furia

furia, a fury, scourge, curse

fŭrĭa, ae, f., and, more commonly, plur.: fŭrĭae, ārum, f. [furo], violent passion, rage, madness, fury.

I Appellatively (only poet. for furor or rabies): unius ob noxam et furias Ajacis Oï_lei, Verg. A. 1, 41: ubi concepit furias, i.e. became furious, id. ib. 4, 474: tauri, Mart. 2, 43, 5: canum, Grat. Cyneg. 392: in furias agitantur equae, i.e. furious, ardent desire, Ov. A. A. 2, 478; Verg. G. 3, 244; Prop. 4 (5), 4, 68: auri, the fierce greediness for gold, Sil. 2, 500: ergo omnis furiis surrexit Etruria justis, in just fury, just wrath, Verg. A. 8, 494: honestae (Sagunti), Stat. S. 4, 6, 84.— Of things: tranare sonoras Torrentum furias, the wild raging, roaring, Claud. III. Cons. Hon. 45.—
II As a nom. prop.: Fŭrĭae, the three goddesses of vengeance (Allecto, Megaera, and Tisiphone), the Furies (syn.: Dirae, Eumenides).
- A Prop.: Furiae deae sunt speculatrices, credo, et vindices facinorum et scelerum, Cic. N. D. 3, 18, 46: ut eos agitent insectenturque Furiae, non ardentibus taedis, sicut in fabulis sed angore conscientiae, id. Leg. 1, 14, 40; cf. id. Rosc. Am. 24, 66 sq.; id. Pis. 20, 46; Auct. ap. Quint. 9, 3, 47; Verg. A. 3, 331; Hor. S. 2, 3, 135; 1, 8, 45 al.—
- B Transf., in gen., avenging spirits, tormenting spirits.
- - - - α Plur.: itaque eos non ad perficiendum scelus sed ad luendas rei publicae poenas furiae quaedam incitaverunt, Cic. Sull. 27, 76: Furiae Catilinae, id. Par. 4, 1, 27: sceleratum vicum vocant, quo amens, agitantibus furiis sororis ac viri, Tullia per patris corpus carpentum egisse fertur, Liv. 1, 48, 7; cf. id. 1, 59 fin.; 40, 10, 1: his muliebribus instinctus furiis Tarquinius circumire et prensare patres, etc., urged on by this female tormenting spirit, this fury of a woman, id. 1, 47, 7.—
      - β Sing., applied to persons who are furious or who are plotting mischief, a fury.—So of Clodius: illa furia ac pestis patriae, Cic. Sest. 14, 33; of the same, id. ib. 17, 39; cf. also: illa furia muliebrium religionum, qui non pluris fecerat Bonam Deam quam tres sorores, id. Fam. 1, 9, 15; id. Q. Fr. 3, 1, 4; Hor. S. 2, 3, 141: hunc juvenem (i. e. Hannibalem) tamquam furiam facemque hujus belli odi ac detestor, Liv. 21, 10, 11.

furia, ae, f. (furo), I) die Wut, Raserei (infolge heftiger Leidenschaften, wie des Zorns, der Liebe, heftiger Begierde usw.), a) der Menschen, furiae Aiacis Oilei, Verg.: furiae iustae, Verg.: furiae honestae, rühmliche Begeisterung, Stat.: muliebres furiae, die wahnsinnige Leidenschaft des Weibes, Liv.: huiusmodi furiae, tolle Ausschweifungen, Arnob.: furiis accensus et irā, Verg.: furiarum ac formidinis plena omnia ad hostes esse, Liv.: ubi concepit furias evicta dolore, in Wut geriet, Verg.: in furias runnt, Liebeswut, Verg. – m. obj. Genet., furiae auri, Wut (= Gier) nach G., Sil. 2, 500. – b) der Tiere, furiae tauri, Mart.: libidinis exstimulari furiis, Col.: furiis ardebant (equi), Verg.: cum primum mitigatā furiā laxaverint oves animum, Apul. – c) v. Lebl., ventorum furiae, Verg.: sonorae torrentum furiae, Claud.: hic vero Alcidae furiis exarserat atro felle dolor, Verg. – II) personifiziert als Gottheit, Furia, ae, f., die Furie, u. gew. Plur. Furiae, A) die Furien (Alecto, Megaera u. Tisiphone, s. Fulg. myth. 1, 6), als Plagegeister u. Rächerinnen der Übeltaten, indem sie die Übeltäter, bes. Eltern- u. Verwandtenmörder (vgl. Voß Verg. georg. 3, 551 sqq., p. 670 sqq.), durch innere Unruhe beständig peinigen u. rasend machen, das personifizierte böse Gewissen (vgl. Cic. de nat. deor. 3, 46), von röm. Dichtern dargestellt mit Fackeln, Schlangen in den Händen u. in den Haaren, Geißeln, die aus Schlangen gedreht sind, u. mit Schlangen gegürtet, eos (parricidas) agitent Furiae, Cic.: scelerum Furiis agitatus Orestes, Verg.: agitantibus Furiis sororis ac viri (interfectorum), Liv.: invocantibus Furias parentum (i.e. patris occisi), die Furien, die gleichs. von den erschlagenen Eltern zur Qual geschickt werden, Liv.: Furias fraternas concita, stachle die Furien an, daß sie das Verbrechen des Bruders strafen, Liv. – oft wurden sie auch als den schon verruchten Sinn zu immer schrecklicherer Tat verwirrend gedacht, Ov. met. 4, 471 u. Thiel Verg. Aen. 1, 41. p. 20: u. so Furiae Catilinae, der böse Geist Katilinas, der ihn zu Untaten treibt, Cic. parad. 4, 27. – B) übtr.: a) v. wütenden, unsinnigen Menschen, eine Furie, ein böser Dämon, illa Furia, v. Klodius, Cic.: ebenso illa Furia religionum, Cic. – b) v. Anstifter zu Untaten, hunc iuvenem tamquam furiam facemque huius belli odi ac detestor, Liv. 21, 10, 11.

furia [CL] 1 (pl.) avenging goddesses, the Furies (also sg.). b minor deity (f.), nymph. vincere ne valeat Furiarum maxima mentes Aldh. VirgV 2634; GlC E 283 (v. Erinys); ~ias, i. deas irarum GlH F 992; geminas ante se conspexit mulierculas ‥ quasi bine ex tribus ~iarum sorores Lantfr. Swith. 3; Egyptus olivis, / artibus Athene, Furiis iraque Micene R. Cant. Poems 15. 21; Dirae, ~ie vel ~iarum suggestiones Osb. Glouc. Deriv. 176. b nam Hamadryades sunt ~ie fontium, Oreades montium, Maiades [ed. suggests Maenades; v. l. Maides; Isid.: Naides] camporum, Dryades silvarum, Naiades maris que et Nereides dicuntur, Eumenides inferni [cf. Isid. Etym. VIII 11. 95–7: nymphas] Osb. Glouc. Deriv. 240. 2 (usu. pl.) frenzy, demonic possession. b (sg.) madness. ~iis vesaniae correptus coepit quasi limphaticus vel freneticus ‥ sartagines basiare Aldh. VirgP 50; nebulonum ~ias GAS 534 (v. 2 decurio b); W. Malm. GP I 17 (v. efflator); quasi ~iis agitetur T. Mon. Will. VI 8 (v. devolvere 1b); ~iis agitata G. Steph. I 48 (v. daemonium 2). b ~ia, insania, amentia, ‥ wodscipe, reþnes GlH F 907; queritur de incidente in ~iam si excusatur a peccato Hales Qu. 459; non ‥ inungebant nisi illos [furiosos] qui habentes dilucida intervalla petebant instanter inungi antequam caderent in ~iam Ib. 1499; [furiosum] existentem in ~ia et non habentem usum racionis Ockham Sent. VI 357; Trevet Troades 23 (v. discernere 5c); Gad. 132. 1 (v. amens a); vidit quemdam Johannem B. furiosum, suis manibus vinculis et cathenis ferreis vinculatum et per multa tempora hujusmodi ~ia laborantem Canon. S. Osm. 57. 3 rage, fury; b (w. ref. to acute illness). Frith. 1282 (v. exercere 8b); marcialibus ~iis Ps.-Elmh. Hen. V 45 (v. exsilire 1a); quo obsidencium ~ias pacare possemus et arcis dissipare vallum Fortescue NLN I 29. b quandocumque ‥ omnia ista [signa] ‥ apparent propter morbi ~iam et debilitatem virtutis, mortem procul dubio signant J. Mirfield Brev. 56.

…avertere regem Quippe vetor fatis. Pallasne exurere classem Argivum atque ipsos potuit submergere ponto, unius ob noxam et furias Aiacis Oilei Ipsa, Iovis rapidum iaculata e nubibus ignem, disiecitque rates evertitque aequora ventis, illum expirantem transfixo…

Vergil, Aeneid
…procul a barbaris disiuncta gentibus, in sinu pacis posita, medio fere Graeciae gremio continetur, o Poena et Furia sociorum decedens miseram perdidisti. Arsinoen, Stratum, Naupactum, ut modo tute indicasti, nobilis urbis atque plenas…

Cicero, in Pisonem
…non Eumenides quae si deae sunt, quarum et Athenis fanumst et apud nos ut ego interpretor lucus Furinae, Furiae deae sunt, speculatrices credo et vindices facinorum et sceleris. Quod si tales dei sunt ut rebus humanis intersint…

M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
…cos. . Fannius, C. histor. fr. Fortuna. Fulvius Nobilior, M. cos. Furiae Furius Camillus, M. dict. . Galba v. Sulpicius Gallus Ganymedes Geminus v. Servilius Gigantes Gorgias…

M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
…meis aedibus, cuius domum ad meam domum exhauriendam patefeceras, sedebas non exstinctor sed auctor incendi et ardentis faces furiis Clodianis paene ipse consul ministrabas. an vero reliquo tempore consulem te quisquam duxit, quisquam tibi paruit, quisquam…

Cicero, in Pisonem
…quemque fraus, suum facinus, suum scelus, sua audacia de sanitate ac mente deturbat ; hae sunt impiorum furiae, hae flammae, hae faces. ego te non vaecordem, non furiosum, non mente captum, non…

Cicero, in Pisonem
…ad Caesarem litteris in quo Caesaris consilium probo, quod tibi amantissime petenti veniam non dedit uti ullum ad illam furiam verbum rescriberet. alterum est de calventi Mari oratione quod scribis. miror tibi placere me ad eam rescribere ,…

Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
…quibus eum verbis laudare et boni viri et boni cives consuerunt, cum in eundem nuper ab eadem illa taeterrima furia productus ad populum cupidissime falsum testimonium dixeris an erit haec optio et potestas tua, ut, cum Clodianas operas…

Cicero, in Vatinium
…, Q. Arrius, albatus esset, tu in templum Castoris te cum C. Fibulo atrato ceterisque tuis furiis funestum intulisti. quis tum non ingemuit, quis non doluit rei publicae casum qui sermo alius in illo epulo…

Cicero, in Vatinium

Menu

Word wheel

furia

Saved

Recent