julius Caesar, Gallic War
-
…reliquos perterritos in fugam coiciunt ac ne in locis quidem superioribus consistere patiuntur. Sic omnibus hostium copiis fusis armisque exutis se intra munitiones suas recipiunt. Quo proelio facto, quod saepius fortunam temptare Galba nolebat atque alio se in…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Romanos aut inopiam non laturos aut magno periculo longius ab castris processuros ; neque interesse, ipsosne interficiant, impedimentisne exuant, quibus amissis bellum geri non possit. Praeterea oppida incendi oportere, quae non munitione et loci natura ab…
Julius Caesar, Gallic War