ignis
ignis, fire
consuming fire
- I Lit.: lapidum conflictu atque tritu elici ignem videmus, Cic. N. D. 2, 9, 25: admoto igni ignem concipere, id. de Or. 2, 45, 190: pati ab igne ignem capere, si qui velit, id. Off. 1, 16, 52; cf.: datur ignis, tametsi ab inimico petas, Plaut. Trin. 3, 2, 53 (679): ignis periculum, Cic. Leg. 2, 23, 58; plur. = sing.: subditis ignibus aquae fervescunt, id. N. D. 2, 10, 27: cum omnes naturae numini divino, caelum, ignes, terrae, maria parerent, id. ib. 1, 9, 22: hisce animus datus est ex illis sempiternis ignibus, quae sidera et stellas vocatis, id. Rep. 6, 15: ut fumo atque ignibus significabatur, Caes. B. G. 2, 7 fin.: quod pluribus simul locis ignes coörti essent, Liv. 26, 27, 5: ignibus armata multitudo, facibusque ardentibus collucens, id. 4, 33, 2: ignes fieri prohibuit, Caes. B. C. 3, 30, 5: ignem accendere, Verg. A. 5, 4: ignem circum subicere, Cic. Verr. 2, 1, 27, § 69: ignem operibus inferre, Caes. B. C. 2, 14, 1: ignem comprehendere, id. B. G. 5, 43, 2: igni cremari, id. ib. 1, 4, 1: urbi ferro ignique minitari, Cic. Phil. 11, 14 fin.: ignis in aquam conjectus, id. Rosc. Com. 6, 17 et saep.: quodsi incuria insulariorum ignis evaserit (opp. incendium inferre), Paul. Sent. 5, 3, 6.—Poet.: fulsere ignes et conscius aether, lightnings, Verg. A. 4, 167; cf.: Diespiter Igni corusco nubila dividens, Hor. C. 1, 34, 6: caelum abscondere tenebrae nube una subitusque antennas impulit ignis, Juv. 12, 19; 13, 226: micat inter omnes Julium sidus, velut inter ignes luna minores, i. e. stars, Hor. C. 1, 12, 47: et jam per moenia clarior ignis Auditur, the crackling of fire, Verg. A. 2, 705: Eumenidum ignis, torches, Juv. 14, 285.—
- 2 In partic.
- a Sacer ignis, a disease, St. Anthony's fire, erysipelas, Cels. 5, 28, 4; Verg. G. 3, 566; Col. 7, 5, 16.—
- b Aqua et ignis, to signify the most important necessaries of life; v. aqua.—
- B Transf., brightness, splendor, brilliancy, lustre, glow, redness (mostly poet.): fronte curvatos imitatus ignes lunae, Hor. C. 4, 2, 57; cf.: jam clarus occultum Andromedae pater Ostendit ignem, id. ib. 3, 29, 17; so of the brightness of the stars, Ov. M. 4, 81; 11, 452; 15, 665; of the sun, id. ib. 1, 778; 4, 194; 7, 193; of Aurora, id. ib. 4, 629: arcano florentes igne smaragdi, Stat. Th. 2, 276; cf. Mart. 14, 109; and: acies stupet igne metalli, Claud. VI. Cons. Hon. 51: cum ignis oculorum cum eo igne qui est ob os offusus, redness, blush, Cic. Univ. 14; Stat. Ach. 1, 516.—
- 2 Firewood, fuel: caulis miseris atque ignis emendus, Juv. 1, 134.—
- II Trop.
- A (Mostly poet.) The fire or glow of passion, in a good or bad sense; of anger, rage, fury: exarsere ignes animo, Verg. A. 2, 575: saevos irarum concipit ignes, Val. Fl. 1, 748; most freq. of the flame of love, love: cum odium non restingueritis, huic ordini ignem novum subici non sivistis, Cic. Rab. Post. 6, 13: laurigerosque ignes, si quando avidissimus hauri, raving, inspiration, Stat. Ach. 1, 509: quae simul aethereos animo conceperat ignes, ore dabat pleno carmina vera dei, Ov. F. 1, 473: (Dido) caeco carpitur igni, the secret fire of love, Verg. A. 4, 2; so in sing., Ov. M. 3, 490; 4, 64; 195; 675 et saep.; in plur., Hor. C. 1, 13, 8; 1, 27, 16; 3, 7, 11; Ov. M. 2, 410; 6, 492 et saep.; cf.: socii ignes, i. e. nuptials, Ov. M. 9, 796.—
- 2 Transf., like amores, a beloved object, a flame (only poet.): at mihi sese offert ultro meus ignis, Amyntas, Verg. E. 3, 66; Hor. Epod. 14, 13.—
- B Figuratively of that which brings destruction, fire, flame: quem ille obrutum ignem (i. e. bellum) reliquerit, Liv. 10, 24, 13: ne parvus hic ignis (i. e. Hannibal) incendium ingens exsuscitet, id. 21, 3, 6; cf.: et Syphacem et Carthaginienses, nisi orientem illum ignem oppressissent, ingenti mox incendio arsuros, i. e. Masinissa, id. 29, 31, 3.
vestigia fumi quod ~em praecedit et sequitur
quare fumus resolutus ab ~e minor est circa ~em quam longe ab ~e
in speculis concavis ad solem positis ~em generari
cum dicimus calorem aut splendorem gigni ab ~e
irrationalis actio, ut actio ~is qui calefacit
nitedula, animal quoddam ut ~is lucens
~is ‥ duo principales dicuntur esse effectus, luminare sc. et calefacere
de luce rerum naturalium ut ~is et flamme
de calore qui potest esse ab ~e et a sole
divinus ignis illapsus eos ‥ illuminavit ad scientiam
ardens carbo fuit Laurentius, ~is in ~e
quinta essentia nostra, id est fumus albus, qui vocatur ~is contra naturam, qui si esset absens esset ignis noster naturalis
non dubito omnem hanc mundi molem ‥ constare ex terra et aqua et aere et ~e
ex ingne fit aer et ex aere fit ingnis
quidam ponebant ‥ primum esse ~em, ut Eraclitus
ut dicit Aristoteles in Topicis, tres sunt species ~is, lux, flamma, et carbo
cum sint tres species ~is, lux, flamma, carbo, in tres partes facta est ejus divisio
~is ‥ est in sua sphera lux, sed flamma dicitur in materia aeris, carbo autem in substantia terrea sive in feculentia materie grossioris
arripientes immundi spiritus unum de eis quos in ~ibus torrebant(
discedite ‥ in ~em aeternum
ut qui ~em gehennae voluerit effugere, ignem concupiscentiae studeat extinguere
aeternis ~ibus dignum
unus et idem gehenne ~is, etsi multos valet peccatores pariter detinere
quod sine fine fiet alimentum ~is infernalis [ME: ]wurðen buten ende helle fures fode
gehenne ~is exspectat incendium qui lesa consciencia tendit ad judicium
~is quippe purgatorius, inter nostras et inferorum penas medius, tantum superat has [tribulationes ]
Uriel angelus, qui interpretatur ignis Dei, ‥ erat custos ~is purgatorii
secundum [dubium ] est: a quo causatur illa nolicio tam in spiritu in ~e purgatorio quam in igne infernali
Aegaeon ‥ habuit l capita, ‥ unoquoque ore ~em vomens
de ore ac naribus ~em putidum efflantes
nullum de domo sua vel ~em vel ferramentum vel aliquid commodi vicino suo praestare velle
ferarii forcipibus ea lege utuntur, ne eorum digiti ignetenus concremantur
ad locum ‥ ubi sit optimus ~is a famulis camerarii praeparatus, baccilia quoque et manutergia et aqua calida
dolor ylicacus, ~is attactu magis exasperatus
hoc rotabulum, ‥ i. furca illa unde ~is movetur in fornace
ad ~em lentum de carbonibus
a banefyre , ~is ossium
legebam ‥ filios sacerdotis alienum admovendo altari ~em cito exitu periisse
illos sacrilegos ~es quos(niedfeor vocant
de ~e paschali(
pro ~e celesti ‥ qui quotannis in vigilia Pasche lampadibus serenus infulget. quod miraculum quando incepit ‥ nullius historie cognitione discernitur
~is Brigide quem inextinguibilem dicunt, non quod extingui non possit sed quia tam solicite ‥ moniales ‥ ~em suppetente materia fovent et nutriunt ut ‥
~is similiter preparacionis qui deberet ardere continue in altari semper fuerat validus, et non necesse ut supponeret multa [v. l. plura ] ligna
nominatim volo quod de bosco meo habeant copiam ad omnia sua edeficia et ad ~em
factum est ut vir quidam ‥ †domus [l. domum ] fessus vespere rediret, ‥ qui secus ~em festinus accubuit, quia frigoris intemperies ad hujusmodi levaminis subsidium invitum compulit. at conjux illius, que ad focum quippiam genus leguminis excoxerat, ‥
de quolibet homine domum tenente ubi ~is ardet ij d.
circa ~em in coquina
hostiarius ‥ faciet ~em in refectorio tempore nivis et habebit cineres
cum j tapeto pro camino ~is(v. 1
accensis ~ibus jocunditatis
eodem die celebratus est in aula alta ~is post ultimum biberium
habitus est ~is regencium cum jocundissimis interludis
senior regens convivavit in nocte omnes magistros per ~em splendide cum pluribus epulis cum vino
silva ‥ modo est in foresta. pasnagium vero et ~em et domorum emendationem inde accipit episcopus(
confirmamus possessiones ‥ in quibus hec propriis duximus exprimenda vocabulis: ‥ in nemore de H. ~em et materiam ad omnia edificia sua
‘firing’
dedi ‥ ad proprium ~em predicte abbatie ‥ de bosco meo ligna ad sufficientia[m ]
infirmarius ‥ ingnem claustralibus ‥ post prandium inveniet
meracissimo liquidi argenti metallo, quod per torridi ~is conflatorium, remota squalenti scoriarum rubigine, septuplo expiari perhibetur
per hec duo fit purgatio, per aquam primo, consequenter per ~em
reddit cxl li. ad ~em et ad pensam(
ut argentum ~e examinatum
ante summum judicem, cum venerit judicare saeculum per ignem
mentes electorum suorum ~e tribulationis examinat
nobis ‥ puro post incinerationem et ~em veritatis fonte inebriatis
Deus et Homo ‥ ascendit ad summa fastigia celi ubi ‥ residet ‥ judicans vivos et mortuos et seculum per ~em
item burgenses de curia predicta habent duellum, ~em, et aquam ad judicium faciendum(
vis ~e probari?
Cristina mundet se per ~em
si concedat eis ~em et aquam, non credimus quod sit ad ejus dampnum vel nocumentum, quia hujusmodi in comitatu Buck’ non utuntur
aedificia ‥ in proximo est ut ~is absumens in cinerem convertat
duae domus sunt vastatae per ~em(
quod ipse ‥ posuit ~em in domo sua et illam combussit
prostravit palliam super eum et ~em apposuit
juratores dicunt quod domus combusta fuit de ~e proprio per filium suum
apposuit ~em in domo
vidit ~em appositum ad hostia(v. 1
nonne ‥ regem ‥ ense, hasta, ~i oppressisti?
~e, ferro, et depraedatione hostili
amplius obtinebis pacis beneficio quam possis per ~em et gladium extorquere
in ~e et gladio
ferro ‥ et ~e
Greco ~e atque calidarum aquarum aspergine hostes retrocedere cogebant
Turci de turribus ‥ ~em quoque, quem Grecum vocant, in machinam jacere ‥, Christiani e contra oleum, quod maxime ~em Graecum extinguit, effundere
incendebantur ab hostibus quodam ~is genere, quem Grecum dicunt. denique hoc genus arte confectum mire esse potentie dicitur, nec contrario cedere elemento
sicut ~is Grecus aceto, sic et recordatione sanguinis Jesu Christi luxurie flamma extinguitur
~em Pelasgum [gl.: ]feu gregeys
possumus artificialiter componere ignem comburentem, scilicet ex sale petre et aliis. ‥ item ex oleo petroleo rubro et aliis. item ex malta et naphtha et consimilibus. ‥ his vicinus ~is Grecus
in ~i Pelasgo crepitanti cuncta tacta consumenti sine mora vel misericordia in cineres frigidos et favillas
unus ~is infra pontem super Puttokesdone, et debet ibidem vigilia fieri per quatuor homines
ad aliquod signum commune per ~em super montes vel alio modo in com’ predicto [] ‥ fieri faciendum, per quod homines patrie illius, si periculum aliquod ex hujusmodi hostium aggressibus imineat, poterunt congruo termino premuniri Sussex
ad aliquod signum commune per ~em super montes ‥ fieri faciendum ‥
aliquid a cerebro exit, sive illud visibilis dicatur spiritus, ut physicis placet, sive nostri corporis ~is, ut Platoni sedet
ignis [stellarum ] ‥ ut Cleanthes arguit aut peremptorius dicendus est ut ignis exterior aut mulcebris et innoxius ut ~is corporis nostri interior
~is ipse invisibilis cujus maxima vis et subtilissima in sensibus est
nempe [Plato ] id de visu solito sibi involucro insinuat sciscitanti, dum interiorem refert ~em per oculos effluere, et exteriori adjunctum, ad oppositum usque corpus transvolare; unde repercussum per eosdem oculos ad animam recurrere et sic sensum efficere qui visus appellatur. quid hec sibi volunt? nisi quia visio hec interior ~is est: interior quia in anima habitat, ~is quia videndo dilucidat
cometae ‥ portabant facem ~is
igniti celi celestem linquimus ignem, / lucet, non urit, igneus ille decor
stella ‥ relinquens ~em et fumum post se(v.
inter flammas ~ium et micantia fulgura
~is aereus, vulgo dictus silvaticus, ‥ villas et segetes multas ustulavit
~is aereus, que diciturwildfire , blada combussit
aiunt ‥ scintillas ~is in superioribus intercepti ex nubium collisione emicare
~is ‥ descendens ad nubes
de vehemencia tempestatis ~is egrediens ecclesiam de Abirbrothoc et plures alias incendit
flamma fulgoris diversa loca incendit
tempore nam quodam fervescens ignibus Aetna / torrida flammivomis trudebat sulphura rivis
Etna mons frequenter ~es suos in immensum circumquaque diffundit
ille putidas carnes devorans pestifer ~is, omnibus aquis inextinguibilis, omnibus artibus immedicabilis
tertiana successit acute, que post varias ‥ mutationes ‥ transiit in quartanam. quoniam igitur miserum corpus meum miserabiliter ~e et frigore febrili ‥ affligitur
nunquam in ea [Britannia ] aliquos arripuit ~is sacer sed a Gallis allati ibi solent sanari
~e infernali in membro percussus
pes enim ejus dexter ‥ ~e adverso, qui vulgo Grecus dicitur, miserabiliter accensus, jam consumptus erat usque ad talum
qualiter quidam percussus est ~e infernali et sanatus
equus ‥ tibiam sedentis ‥ insanabiliter contrivit, nam tibia cum pede ‥ nigredine quadam intumescens nullo medicorum potuit cataplasmate sedari, quin ~i quem infernalem vocant tumori admixto intolerabiliter cruciaretur
percussus est morbo qui dicitur lupus vel sacer ~is
formica deambulativa ‥ vocatur ~is Persicus vel infernalis Persicus, i. partem secans et dividens comburendo
in impetigine et serpigine et sacro ~e
sacro ~e dicti sancti Fiacri
cruciabatur infantile corpusculum eciam ardore illo inextinguibili quem vulgi viz. S. Antonii ~em appellat opinio
vir Dei ~e divinae caritatis fortiter ardebat
~e Sancti Spiritus(v.
~e divini amoris succensus
fac ut ~e caritatis flagret frigida anima mea
~is caritatis [ME: ]fur of chearite
~is concupiscentiae(v.
~em concupiscentiae
furoris ~e
~is cupiditatis et libidinis
innatum ~em inflammare
amoris ~e
- 1. vuur (vaak plur.) [vivus brandende kolen]; ➤ ignem facere of accendere; ignem concipere en comprehendere vlam vatten; aquā et igni interdicere alci iem. verbannen;
- 2. wachtvuur, legervuur; ➤ ignes fieri prohibuit (Caes.);
- 3. haardvuur;
- 4. offervuur;
- 5. vuur v.d. brandstapel, brandende brandstapel [supremi; nigri]; ➤ alqm igni cremare, necare;
- 6. vuurzee, brand (vaak plur.); ➤ deorum templis ignes inferre in brand steken; ferro ignique te vuur en te zwaard;
- 7. brandend hout, (bruilofts)fakkel;
- 8. plur. vuur om te martelen; ➤ ignes admovere alci;
- 9. (poët.) bliksem(straal); ➤ fulsere ignes et aether;
- 10. ster, sterrenbeeld; ➤ inter ignes luna minores; aeterni ignes gesternten;
- 11. vurig schijnsel, gloed, het fonkelen, vurige kleur [oculorum]; schittering v.d. sterren [siderum]; schijnsel v. fakkels;
- 12. (poët.) gloed, hitte [solis; aetheris];
- 13. koorts;
- 14. (metaf.) vuur, enthousiasme [ingenii et mentis];
- 15. woede, toorn; ➤ exarsere ignes animo (Verg.);
- 16. liefdesgloed, brandende liefde; ➤ ignes trahere in liefde ontbranden; Dido caeco carpitur igni (Verg.); — meton.: (a) geliefde; (b) liefdesgedicht; ➤ ignes recitare liefdesgedichten voordragen;
- 17. ongeluk, verderf (v.e. verderfelijk mens of noodlottige zaak); ➤ ne parvus hic ~ (v. Hannibal) incendium ingens exsuscitet (Liv.); illum ignem (oorlog) obrutum relinquere;
- 18. (poët.) sacer gordelroos, wondroos;
- 19. (eccl.) hel(levuur).
火。熱愛。所愛之人。急。— Jovis 雷。— astrorum 星光。— sacer 腿熱瘇。— meus 吾可愛之人。Igne cremare 以火燒。Ignem facere vel accendere 點火。Igni pro Igne.
Suggest a Translation
See an image
Ego ignoro, utrum servus meus culpabilis an innocens de hoc extiterit, propterea eum secundum Legem Ripuariam super 14. noctes ad Ignem repræsento.§ 2.
Quod si postquam eum ad Ignem applicuerit, fuga lapsus fuerit, etc. Charta ann. 1138. in M. Pastorali Eccl. Paris. lib. 7. num. 42 :
Comes Theobaldus in Festo S. Dionysii de unoquoque Igne illius villæ pro taxamentoCharta Conradi Episc. Metensis ann. 1214. apud Meurissium :(seu tensamento) unum sextarium avenæ habebit : si vero aliquis ignium defuerit, Comes nec de terra, si sine domo remanserit, nec de domo, si sine Igne fuerit, prædictum taxamentum habebit.
E contra præfati Canonici et Advocatus proponebant, non ideo eos esse liberos a solutione telonei, quod domos haberent in civitate Metensi, cum non facerent in ea Ignem et fumum, nec eorum uxores et familiæ ibidem manerent, nec ipsi in eadem civitate sicut alii cives facerent excubias.Ita promiscue
Ignis, et
focus, in Charta ann. 1306. in Regesto 9. Philippi pulcri Reg. Franc. ch. 14. Hinc
fovere larem, aliquis dicitur in Provinciali Ecclesiæ Cantuariens. lib. 2. titul. 1.
qui habet domum, in qua moratur et fovet Ignem, ut ait Lindwodus. Charta Joannæ Reginæ Siciliæ ann. 1348. apud Guesnaium in Annalib. Massiliensib. pag. 353 :
Hujusmodi civitatis homines... Lares in illain Libertatibus Jasseronis oppidi in Sebusiis. Fori Oscæ ann. 1247. fol. 8 :et incolatus proprios confoventes. Ignem tenere,
Et quod ipsa casa sit cum habitatore, qui faciat ibi Ignem, etc.Vide Focus.
In eodem nemore dedit monachis... Ignem et materiam ad omnia ædificia sua et opera.Vide supra Accendere.
Feu d'artifice. W. Neubrigensis lib. 4. cap. 19 :
Quodam Ignis genere, quem Græcum dicunt.Guibertus lib. 7. Hist. Hierosol. cap. 33 :
Græcos, quos ita vocitant, Ignes injicere machinis, etc.
Henricus cum paucis viriliter occurrit, et injecto igne Græco, omnes pene cum suis navibus exussit.
Ignis Romaicus, Paulo Diacon. lib. 21. Hist. Misc. Ejusmodi factitii ignis Callinico Heliopolitano, qui sub Constantino Pogonato floruit, inventionem adscribunt Theophanes, Cedrenus pag. 678. Constantinus de Adm. Imp. cap. 48. Paul. Diacon. lib. 19. Hist. Misc. et Sigebertus ann. 678. quo quidem igne soli diu usi leguntur Græci Orientales, adeo ut illius conficiendi rationem et modum exteris non modo non communicarent, sed iis, si hac de re rogarentur, responderent, id sibi potissimum interdictum ab Magno Constantino, a quo inventum primo esse asserebant aut fingebant, ut est apud Porphyrogenitum loco citato. Licet vero ignis ejusmodi conficiendi modum docere exteros renuerent, confectum tamen sæpe communicabant Principibus fœderatis, navesque eo repletas locabant, quibus hostium classem ii comburerent, ut patet ex Luithprando lib. 5. cap. 4. et Ditmaro lib. 3. pag. 33. Nam in mari potissimum istius ignis usus fuit, unde
Ignis liquidus, Monacho Florentino de Expugn. Accon. pag. 233. Quo autem pacto Græco igne instruerentur naves, et quomodo eo uterentur Græci tum in navalibus, tum in terrestribus præliis, sat multis diximus in Notis ad Joinvillam pag. 71. His adde Rigordum ann. 1190. pag. 32. Thwroczium in Salomone Rege Hungarorum cap. 50.
hujus ignis genus aqua esse inextinguibile; quod revera est, siquidem in ipsa aqua, ipsoque mari ardebat, ut observatum in Annalib. 11. Alexiad. pag. 336. Willelmus Neubrig. lib. 4. cap. 19 :
Muris enim admotæ:(machinæ) incendebantur ab hostibus quodam ignis genere, quem Græcum dicunt. Denique hoc genus arte confectum miræ esse potentiæ dicitur, nec contrario cedere elemento.
Le feu Grezois lors fet leans jalir, Aux grans palez et à sales ferir, Vente li venz, li paley est espris, N'iert mes esteint par eve-nes un dis.
de Garin le Loherans:
Més le sablons, et li vins, et l'esil L'eust esteint, si s'en fust entremis.
esilidem est quod acetum. Denique Jacobus de Vitriaco lib. 3. cap. 84. ut et Gobelinus Persona ætate 6. cap. 49. urina etiam extingui produnt : et oleo Baldricus Dolensis lib. 3. Hist. Hieros. pag. 125. et idem Jacobus de Vitriaco lib. 3. cap. 84. His omnibus addendus Monachus Florentinus de Expugnat. Acconensi :
Ex quibus vero confici soleret Ignis Græcus, discere est ex Anna Comnena, ex Alberto Magno de Mirabilibus mundi, et ex Julio Scaligero Exercitat. 13. in Cardanum n. 3.Pereat ô utinam Ignis hujus vena, Non enim extinguitur aqua, sed arena, Vixque vinum acidum arctat ejus fræna, Et urina stringitur ejus vix habena ; Ignis hic conficitur tantum per Paganos, Ignis hic exterminat tantum Christianos. Incantatus namque est per illos prophanos Ab hoc perpetuo, Christe, libera nos.
Ignem Græcum in phialis et ollisin hostes projectum habent Albertus Aqu. lib. 9. cap. 49. et Nicol. Trivettus in Chr. ann. 1191. pag. 506.
Ainsi qu'il s'en alloit par mer, il rencontre une nef de Sarazins que le Soudan Saladin envoioit en Acre pour le secours faire à ceux, qui estoient en la cité : et cele nef avoit grand planté de fioles de voire pleines de feu Gregois.Octavianus Sangelasius in Viridario Honoris :
Interdum tormentis et machinis bellicis in hostes immissus, ut auctor est Joinvilla pag. 38. et Thwroczius in Salomone Rege Hungariæ cap. 50. pag. 55. Vopiscus in Aurelian. :Lances gourgons, et feu Gregois en buire.
Ignes etiam tormentis jaciuntur.MS. :
Lievent engins, sont perieres dreciées, A mangoniax le feu Grezois lor gietent.
sacer ignisnuncupatur, quo lampades accenduntur. In Kalendario Maronitarum, apud Allatium in Symmictis pag. 301 :
Sabbat.Sabbatum sanctum, quo ignis vel splendor divinus apparere solebat supra sepulcrum domini in templo Jerosolymitano, interpretatur Gabriel Sionita. Sed et scribit Wilhelmus Dugdalus in Antiquitat. Warwicensis Provinciæ, in Eccles. Warwicensi inter reliquias olim asservatumignis jejunii,
oleum, in quo venit ignis in vigilia Paschæ de cœlo. Adde alia suggerentes Leonem Allatium lib. 1. de Opinationibus Græcorum n. 30. Richardum de Insula S. Irenes pag. 157. Christophorum Angelum de hodierno Græcorum statu cap. 42.
In Sabbato Paschæ extincto veteri novus Ignis benedicatur, et per populum dividatur.Ordo Romanus :
Cereo benedicto, illico illuminentur ab eodem in duobus candelabris alii duo cerei staturam hominis habentes, et de ipso novo et benedicto Igne accendant in omni domo, quia omnis ignis anterior, qui tunc ardebat, extingui debet.Nam, ut ait Alcuinus, in Romana Ecclesia extinguitur totus ignis in sexta Feria. Honorius Augustod. lib. 3. cap. 94 :
In Romana Ecclesia hora sexta, et in nona reaccenditur.Adde Rupertum lib. 5. de Divin. Offic. cap. 28. Vide Cereus Paschalis.
Ipso quoque die Cœnæ Domini ignis de crystallo sive de amula sumitur, vel etiam de cote, si neutrum horum fuerit, excutitur, et a Presbyteris in novissima sive in forensi loci Ecclesia benedicitur.... Sicut in isto die taxavimus, sic et feria sexta faciendum est, similiter et Sabbato ea tantum ratione, ut ad horam nonam excutiant ignem de lapide, sicut diximus, et(a) Mansionario quinta feria portetur(cereus ex novo igne accensus, dum Clerus in Ecclesiam revertitur) sexta feria ab Archidiacono, in Sabbato Sancto ab Episcopo juniore portetur. Si vero hic ordo in Monasterio agitur, quinta feria ipse ignis(i. e. cereus ex eo accensus) a Custode Ecclesiæ portetur, sexta feria a Præposito, Sabbato vero sancto ab Abbate portetur.
In Purificatione sanctæ Mariæ... Post Tertiam induti sacerdos et ministri in albis, et Igne de cristallo vel silice noviter excusso, procedant ad altare, et ibi Ignem benedicat et cereos a sacrista præparatos.
De Igne autem Paschali, quod inquisisti, a priscis sanctis Patribus, ex quo per Dei et Domini nostri Jesu Christi gratiam, et pretioso sanguine ejus dedicata est, quinta Feria Paschæ, dum sacrum Chrisma consecratur, tres lampades magnæ capacitatis, ex diversis candelisVita S. Kierani Episc. Sagiriensis num. 24 :Ecclesiæ oleo collecto, in secretiori Ecclesiæ loco, ad figuram interioris Tabernaculi insistentes indeficienter, cum multa diligentia inspectæ ardebunt, ita ut oleum ipsum sufficere possit usque ad tertium diem : de quibus candelis, Sabbato sancto, pro sacri Fontis baptismate sumptus ignis per Sacerdotem renovabitur.
Sanctus senex statuit ut in suo Monasterio ignis Paschalis consecratus per annum non extingueretur.Vide Serrarium lib. 3. Rerum Moguntinar. pag. 474. Idem
de Igne Lapideo: ubi nominis rationem explicat his verbis :
Lapis pretiosus, de quo Ignis est producendus, sub custodia jam dicti Apocrisiarii servatur, etc.
Audevant de le maison desdis religieus le nuit de le S. Jehan Baptiste l'an 1342... lidis religieus par euls ou leurs gens avoient fait faire un feu, apelé Fudos, en l'onneur de monsieur S. Jehan.Alterum ejusdem diei usum referunt Literæ remiss. ann. 1364. in Reg. 96. Chartoph. reg. ch. 95 :
Comme la veille de la saint Jehan Baptiste les bonnes gens de la ville de S. Just, qui ont petiz enffans gisans en bers, ont accoustumé de temps ancien de veillier leursdiz enffans en la rue devant leurs huys, et de y faire ramées de bois vert entour leursdiz enffans pour la solempnité de la feste, et de donner et départir des tartes aux bonnes gens, qui y viennent veillier et eulx esbatre et jouer, ainssi que il a esté et est accoustumé.
Quadam nocte in vigilia SS. Petri et Pauli apostolorum ;... qua nocte in honore dictorum Apostolorum fiebant Ignes more solito, in dicta villa de Tribus vallibus.
Icellui Jaquemin estoit alez après souper en la ville de Villeblain, en l'éveschié de Soissons, veoir les feux, que l'en a accoustumé de faire chacun Dimenche en Quaresme oudit pais, etc.
Morbus B. Mariædicitur, in Charta ann. 1248. ex Necrol. eccl. Paris. MS. :
Cum ecclesia nostra in parte anteriori quæ ægri et morbo, qui Beatæ Mariæ nuncupatur vulgariter, laborantes ac angustias alias patientes reponi consueverint, etc.Alia ejusd. ann. ibid. :
Cum... statuerimus sex lampades ardentes singulis noctibus perpetuo in ecclesia Parisiensi, ubi infirmi qui morbo, qui Ignis sacer vocatur, in ecclesia laborantes consueverunt reponi, etc.Vide Miracula S. Ludov. episc. Tolos. tom. 3. Aug. pag. 820. col. 1.
Eodem anno(1129.) plaga Ignis Divini Carnotum, Parisius, Suessionem... et alia multa loca mirabiliter pervadit, sed mirabilius per S. Dei Genitricem Mariam extinguitur. Juvenes etenim, senes cum junioribus, virgines etiam teneræ in pedibus, in manibus, in mamillis, et quodgravius est in genis exuruntur et celeriter extinguntur.
Feus-Dieuappellantur, qui eo morbo laborant, in Charta Guill. de Haricuria ann. 1317. ex Reg. 56. Chartoph. reg. ch. 122 :
Après Prime chantée, messe à note pour les Feus-Dieu.Vide infra Ignis Judicialis.
Feu sauvage. Rogerius Episcop. Abellinensis in Historia Translat. S. Modestini et sociorum cap. 2. n. 9 :
Brachii nimia laborans infirmitate, quæ vulgo Ignis Silvester dicitur.Ademarus Cabanensis in Abbatibus S. Martialis Lemovicens. pag. 272 :
Hujus Principatu plaga Ignis super corpora Aquitanorum desæviit, et mortui sunt plus 40. millia hominum ab eadem pestilentia.Vide Agobardum in Epist. ad Bartholomæum, et supra vocem
Ardentes.
Ignis sacer. Lit. remiss. ann. 1354. in Reg. 82. Chartoph. reg. ch. 217 :
Quædam infirmitas, vocata Ignis sancti Firmini Ambianensis, in pluribus partibus corporis ejusdem Johannis supervenit.Aliæ ann. 1382. in Reg. 121. ch. 121 :
Icellui Cote de fer.... acoucha malade d'une bosse et épidimie, et aussi d'une autre maladie, appellée le Feu S. Firmin, parquoy il fut porté en l'église de Nostre Dame d'Amiens, si comme en tel cas est accoustumé.Vide infra Morbus Ambianensis.
Erpeta. Herimannus de Restaurat. S. Martini Tornacensis cap. 6 :
Eodem tempore illa ignea pestilentia divino judicio nimis ipsam provinciam oppresserat, qua plurimorum pedes invisibili igne, qui Ignis Inferni vocabatur, publice comburi videbantur.
Alius in posteriori parte morbo illo horribili qui dicitur Ignis infernalis comburebatur... Quisquis contagio infirmitatis illius quæ dicitur Ignis infernalis fuerit contaminatus, cerei ceram superfluentem in aqua distillet, et lesura ignis aqua aspergatur, cito extinguitur.Chron. Mellicens. pag. 90 :
Nam tibia cum pede protinus conjuncta nigredine quadam intumescens, nullo medicorum potuit cataplasmate sedari, quin Igni quem Infernalem vocant, tumori admixto intolerabiliter cruciaretur.
Est morbus hic tabificus, sub extenta livente cute carnem ab ossibus separans et consumens, et mora temporis augmenta doloris capiens et ardoris, per singula momenta cogit miseros mori, sed desiderantibus mortem non advenit, donec depastis artubus ignis ille sacer et pestifer invadat membra vitalia... Habet ignis ille apud archiatros plura nomina ; dicitur quippe Ignis sacer, Ignis Persicus et Ignis Infernalis, et est qui Ester dicitur Græco eloquio.
Quodam tempore plaga Ignis judicialis, Dei, ut credo, justo judicio contigit in provincia nostra, ita ut multi, membris amissis, alios, ne talia paterentur, formidare facerent. Hic quippe vastator Ignis putridas carnes, et ad omnium nauseam fœtentes, etiam cum ossibus paulatim consumit, etVide Ignis Infernalis.non humana, sed divina medicina compescitur.
igneus, in Chronico Gaufredi Vosiensis parte 1. cap. 27. idem qui
sacer. Subtercutaneus morbus, apud Aurel. Victor. in Epit. in Adriano.
Dictus Persil habebat Ignem Beatæ Mariæ in lingua sua et gutture suo .... ex igne prædicto expiravit.
Ex quodam accidenti Igne B. Mariæ per tibias percussus fuit, ex quo mors fuit subsequta.
Clavarii, Scribani, Cancellarius pro utilitate reipublicæ in hoc consulatu primitus ordinati fuerunt : et Ignis S. Ambrosii in hoc consulatu fuit anno Dominimcxxii.
Sicut cum recessisti a me, nunquam ilii et lateris dolorem sensi.... Infirmitas illa vulgo Papici vocabatur, alio item vocabulo Ignis volatilis, alio modo Gutta salsa nominatur.
Ignis æreus, vulgo dictus Silvaticus... villas et segetes multas ustulavit.
Incendium. Regimina Paduæ ad ann. 1291. apud Murator. tom. 8. col. 426 :
Hoc anno fuit Ignis ad pontem Corbum, et fuerunt extimata bona, et soluta datia mensis Madii.
Habeant in tota parochia Becci omnes regias libertates, murdrum, mortem hominis, plagam mehaim, sanguinem, aquam et Ignem.
.... Hæc fulget tricenis Ignibus unda ; Hunc hyemis verisque tenent confinia mensem.
Tamen si postea venerit(is, contra quem testes adducuntur,) et poterit probare, quod legitima causa fuit impeditus, quod non potuit venire ad diem prædictam, quia non potuit aquam transire, etc. non habeatur pro victo, sed detur sibi dies altera ad recipiendos testes, et tunc vocatio adversarii, et incensio Ignis non habeat locum.
Quod si servus in Ignem manum miserit, et læsam tulerit, dominus ejus, sicut Lex continet, de furto servi culpabilis judicetur.Tit. 31. § 5 :
Quod si in provincia Ripuaria juratores invenire non poterit, ad Ignem, seu ad sortem se excusare studeat.Hugo Flaviniac. in Chron. pag. 244 :
Firmantiam autem hanc ita fuisse oblatamCharta Balduini Comitis Flandriæ pro Gerardimontensibus, apud Miræum in Diplomat. Belgic. pag. 352 :affirmare voluerunt, ut judicatum fuisset etiam per Ignis aut aquæ judicium.
Nemo cogatur inire duellum, vel subire Judicium Ignis et aquæ.Ita perinde
Judicium Ignis et aquæ, in Diplomate Henrici III. Regis Angl. quod descripsit Seldenus ad Eadmerum, ut et Spelmannus in Gloss.
Ignitum Judicium, in veteri Charta.
Igneum Judicium, in Tabulario S. Albini Andegav. :
Probationem per Igneum Judicium obtulit.Sed vereor, ne hæc postrema ad purgationem per
ferrum candenspertineant, cum istiusmodi ignis judicii alibi vix mentio habeatur. Vide Ferrum Candens. Matth. Westmon. ann. 1250 :
Prohibitum est Judicium, quod fieri consuevit per Ignem et per aquam.Pro
examinatione Ignis et aquæ, pecuniam extorquere Sacerdotes vetantur in Appendice ad Concilium Lateranense III. parte 2. can. 3. 11.
ignis, inter receptas purgationes vulgares raro legatur ; quædam tamen istius proferunt exempla Cedrenus ann. 16. Zenonis, Victor III. PP. lib. 3. Dialog. pag. 98. de B. Petro, inde
Igneoappellato, postmodum Cardinale Albanense, et ex eo Baron. ann. 1063. Bosius, Ughellus, et alii : Fulcherius Carnot. lib. 1. Hist. Hierosol. cap. 10. Landulphus de S. Paulo in Chronico Mediol. cap. 10. etc. Vide præterea Pachymerem lib. 7. cap. 22. et Baron. ann. 1063. num. 31. 42.
Unde placuit summis procerum, ut qui erroris initium fuerat, ipse litem finiret, Ignito argumento rei dubiæ fidem facturus. Accito itaque in concilium Petro, adjudicantur novem passus hinc inde flammantium medii spinarum, quatenus hac examinatione aut illæsi vera probetur inventio, aut falsa ustulati. Datur jejunio triduum, legitime orandi vigilandique induciæ : sic disceditur ; at mox postridie iterum convenitur. Flammascunt ordine gemino spinæ, Petrus tunica et braccis velatus, nudus cetera per medium graditur, in exitu ambustus cadit, postridie expirat.
Ignisjudicio probatæ reliquiæ, veræne essent, an supposititiæ. Chronicon Andrense pag. 342 :
Comitem ad hoc induxit, ut per Ignis judicium sanctum famulæ Dei corpus examinaretur.Complura ejusmodi examinationis reliquiarum exempla habent Scriptores, Leo Ost. lib. 2. cap. 34. Adamnanus de Locis Sanctis, cap. 10. Matth. Westmonast. ann. 1065. Rodericus Tolet. de Reb. Hispan. lib. 6. cap. 26. Hariulfus lib. 4. cap. 20. Guibertus lib. 3. de Vita sua cap. ult. Hist. Fundationis Prioratus Stonensis in Anglia tom. 2. Monast. Angl. pag. 125. Hugo Flaviniac. in Chronico pag. 258. Galferus in Vita S. Secundi Episcopi n. 9. Theodericus de Inventione sancti Celsi n. 22. Hist. Inventionis S. Prisci apud Ughellum tom. 8. pag. 424. Merlotus in Metrop. Remensi tom. 1. pag. 626. et alii, quos laudat Ferrandus in Disquisit. Reliquiarum.
- 1 AG-, fire: ignem ex lignis fieri iussit: ignīs restinguere: templis ignīs inferre: subditis ignibus aquae fervescunt: casurae inimicis ignibus arces, V.: ignīs fieri prohibuit, Cs.: ignem operibus inferre, Cs.: urbi ferro ignique minitari: gravis, a conflagration, Ta.: ignibus significatione factā, signal-fires, Cs.: ut fumo atque ignibus significatur, watch-fires, Cs.: quorundam igni et equus adicitur, the funeral pyre, Ta.: fulsere ignes, lightnings, V.: missos Iuppiter ignīs Excusat, thunderbolt, O.: inter ignīs Luna minores, i. e. stars, H.: clarior ignis Auditur, the crackling of fire, V.: Eumenidum, torches, Iu.: emendus, i. e. fuel, Iu.: sacer, St. Anthony's fire, erysipelas, V.: aqua et ignis, i. e. the necessaries of life.—Fire, brightness, splendor, brilliancy, lustre, glow, redness: curvatos imitatus ignīs lunae, H.: nox caret igne suo, starlight, O.: positi sub ignibus Indi, the sun, O.— Fig., fire, glow, rage, fury, love, passion: exarsere ignes animo, V.: huic ordini ignem novum subici: caeco carpitur igni, secret love, V.: tectus magis aestuat ignis, O.: socii ignes, i. e. nuptials, O.— A beloved object, flame: Accede ad ignem hunc, T.: meus, V.: pulchrior, H.—An agent of destruction, fire, flame: ne parvus hic ignis incendium ingens exsuscitet (i. e. Hannibal), L.
-
…castra Caesaris omnibus copiis contenderunt et a milibus passuum minus duobus castra posuerunt ; quae castra, ut fumo atque ignibus significabatur, amplius milibus passuum VIII latitudinem patebant. Caesar primo et propter multitudinem hostium et propter eximiam opinionem virtutis…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Helvetiis per indicium enuntiata. Moribus suis Orgetoricem ex vinculis causam dicere coegerunt ; damnatum poenam sequi oportebat, ut igni cremaretur. Die constituta causae dictionis Orgetorix ad iudicium omnem suam familiam, ad hominum milia decem, undique coegit…
Julius Caesar, Gallic War
-
…de tanta voluptate et gratulatione quicquam fortuna deminuerat. Is se praesente de se ter sortibus consultum dicebat, utrum igni statim necaretur an in aliud tempus reservaretur sortium beneficio se esse incolumem. Item M. Metius repertus et ad…
Julius Caesar, Gallic War
-
…nostras munitiones ascensus videbatur, omnibus copiis repente ex oppido eruptionem fecerunt. Celeriter, ut ante Caesar imperaverat, ignibus significatione facta, ex proximis castellis eo concursum est, pugnatumque ab hostibus ita acriter est ut a viris fortibus…
Julius Caesar, Gallic War
-
…tibi vis, insane meos sentire furores infelix, properas ultima nosse mala, et miser ignotos vestigia ferre per ignis, et bibere e tota toxica Thessalia. non est illa vagis similis collata puellis molliter irasci non solet illa…
Propertius, Elegies
-
…Eripiunt subito nubes caelumque diemque Teucrorum ex oculis ; ponto nox incubat atra. Intonuere poli, et crebris micat ignibus aether, praesentemque viris intentant omnia mortem. Extemplo Aeneae solvuntur frigore membra ingemit, et duplicis tendens ad sidera…
Vergil, Aeneid
-
…, Quod heri intromissus non est. Totus Parmeno Tremo horreoque postquam aspexi hanc. Bono animo es Accede ad ignem hunc ; iam calesces plus satis. Quis hic loquitur ehem, tune hic eras, mi Phaedria Quid hic…
Terence, Eunuchus
-
…non esset facilis tibi copia nunc tu insanus medio flumine quaeris aquam. necdum etiam palles, vero nec tangeris igni haec est venturi prima favilla mali. tum magis Armenias cupies accedere tigris et magis infernae vincula nosse rotae ,…
Propertius, Elegies
-
…inroravere liquores vestibus et capiti, flectunt vestigia sanctae ad delubra deae, quorum fastigia turpi pallebant musco stabantque sine ignibus arae. Ut templi tetigere gradus, procumbit uterque pronus humi gelidoque pavens dedit oscula saxo atque ita si precibus…
Ovid, Metamorphoses
-
…ipso. Emicat extemplo laetus post talia matris dicta suae Phaethon et concipit aethera mente, Aethiopasque suos positosque sub ignibus Indos sidereis transit patriosque adit inpiger ortus. Regia Solis erat sublimibus alta columnis, clara micante auro flammasque imitante…
Ovid, Metamorphoses