fulcio
fulcio, to prop up, keep up by props, stay, support
- I Lit.: qui fulcire putatur porticum Stoicorum, Cic. Ac. 2 (Luc.), 24, 75: aliquid trabibus, Plin. 36, 13, 19, § 89: Atlas, caelum qui vertice fulcit, Verg. A. 4, 247: vitis nisi fulta est, fertur ad terram, Cic. de Sen. 15, 52: ruentes ceras, Plin. 11, 10, 10, § 23: illum Balbutit Scaurum pravis fultum male talis, supported, Hor. S. 1, 3, 48; cf. id. ib. 1, 2, 88: quod non Taenariis domus est mihi fulta columnis, Prop. 3 (4), 1, 49: longis Numidarum fulta columnis cenatio, Juv. 7, 182; 3, 193: si mutuatus pecuniam aedificia ruentia fulserit, Gai. Inst. 4, 73: me prior fultusque toro meliore, Juv. 3, 82: et pulvino fultus, supported by, resting on the pillow, Lucil. ap. Serv. Verg. E. 6, 53: ille (juvencus) latus niveum molli fultus byacintho, Verg. E. 6, 53; cf. effultus; so absol.: colloco, fulcio, Plaut. Cas. 5, 2, 10 (884): caput nivei fultum Pallantis, propped up, bolstered, Verg. A. 11, 39.— Impers.: sat sic fultumst mihi, Plaut. Stich. 1, 2, 37 (94).—Poet.: tu (potes) pedibus teneris positas fulcire pruinas? i. e. to tread the fallen snow, Prop. 1, 8, 7: stant fulti pulvere crines, supported, stiffened, Stat. Th. 3, 326.—
- B Transf., to make strong or fast, to fasten, secure, support, strengthen (poet. and in post-Aug. prose): fultosque emuniit obice postes, fastened, guarded, Verg. A. 8, 227; cf.: appositā janua fulta serā, Ov. A. A. 2, 244: et dura janua fulta sera, Tib. 1, 2, 6: omnia debet cibus integrare novando Et fulcire cibus, cibus omnia sustentare, to support, strengthen, Lucr. 2, 1147: stomachum cibo, Sen. Ep. 68 med.: venas cadentes vino, id. ib. 95; cf. Col. 6, 24, 4.—
- II Trop.
- A To support, sustain, uphold: veterem amicum suum labentem excepit, fulsit et sustinuit re, fortuna, fide, Cic. Rab. Post. 16, 43; cf.: labantem et prope cadentem rem publicam fulcire, id. Phil. 2, 21, 51: domum pluribus adminiculis ante fundatam fulcit ac sustinet, Plin. Ep. 4, 21, 3; cf.: ingenia rudia nullisque artium bonarum adminiculis fulta, Gell. 6, 2, 8: hoc consilio et quasi senatu fultus et munitus, Cic. Rep. 2, 9: aliquem litteris, id. Att. 5, 21, 14: magnis subsidiis fulta res publica est, id. Fam. 12, 5, 1: imperium gloria fultum et benevolentiā sociorum, id. Off. 3, 22, 88: his fultus societatibus atque amicitiis, Liv. 42, 12, 8; 3, 60, 9; Plin. Ep. 9, 13, 11; cf.: quia nullis recentibus subsidiis fulta prima acies fuit, Liv. 9, 32, 9: quo praesidio cum fulta res Romana esset, id. 7, 12, 8: causa Gaditanorum gravissimis et plurimis rebus est fulta, Cic. Balb. 15, 35: serie fulcite genus, i. e. to keep up, preserve, Prop. 4 (5), 11, 69.—*
- B Poet., to besiege, oppress: (Pacuvii) Antiopa aerumnis cor luctificabile fulta, Pers. 1, 78 (perh. a word of Pacuv.).
➳ pf. fulcivi CIL 6, 1703 ; part. fulcitus C. Aur. Chron. 2, 1, 46.
- 1. stutten, schragen [porticum]; ➤ Atlas qui caelum vertice fulcit;
- 2. (metaf.) overeind houden, ondersteunen, sterken [amicum; rem publicam labentem; imperium];
- 3. (poët.) versterken, barricaderen [postes; ianuam serā];
- 4. (Prop.) vasttrappen [pedibus pruinas];
- 5. (Sen.) (door eten en drinken) sterken [stomachum frequenti cibo; vino venas cadentes].
- to prop up, keep up by props, stay, support: porticum: caelum vertice, V.: vitis, nisi fulta sit, fertur ad terram: pravis fultus male talis, supported, H.: fultus toro meliore, resting on, Iu.: caput fultum, bolstered, V.: fultos obice postīs, fastened, V.: pedibus pruinas, to press, Pr.—Fig., to support, sustain, uphold: amicum labentem: prope cadentem rem p.: consulum ruinas virtute: totis viribus fulta hostium acies, L.: recentibus subsidiis fulta acies, L.: causa gravissimis rebus est fulta.
-
…amata nobis quantum amabitur nulla. ibi illa multa tum iocosa fiebant, quae tu volebas nec puella nolebat. fulsere vere candidi tibi soles. nunc iam illa non vult tu quoque, impotens, noli, nec quae fugit…
Catullus, Carmina
-
…ire velis tune audire potes vesani murmura ponti fortis, et in dura nave iacere potes tu pedibus teneris positas fulcire pruinas, tu potes insolitas, Cynthia, ferre nives o utinam hibernae duplicentur tempora brumae, et sit iners…
Propertius, Elegies
-
…curiosi possint nec mala fascinare lingua. Miser Catulle, desinas ineptire, et quod vides perisse perditum ducas. fulsere quondam candidi tibi soles, cum ventitabas quo puella ducebat amata nobis quantum amabitur nulla. ibi illa multa tum…
Catullus, Carmina
-
…et aculeata quaedam sophismata sic enim appellantur fallaces conclusiunculae. Sed quid eos colligam, cum habeam Chrysippum, qui fulcire putatur porticum Stoicorum quam multa ille contra sensus, quam multa contra omnia quae in consuetudine probantur. At dissolvit…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…ut ille qui maeret ferundum sibi id censeat, quod videat multos moderate et tranquille tulisse. Omnibus enim modis fulciendi sunt, qui ruunt nec cohaerere possunt propter magnitudinem aegritudinis. ex quo ipsam aegritudinem λύπην Chrysippus quasi solutionem totius…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…quod extremum est in haruspicum responso, providete ne rei pvblicae statvs commvtetvr ; etenim vix haec, si undique fulciamus iam labefacta, vix, inquam, nixa in omnium nostrum umeris cohaerebunt. fuit quondam ita firma haec civitas…
Cicero, de Haruspicum Responso
-
…plantae sarmenta viviradices propagines nonne efficiunt ut quemvis cum admiratione delectent vitis quidem quae natura caduca est et, nisi fulta est, fertur ad terram, eadem, ut se erigat, claviculis suis quasi manibus quidquid est nacta complectitur…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…facilius cernemus toto genere hoc igneo quod tranat omnia subtilius explicato. Omnes igitur partes mundi tangam autem maximas calore fultae sustinentur. Quod primum in terrena natura perspici potest. nam et lapidum conflictu atque tritu elici ignem videmus et…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…regi civitates, si esset optimi cuiusque ad illam vim dominationis adiuncta auctoritas. Itaque hoc consilio et quasi senatu fultus et munitus et bella cum finitimis felicissime multa gessit et, cum ipse nihil ex praeda domum suam reportaret ,…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…; populus enim se nusquam obligavit. neque ideo est Gaditanorum causa deterior ; gravissimis enim et plurimis rebus est fulta. sed isti disputationi ; hic ; certe nihil est loci ; sacrosanctum enim nihil potest esse nisi…
Cicero, pro Balbo