fatigo
fatigo, to weary, tire, fatigue, vex, harass, fret
he was tired out neither by insomnia nor toil
- I Lit.
- α Act.: membra, Lucr. 3, 491; cf. defessos. (nervos), id. 6, 1162: dentem in dente, Ov. M. 8, 827: ille (anser) celer pennā tardos aetate fatigat Eluditque diu, id. ib. 8, 687: saepe etiam cursu quatiunt (armenta) et sole fatigant, Verg. G. 3, 132: per triennium Romanos exercitus fatigaverat, Vell. 2, 34, 1; cf.: quos nulla fatigant Proelia, Verg. A. 11, 306: aliquamdiu pugna atroci cum semet ipsi fatigassent, Liv. 8, 10, 3: dextram osculis, to load with kisses, Tac. A. 15, 71: sonitu vicina, Ov. M. 1, 573; cf.: venatu invigilant pueri silvasque fatigant, Verg. A. 9, 605: lolium tribulique fatigant Triticeas messes, disturb, mar, hinder, Ov. M. 5, 485. —
- β Pass.: verberibus, tormentis, igni fatigati, Cic. Top. 20, 74; cf.: (sicarii) sunt vinclis et carcere fatigandi, id. Off. 3, 18, 73; and: (milites) magno aestu fatigati, * Caes. B. C. 3, 95, 1: Romani multo ante labore proeliisque fatigati, Sall. J. 76, 5; cf.: neque insomniis, neque labore fatigari, id. C. 27, 2: quae cum ex magna parte legisset, fatigatus Tiberio tradidit, Suet. Aug. 85: juga demeret Bobus fatigatis, Hor. C. 3, 6, 43: ludo fatigatumque somno Puerum, id. ib. 3, 4, 11; so, Daedalus, Ov. M. 8, 260.—
- II Trop.
- A In gen., to weary, fatigue, importune; to plague, torment, vex.
- α Act.: punire aliquem aut verbis fatigare, to reprove, Cic. Off. 1, 25, 88: prece qua fatigent Virgines sanctae Vestam? Hor. C. 1, 2, 26; cf.: cum per aliquot dies fatigassent singulos precibus, Liv. 9, 20, 3: aliquem precibus, id. 27, 45, 10 Drak.; cf.: Galba fatigabat deos (sc. precibus), Tac. H. 1, 29: corripit e somno corpus sociosque fatigat, Verg. A. 4, 572: socios voce, Sil. 12, 192: discentem per ambages fatigabit, Quint. 3, 11, 23: animam curis, Lucr. 3, 826; cf.: die noctuque fatigare animum, Sall. J. 70, 1: secundae res sapientium animos fatigant, id. C. 11, 8; cf. also: quid aeternis minorem Consiliis animum fatigas? Hor. C. 2, 11, 11: pectora, id. ib. 4, 14, 18: vitam bello, Lucr. 5, 1424: aspera Juno, Quae mare nunc terrasque metu caelumque fatigat, Verg. A. 1, 280: fama terras fatigat, Val. Fl. 2, 120: olli remigio noctemque diemque fatigant, wear out, pass, Verg. A. 8, 94: diem noctemque Marte, Val. Fl. 5, 602; cf. Prop. 4 (5), 11, 81: curasque ita corde fatigat, keeps revolving, Sil. 12, 496; cf. id. 1, 675: frustra niti neque aliud se fatigando nisi odium quaerere, Sall. J. 3, 3 Kritz. N. cr.: (Metellus) Marium fatigantem de profectione domum dimittit, Sall. J. 73, 2; cf.: quid mea de fraude deos fatigas? Prop. 2, 20, 3 (3, 13, 3 M.): quos ego audio maxima ope niti, ambire, fatigare vos singulos, ne quid, etc., Sall. J. 14, 20.—
- β Pass.: dolis fatigari, Sall. J. 56, 1: Vagenses fatigati regis suppliciis, id. 66, 2; cf.: denique saepius fatigatus lenitur, id. ib. 111, 3; and: uti aetati concederet, fatigatus a fratre, etc., id. ib. 11, 4 Kritz.: Hersilia precibus raptarum fatigata orat, etc., Liv. 1, 11, 2; 23, 36, 7: lacrimis fatigatur auditor, Quint. 6, 1, 28: ipsa cogitatione suscepti muneris fatigor, id. 4 praef. § 7: si dicendum apud fatigatos est, id. 4, 1, 48; 1, 12, 1; 10, 5, 14.—
- B In partic., in late Lat.
- 1 To vex with raillery, to jeer, banter, Juv. 9, 11; Sulp.Sev.r. Dial. 1, 5; 1, 4; Sid. Ep. 6, 2.—
- 2 To exhaust, intoxicate: fatigati a vino, Vulg. Judith, 13, 2.
- 1. moe maken, vermoeien, afmatten [membra in iactando]; ➤ stando (itinere, magno aestu) fatigati; boves fatigati; dentem in dente ~ onophoudelijk tandenknarsen;
- 2. kwellen, plagen, teisteren, niet tot rust laten komen [animum consiliis; suppliciis; carcere; tormentis; die noctuque animum; noctem slapeloos doorbrengen; terga iuvencorum hastā aansporen; silvas onophoudelijk doorkruisen];
- 3. afbeulen, volledig uitputten [equos; cervos iaculo cursuque];
- 4. lastigvallen [prece Vestam]; ➤ lacrimis fatigari;
- 5. (Verg.) onophoudelijk aansporen [socios; Martem onophoudelijk oproepen tot de strijd].
使人困憊。煩。擾。— diem remigio 終日搖槳。— socios 催伴侣。— Martem 瀆求戰神。— cursu cervos 跑乏諸鹿。Carcere fatigo 朿之于獄。
Suggest a Translation
See an image
- * fatis (2 FA-)+ago, to weary, tire, fatigue, vex, harass, fret: dentem in dente, O.: (armenta) sole, V.: pugnā atroci semet, L.: sonitu vicina, O.: lolium tribulique fatigant messīs, mar, O.: (sicarii) sunt vinclis et carcere fatigandi: (milites) aestu fatigati, Cs.: Daedalus, O.—Fig., to weary, fatigue, importune, harass, plague, torment, vex, lay siege to: prece Vestam, H.: singulos precibus, L.: sapientium animos, S.: Consiliis animum, H.: remigio noctemque diemque, wear out, V.: neque aliud se fatigando nisi odium quaerere, S.: dolis fatigari, S.: denique saepius fatigatus lenitur, S.: Hersilia precibus raptarum fatigata orat, etc., L.—To vex with raillery, jeer, banter, Iu.
-
…spumosis volvitur undis, deiectuque gravi tenues agitantia fumos nubila conducit summisque adspergine silvis inpluit et sonitu plus quam vicina fatigat. Haec domus, haec sedes, haec sunt penetralia magni amnis ; in his residens facto de cautibus antro…
Ovid, Metamorphoses
-
…. Igitur ii milites, postquam victoriam adepti sunt, nihil reliqui victis fecere. Quippe secundae res sapientium animos fatigant ne illi corruptis moribus victoriae temperarent. Postquam divitiae honori esse coepere et eas gloria, imperium, potentia sequebatur…
Sallust, Catilina
-
…iubere, hortari, uti semper intenti paratique essent ; dies noctisque festinare, vigilare, neque insomniis neque labore fatigari. Postremo, ubi multa agitanti nihil procedit, rursus intempesta nocte coniurationis principes convocat ad M. Porcium Laecam…
Sallust, Catilina
-
…Phoebi nondum patiens, immanis in antro bacchatur vates, magnum si pectore possit excussisse deum ; tanto magis ille fatigat os rabidum, fera corda domans, fingitque premendo. Ostia iamque domus patuere ingentia centum sponte sua, vatisque…
Vergil, Aeneid
-
…spatium perterritis dari oportere existimans milites cohortatus est, ut beneficio fortunae uterentur castraque oppugnarent. qui etsi magno aestu fatigati nam ad meridiem res erat perducta tamen ad omnem laborem animo parati imperio paruerunt. castra a cohortibus, quae…
Julius Caesar, Civil War
-
…sic magistratuum, sic patrum, sic populorum imperia civibus sociisque praesunt ut corporibus animus, domini autem servos ita fatigant, ut optima pars animi, id est sapientia, eiusdem animi vitiosas imbecillasque partes, ut libidines, ut…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…furibus, peculatoribus hoc loco disserendum est, qui non verbis sunt et disputatione philosophorum, sed vinclis et carcere fatigandi, sed haec consideremus, quae faciunt ii, qui habentur boni. L. Minuci Basili, locupletis hominis…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…. facit etiam necessitas fidem, quae tum a corporibus turn ab animis nascitur. Nam et verberibus tormentis igni fatigati quae dicunt ea videtur veritas ipsa dicere, et quae perturbationi bus animi, dolore cupiditate iracundia metu, quia…
M. Tullius Cicero, Topica
-
…etruscae tradunt eandem fuisse quam totius operis ad eas, vesana dementia, quaesisse gloriam inpendio nulli profuturo, praeterea fatigasse regni vires, ut tamen laus maior artificis esset. legitur et pensilis hortus, immo vero totum oppidum aegyptiae…
Pliny the Elder, Natural History
-
…minor natura aciem si intendere temptet acrius ac penetrare Dei secreta supremi, quis dubitet victo fragilem lassescere visu vimque fatigatae mentis sub pectore parvo turbari invalidisque hebetem subcumbcre curis sed facilis fidei via provocat omnipotentem credere qui bona non tantum…
Prudentius, Contra Symmachum