figmentum
figmentum, i, n. [FIG, fingo] (post-class.), formation (cf. fictio).
- I In gen.
- A In abstr.: verborum, the forming of new words, Gell. 20, 9, 1.—
- B In concr., a figure, image: animalis, Gell. 5, 12, 12: figmento deae caelitus lapso, Amm.22, 9: aerea figmenta, id. 14, 6, 8.—
- C Any thing made, a production, creation, Vulg. Isa. 29, 16 al.—
- II In partic., a fiction: poëtarum, Lact. 7, 22: somniorum, Ap. Met. 4, 27, 18.
fīgmentum, ī, n. (fingo), I) die Bildung, das Bildnis, Bild, Abbild, die Gestalt, animalis, Gell.: deae, Amm.: tamquam figmentum hominis, eine bloße Statue, Amm.: figmenta somniorum, Traumbilder od. -gestalten, Apul.: figmenta verborum nova, Gell. – II) etw. Erdichtetes, eine Erdichtung, poëtarum, Lact.: parricidiale, Spart.: laetitiae, Paneg. vet.: numquam temptatae cupiditatis figmenta, die Andichtung einer von ihnen nie gehegten Absicht (auf unser Gebiet), Amm.: alqm parricidali figmento interimere, unter dem Vorwand eines geplanten Brudermordes, Spart.
~a, plasmatio hominum
de ~o, de plasmatione hominis
~a, i. plasmatio, ‥ compositio
draco quem initium ~i sui finxit Deus ad illudendum ei [cf. ]Psalm. ciii 26
mundo ‥ licentiam ‥ condidisti ut ipsum quippe fragile sustentaretur ~um [sc. caro quadrupes ] ad usum in escam haberetur vitae
cum ‥ ~um consideras, de figulo interroges, et tunc tibi ~um respondet de figulo ‥ numquid dicit ~um ei qui se finxit, i. e. creatura creatori
ut supplex veterum oraret figmenta deorum
~a, i. ‥ varia figura
demon in tribus ~is se opposuit, sc. in specie ursi et leonis et bubali
Deus ‥ novit ~um nostrum [cf. ]Psalm. cii 14
advertat divinitas humanata carnalis nature ~um
aliud est ~um terreni itineris, aliud in coelum veritas ascendentis
aemula scaevorum vitat figmenta virorum
tota veritas in eo [sc. Christo ] est et nihil habet ~i in se
~a, i. ‥ mendacia
ad roboranda ~a sua
sine ~o dilexi et diligo
hec dicta quasi anilium somniorum nullus ~a ‥ excipiat cachinno
quidam ~o satis favorabili conjectant S. Patricium ‥ pestiferis cunctis insulam purgasse
figmenta [RS: figmata ]
miracula ‥ ~is hominum connumerare minime verebatur
nec nunc quidem catholicam in his veritatem, sed Gentilitatis expono opiniones et ~a
~um est quorundam ‥ quod fingunt de ponendis vobis insidiis
per varia fingmenta ordinem sacerdocii subterfugit
in te qui es verus mea sit sentencia vera, / non ibi figmentum cernere possit homo
Proserpinam, ut poetarum ~a ferunt, a Plutone raptam
ut referunt falso veterum figmenta librorum
vereor ne Homerus irascatur contra cartam prohibentem spectacula et diabolica ~a
doctrinae plenum figmentum tale probatur
de ~is poetarum
cum ‥ dicta sanctorum poetarum ~is frequenter alludant
[phitonissa mulier ] sermocinata est, plurimas destructiones, similitudines et ~a subversionis faciens
magi ‥, ut sua ~a nichil in militem Christi valere compererunt, propriis se cultris interemerunt
~um ‥ philosophicum, quo credunt se posse a se ipsis voluntatis rectitudinem et perfectam beatitudinem obtinere, patet esse falsum ex ipsorum errore multiplici
universale est ab intellectu, et cum dicitur "ergo est ~um", dico quod non sequitur, quia ~o nihil correspondet in re extra(
accipio realitatem opinabilem, que communis est—secundum ipsum—~is et non ~is
tercius liber ‥ respondet suis probacionibus et fingmentis
- 1. beeltenis, afbeelding, gestalte;
- 2. verzinsel.