pater
pater, a father, sire
with the sanction of the senate
- I Lit. Aes. Ehem, pater mi, tu hic eras? De Tuus hercle vero et animo et patura pater, Ter. Ad. 901: patre certo nasci, Cic. Rosc. Am. 16, 46: Servius Tullius captivā Corniculanā natus, patre nullo, matre servā, i. e. by an unknown father, Liv. 4, 3: SI PATER FILIVM TER VENVM DVIT FILIVS A PATRE LIBER ESTO, Lex XII. Tab.: CORNELIVS SCIPIO BARBATVS GNAIVOD PATRE PROGNATVS, Epit. of the Scipios: ego a patre ita eram deductus, by my father, Cic. Lael. 1, 1: aliquem patris loco colere debere, id. Phil. 2, 38, 99.—
- II Transf.
- A The father as head and rep resentative of the household, esp., paterfamilias and paterfamiliae: pauci milites patresque familiae recepti, Caes. B. C. 2, 44: quemeunque patrem familiae arripuissetis, Cic. de Or. 1, 43; v. familia.—
- B In plur.: patres, fathers, forefathers: patrum nostrorum aetas, Cic. Or. 5, 18: memoria patrum, id. de Or. 1, 40, 181: apud patres nostros, id. Off. 3, 11, 47: patres majoresque nostri, id. Div. in Caecil. 21, 69: Dominus Deus patrum vestrorum, Vulg Exod 3, 15: descenderunt patres tui in Aegyptum, id. Deut. 10, 22.—So in sing (eccl. Lat.): dixitque Jacob; Deus patris mei Abraham, etc., Vulg. Gen. 32, 9: quod juravit ad Abraham patrem nostrūm, id. Luc. 1, 73.—
- C PATRES for parentes, parents, Inscr. Grut. 707, 5; 656, 2; 692, 1; 704, 1.—
- D As a title of honor, father.—Of a deity, esp. of Jupiter: divum pater atque hominum rex, Enn. ap. Macr. S. 6, 1 (Ann. v. 179 Vahl.); cf.: pater optime Olimpi, id. ap. Oros. 6, 1 (Ann. v. 198 ib.): ipse pater mediā nimborum in nocte coruscā Fulmina molitur dextrā, Verg. G. 1, 328: Gradivumque patrem Geticis qui praesidet arvis, id. A. 3, 35: pater Lemnius, i. e. Vulcan, id. ib. 8, 454: Bacche pater, Hor. C. 3, 3, 13; cf. Lenaeus, i. e. Bacchus, Verg. G. 2, 7: pater Silvane, Hor. Epod. 2, 21: Quirine pater, Enn. ap. Non. 120, 1 (Ann. v. 121 Vahl.): pater Tiberine, id. ap. Macr. S. 6, 1 (Ann. v. 55 ib.); of the Tiber, Liv. 2, 10: Apenninus, Verg. A. 12, 703 Wagner: pater Aeneas, id. ib. 1, 699.—Of the creative or generative powers of nature as deities: pater Aether, Lucr. 1, 250: aequoreus, i. e. Ocean, Col. poët. 10, 200.—As an honorable designation applied to senators: principes, qui appellati sunt propter caritatem patres, Cic. Rep. 2, 8, 14: patres ab honore patriciique progenies eorum appellati, Liv. 1, 8.—Hence, patres = patricii, opp. to plebeii: quā re ad patres censeo revertare: plebeii quam fuerint importuni, vides, Cic. Fam. 9, 21, 3 fin.: patres conscripti, v. conscribo: pater patrum, pater sacrorum, pater nomimus, the title given to the high-priest of Mithras, Inscr. Grut. 28, 2; 315, 5; 1102, 2; Inscr. Orell. 5059: patratus, v. h. v. under patro, P. a.—Of the founder of a school: Zeno, pater Stoicorum, Cic. N. D. 3, 9, 23; of a teacher, as a source or creator: Isocrates pater eloquentiae, Cic. de Or. 2, 3, 10: Herodotus pater historiae, id. Leg. 1, 1, 5: pater patriae, the father of his country, of Cicero, Cic. Pis. 3, 6: quem Q. Catulus, quem multi alii saepe in senatu patrem patriae nominarant, id. Sest. 57, 121; cf.: Roma patrem patriae Ciceronem libera dixit, Juv. 8, 245.—So of Marius: C. Marium quem vere patrem patriae ... possumus dicere, Cic. Rab. Perd. 10, 27; of Trajan, and other emperors: at tu etiam nomen patris patriae recusabas, Plin. Pan. 21; cf. Sen. Clem. 1, 14, 2; Suet. Caes. 76; id. Tib. 26; id. Ner. 8; cf. also: pater senatūs, Tac. A. 11, 25; Ov. F. 2, 127; id. Tr. 2, 39; 181; id. P. 1, 1, 36: pater orbis, id. F. 3, 72; Stat. S. 1, 4, 95; 4, 8, 20.—As a term of respect: pater Aeneas, Verg. A. 5, 348; esp., to an old man, Plaut. Most. 4, 2, 36 (920); Verg. A. 5, 521; so id. ib. 533.—
- E In eccl. Lat., the Supreme Being, God: sicut enim Pater habet vitam in semet ipso, Vulg. Joan. 5, 26: confiteor tibi, Pater Domine caeli et terrae, id. Luc. 10, 21: Pater caelestis, id. Matt. 5, 48; 18, 35: Pater vester qui in caelis est, id. ib. 23, 9: Pater noster, qui es in caelis, id. ib. 6, 9: adorabunt Patrem, id. Joan. 4, 23; id. Act. 1, 7 saep.—*
- F Pater cenae, the host, Hor. S. 2, 8, 7: misericordiarum, Vulg. 2 Cor. 1, 3. —Hence, by way of opposition, *
- G Pater esuritionum, the father of hunger-pains, said of a very poor man who suffers from hunger, Cat. 21, 1.—
- H Of animals, sire: virque paterque gregis, Ov. A. A. 1, 522; Petr. 133 fin.; Col. 6, 37, 4.
si moritur infans trium annorum sine baptismo, iij annos peniteat [v. l. peniteant ] ~er et mater
truculentus parricida potius quam pius ~er
Aedilberct filius Irminrici, cujus ~er Octa, cujus ~er Oeric
filius hominis dicit ~rem suum se posse vertere ubi voluerit
quod filii fratrum cum ~ris hereditent
hic ~er,a fadyr
Hugo Dandeleye ~er
dominus Bartholomeus de Burghasches ~er
Lucas ‥ / septuaginta patrum scribens et nomina septem / e quibus omnipotens regnorum gloria Christus / gignitur
sepultus est cum ~ribus suis
juxta scripturas patrum viam secutus est
dormivit cum ~ribus suis
~rem suum in lege
terra quam T. de W. ~er meus in lege tenuit
monita ~ris sui legalis memoriter retinens
concessimus ‥ Roberto Clerc ~ri in lege ‥ Ade Colton’ valetti camere nostre quod ipse ad totam vitam ‥ hanc habeat libertatem viz. quod non ponatur in assisis
in caticumino et baptismate et confirmatione unus potest esse pater, si necesse est, non est tamen in consuetudine, sed per singulas singuli suscipiunt
quem ~res in baptismate vocaverunt Alvredum
vos in albo caelesti ~res conscripti
senatores sidereos et in capitolio celesti ~res conscriptos apostolos ‥ elegit
eram tunc in curia, et vidi ‥ quod honor ei a summo pontifice ~ribusque conscriptis exhibitus non multum inferior episcoporum reverentia videbatur
hii [(sc. cardinales ] conscripti merito patres nuncupati / in sollicitudinem cure sunt vocati
vos, ~res conscripti, estis in partem sollicitudinis et consilii ‥ summi pontificis ‥ evocati
comitem ‥ Gislebertum ~rem patrie
ille [sc. rex ] tanquam patrie ~er atque patronus
venerabili ‥ Henrico ‥ Anglorum regi ‥ frater A. indignus minister ‥ salutem ‥ . sciat diligentia vestra, carissime ~er et domine, quod ‥
quomodo ~er suus Henricus II contulit archiepiscopatum Cant. St. Thome
comes Richemondie, specialissimus ~er et amicus fratrum minorum
excellentissimi et illustrissimi principis ~risque et consanguinei nostri carissimi Henrici ‥ regis Anglie
isti tres [Adam, Enoc, Noe ] meliores caeteris ~ribus fuerunt observando pactum circumcisionis
sed priscos tantum cur patres pagina prodat, / limpida quos celebrant veterum monumenta librorum
opera tanti patris Abraham
eciam de antiquis ~ribus dictum est quod morientes mortui sunt pleni dierum bonorum
nonne dictabit racio / quod plus sit hec transgressio [sc. crucifixio ] / quam patris primi vicium?
de ~ribus Veteris Testamenti
jam bis sena simul digessi nomina patrum, / e quibus altithrono conversus credidit orbis
Andreas urbis Patere pater, in cruce pendens
cogita quomodo in Vitis ~rum sanctus osculatus est
nec minus ‥ stupuit Memphitica tellus / rumores patrum sub caeli culmine claros; / e quis ortus erat felix Athanasius
venerabilis ~er Gregorius
ut ~er Augustinus asserit
cum eis qui canonica ~rum statuta et diligerent et nossent
ne posteris cadant ex memoria praecedentium decreta ~rum Graecorum
secunda synodos congregata est apud Byzantium, C et L ~rum
hujus rei auctoritas e synodo Urbani papae et decreto Gregorii ‥ et ex multis sanctorum ~rum institutionibus emanavit
sic pater in saltu fertur vixisse remotus / ‥ / dum solus soli Christo famularier optat / lubrica fallentis conculcans gaudia saecli
rex ‥ egrotavit ‥ qui ‥ confessionum suarum ~rem, beatum ‥ Dunstanum, ‥ accersivit
redeundum / jam tunc ad veteres est tibi, Musa, patres
sacerdos ‥ omnium eorum est ~er spiritualis quos ipse baptizat. ‥ si moreretur pater et mater parvuli et etiam patrini, credimus quod sacerdos teneretur instruere parvulum illum pupillum
tuque obtime ~er utere prudenti consilio
egregii patris Berthwaldi corpus humatum / tumba tenet praesens ‥ / quem Deus ecclesiis, quas ampla Britannia late / diffusas retinet, censuit esse patrem /
summi ~ris fuit consilium
dicitur papa quasi ~er ~rum vel custos ~rum
testibus venerabilibus ~ribus P. Wintoniensi et A. Coventrensi et Lichfeldensi episcopis
vitae ‥ regularis monachos inibi constituens, ipse ~ris vice fungens vivensque communiter inter eos abbatem sanctae monachorum congregationi preferre, se vivente, instituit
Scotlandum ‥ Augustiniana domus ~rem accepit accommodum
abbate Clarevallis ~re abbate de Buellio
venerabilis in Christo ~ris ‥ abbatis
reverentissimo ~ri meaeque rudis infantiae venerando praeceptori
piissimi ~res ‥ Alchuinum, filium vestrum, jugiter in corde habete et in ore
plus confert ad scientiam disserendi ‥ quam omnes fere libri dialectice quos moderni ~res nostri in scolis legere consueverunt
erat multum misericors ‥ ac velut ~er miserorum
Edelwulf ‥ erat ‥ ~er orphanorum et ‥ ecclesiarum defensor, propagator monasteriorum
naupicus, ~er navis
Jupiter ‥ dicitur Diespiter quasi diei ~er
Adam ~er inobedientie ‥ poculum mortis filiis suis propinavit
mendacii ~er
litium ‥ quas mendacii ~er ‥ seminare satagit
a Bacho qui et Dionisius vocabatur ipse et Liber ~er
non modo ~er caelestis non laudatur per opera
~er simul et Filius et Spiritus Sanctus
cum pater altithronus Gabrihel misisset ab astris
transivit de hoc mundo ad Patrem
in nomine ~ris et Filii et Spiritus Sancti
unicus aeterni patris verbigena substantia
hanc ‥ oboedientiam debebat homo ille Deo ~ri
~rem Deum suppliciter deprecantis, dicens, ‘in manus tuas commendo spiritum meum’
quod Deus ~er potuit produxisse creaturam(v.
o ~er misericordiarum, suscipe ‥ depositum nostrum
~er misericordiarum et Deus totius consolationis
Domine Deus meus ‥ tu ~er luminum
omne donum perfectum desursum descendens a ~re luminum
descendens a ~re luminum
hincque Pater expressa voce cantatur
qui legis hec pro me Pater unum supplico prome / adjungas et ave, Deus ut me liberet a ve
➳ arch. : gén. patrus CIL 1, 2289 ; dat. patre CIL 1, 392.
- 1. vader [durus; familiae en familiās]; ➤ a patre deduci; pauci milites patresque familiae recepti; — plur. ook ouders;
- 2. (Tac.) schoonvader;
- 3. (plur.) voorouders, voorvaderen; ➤ vetuere patres; aetas patrum nostrorum; fortia facta patrum;
- 4. (plur.) senatoren, senaat, (ihb. als aanspreektitel: patres conscripti);
- 5. patriciër (itt. plebeius);
- 6. (metaf.) vader, schepper, stichter, grondlegger [rerum; cenae gastheer]; ➤ Zeno ~ Stoicorum; Herodotus ~ historiae;
- 7. als eretitel: ~ Iuppiter; ~ optime Olympi; divum ~ atque hominum rex; Bacche ~; ~ Tiberine; ~ patriae vader, redder v.h. vaderland: Marius, quem vere patrem patriae possumus dicere; ~ senatūs;
- 8. (Mel.) o.a.: (a) (aanspreektitel voor) bisschop, priester, abt; (b) patres veteres kerkvaders; (c) peetvader.
父親。爹。祖宗。主。— patratus 報戰和之大和尙。— Romanus 羅瑪皇帝。— Linaeus. v. bacchus. Caenae pater 擺席者。Magnus vel Summus pater. v. Jupiter. Patres nostri 吾等之祖宗。Patres conscripti 議事廳人。
Suggest a Translation
See an image
Et quia ad serenissimum atque piissimumVide Dissertat. 23. ad Join villam pag. 288.Patrem nostrum, genitorem vestrum Mauricium Imperatorem... legatarios direximus, etc.
filiivocabantur ;
patremnominat, in Epist. apud Rymer. tom. 13. pag. 50 :
Excellentissimi et illustrissimi principis Patrisque et consanguinei nostri carissimi Henrici... Regis Angliæ, etc.Et Henricus Jacobum
filiumvocat, in Epist. apud eumdem ibid. pag. 56 :
Illustrissimi principis consanguinei et Filii nostri carissimi Jacobi Scotorum Regis, etc.At, quod notandum est, Abbas Certensis Henricum Reg. Angliæ eodem
Patrisnomine compellat, in lib. nigro Scaccarii pag. 62 :
Venerabili karissimo domino suo Henrico Dei gratia Angliæ Regi... frater A. indignus minister Certes, salutem et orationes. Sciat diligentia vestra, karissime Pater et domine, quod, etc.
Illi autem Decani cum magna sollicitudine omnia disponentes,... traditionem tamen etiam ipsi reddant uni, quem Patrem vocant.Gregorius M. lib. 1. Dial. cap. 1 :
Monasterium construxit, in quo ducentorum ferme monachorum Pater extitit.Adde lib. 2. cap. 3. lib. 3. cap. 23. 33. Cæsarium Arelat. in sermonibus non semel, Regulam S. Fructuosi cap. 15. Isidorum Hispal. Epist. ad Leudefred. Cordub. Episc. Regularum Concord. Anglicæ nationis apud Selden. ad Eadmer. pag. 150. 153. etc.
Mater monasteriidicitur.
In Catechumenæ et baptismate et confirmatione unus potest esse Pater, si necesse sit.Ruffinus lib. 1. in S. Hieronym. :
Quorum alter nunc Presbyter beatæ memoriæ Valeriani, alter Archidiaconus, alius Diaconus, simulque Pater mihi et doctor symboli ac fidei fuit.
Guillenus quondam filius Adæ de Goumercourt recognovit Patrem suum fidei.
Abbas majoris Ecclesiædicitur, in Charta Charitatis Cisterciensis cap. 5. Rainardus Abbas Cisterc. in Constitutionib. ejusdem Ordinis cap. 65 :
Defuncto Abbate, Pater Abbas vocetur, et si qui sunt Abbates quos domus illa genuerit.Qui quidem Abbas jus superioritatis et visitationis habebat in monasteriis quæ genuerat, ut habent institutiones Capituli General. ejusd. Ordin. distinct. 1. cap. 4. 6. dist. 5. cap. 3. 18. 19. 22. dist. 17. cap. 1. 2. dist. 15. cap. 4. Ejus vero respectu dicuntur alii Abbates
Filii. Idem Rainardus cap. 77 :
Abbas filius qui Abbatem suum eum corripientem de ordine suo contempserit, etc.Et jus superioritatis,
paternitasappellatur in Antiquis definitionibus ejusdem Ordinis distinct. 15. cap. 1. et in novis, distinct. 14. cap. 1.
Quando autem ad prædictum monasterium S. Salvatoris Cluniacensem abbatem contingerit declinare, eum tanquam Patrem abbatem, nos abbas et conventus S.Ubi notanda prorsus ratio recipiendi abbates, monasteria sibi subjecta visitantes.Salvatoris prædicti et successores nostri honorifice cum processione tenebimur recipere in capite et in membris, et ad ipsum in sedili, sibi in claustro parato, sedentem omnes venient, et singuli manus suas inter manus ipsius Cluniacensis abbatis ponentes, recipientur ad pacis osculum ab eodem.
Sane si abbas aliquis vestri ordinis infamis vel inutilis, aut ordinis sui prævaricator inventus fuerit ; et prius per Patrem abbatem suum, aut per nuntios ejus ammonitus suum corrigere et emendare delictum neglexerit,... auctoritate generalis capituli deponatur.... Id ipsum et alio tempore, si necesse fuerit, et capitulum sine scandalo vel periculo expectari nequiverit, per abbatem Præmonstratensem et Patrem abbatem et alios abbates, quos vocaverit, fieri licebit, etc.Alia Innoc. IV. PP. ibid. :
Quare volumus et mandamus ut in qualibet ecclesia ipsius ordinis abbas loci, vel negligente abbate proprio, Pater abbas, aut utroque cessante, visitatores qui pro tempore fuerint, etc.Stat. ejusd. ordin. Mss. dist. 4. cap. 2 :
Abbas filius non faciat abbatiam, nisi assensu Patris abbatis.Et cap. 3 :
Pater abbas monasterium filii abbatis visitans, non ejus canonicum vel novitium ad obedientiam vel professionem recipiet.
Comitas Agens in rebus et Pater civitatis dixit, etc.
Ludovicum ætatis septem annorum vel circa emancipare possit, et a potestatis paternæ vinculis liberare.... ad finem quod extunc dictus ejus filius Ludovicus, in quantum ad paternam attinet potestatem, existat sicut Paterfamilias sui juris... Agat idem Ludovicus et contrahat, ceteraque faciat sicut Paterfamilias, sui juris existens, potestate paterna sibi extunc in antea non obstante.
Πατέρα καὶ προφύλακα ποιεῖ τῆς βασιλείας.Ita
Pater Imperii, Corripo. Dignitas vero ipsa
Patres Imperatorumcompellati legantur. Philostorgius lib. 11. cap. 4. et ex eo Nicephorus lib. 13. cap. 1. de Rufino Eunucho Patricio, Arcadio
Ἀλλ᾽ ἐπειδήπερ αὐτὸν ἡ ἐκτομὴ τῆς ἀλουργίδος ἀπεστέρει, πείθει Βασιλέα Πατρίκίον τε καὶ ὑπατὸν ἀναγράφειν, καὶ ἦν λοιπὸν Πατὴρ ὁ ευνουχος Βασιλέως, ὁ μηδὲ τὸν τυχόντα παῖδα φῦναι δυνάμενος.Majorianus Nov. 3 :
Cum Patre Patricioque nostro Richimere, etc.Hinc sancitum a Theodosio juniore,
Alibi de eodem Eunucho lib. 2. vers 68 :Direptas quid plangis opes quas natus habebit, Non aliter poteras Principis esse Pater.
Et Sozomenus lib. 8. cap. 7. de eodem... præsidium legum, Genitorque vocatur Principis, et famulum dignatur regia Patrem.
Quis enim patiatur patrem quidem posse per emancipationis modum potestatis suæ nexibus filium liberare, Imperatoriam autem celsitudinem non valere eum quem sibi Patrem elegit, ab aliena eximere potestate ?Idem leg. 5. C. de Consul. (12, 3.) :
Ne videantur qui a nobis loco Patris honorantur, alieno juri esse subjecti.Corrippus lib. 4. vers. 333 :
Theophylactus Simocatta lib. 1. cap. 10 :Patricius senio fulgens Calinicus honore, Qui pater Imperii meruit jam factus haberi.
Οἱ ταῖς κορυφαῖς τῶν ἀξιωμάτων περιλαμπόμενοι, οὓς καὶ γονεῖς ἀποκαλεῖν Βασιλεὺς οὐκ ἀπηξίωσεν.Huc denique pertinet Anonymi Epigramma lib. 4. Anthol. cap. 4 :
Οὗτος ὁ κοσμήσας ὑπάτων θρόνον, τὸν τρισέπαρχον, Καὶ Πατέρα Βασιλῆες ἑὸν καλέσαντο μέγιστοι.Nescio an eo etiam respexerit vetus Interpres Juvenalis Sat. 10 :
Tutor haberi Principis, Patricius fieri :nam is post Constantinum, a quo inventa Patricii dignitas, vixit, uti observatum a Petro Pithœo ejus editore. Ut porro
parentes, ita et
patrescompellabant, summos magistratus, ut est in Passione S. Savini n. 2. Vide Gloss. med. Græcit. in
Sed non est permissus, a filiis suis scilicet, quorum erat spes maxima post Deum, et Pater maternus.
Dum peccatis meis facientibus orbatus sum a filiis, mihi placuit ut illum una cum consensu patris sui in civitate illa cum curia publica de potestate Patris naturalis discedentem et in meam potestatem venientem in loco filiorum adoptassem.
Ita lib. 10. pag. 223. 226. lib. 12. pag. 245. et Ordericus Vital. lib. 12. pag. 861. 895.Audet Apostolicis dare sub pietatis amictu Verba viris qui sunt a Cardine nomen adepti, Et Patrum Patri blando supplicare precatu.
Papa patrum, in Diurno Romano cap. 3. tit. 1. qui cap. 5. tit. 3.
Pater patrum. Gregorius IV. PP. in Epist. ad Episcopos Regni Francorum, queritur quod
frater et Papaab iis compellatus fuerit, cum Patrem appellare debuissent :
Romano Pontifici scribentes contrariis eum in præfatione nominibus appellastis Fratrem videlicet et Papam, dum congruentius esset solam ei Paternam reverentiam exhibere.Vide Durandum lib. 2. Ration. cap. 1. n. 18. Ughellum tom. 1. part. 1. pag. 162. Savaronem ad Sidonium lib. 6. Epist. 1. Browerum lib. 11. Annal. Trevir. num. 70.
Quid dicitis, o Patres magnarum Religionum et potestatum ? ergone a vobis Deos violari et negligi sacrilege clamitatis, quiritaminique contemni ?
Prædecessor namque meus, et spiritalis a baptismo Pater, Mamertus Sacerdos, etc.Petrus Damianus lib. 2. Epist. 14. pag. 200 :
Senex quidam Presbyter, Severus nomine, qui nimirum spiritualis ejus Pater extiterat.Vita S. Rictrudis Abbat. cap. 6 :
Mauronto siquidem... Richarius Pater extitit spiritualis, eumque per sacrum baptisma Deo regeneravit.Vita S. Trudonis cap. 14 :
Baptizavit illum, et a sacro fonte suscepit in utroque Pater illi spiritualis effectus.Sed et Patrinus. Homilia Anonymi in Ascensu Domini :
Et certe dignum est, ut qui peccato carnalium parentum polluuntur, fide spiritualium Parentum salventur.
Dex crainst et ama le Pere esperital.
Pere esperitalex Poemate Vaccii, sed Deus Pater.
Confessor: Wigorniensi, loco laudando,
Pater confessionum. Petrus Damiani lib. 4. Epist. 7. de Hildebrando Comite Tusciæ :
Hic Presbyterum quemdam, religiosum videlicet et honestum virum, spiritualem sibi fecerat patrem, a quo et pœnitentiam ex more percipiebat.Leo Ost. lib. 2. cap. 30. de Lucio Abbate :
Reversus ad Principem.... cui dudum et Pater spiritualis, et familiaris super omnes extiterat, etc.De
Confessioneetiam videtur intelligenda Regula Tarnatensis cap. 3 :
Spiritualem se fieri Patrem sine Abbatis imperio nullatenus acquiescat.Ita Græci
Beau-pere, eodem sensu, in Testam. Cathar. de Burg. ducissæ Austr. ann. 1404. inter Probat. tom. 3. Hist. Burg. pag. 234. col. 1 :
Donnons à frere Jehan Beguinet cordelier, nostre Beau-pere, vingt frans pour une fois.
Huic vero Waldberto et conjugi suæ Pater. confessionum beatus fuit Bertinus.
Pro pectinibus sex et speculis sex et duobus filis de paternostris de ambro, et duobus filis de Paternostris de curallo, et duobus filis de Paternostris de vitro.... Item, in quatuor filis de Paternostris de cristallo, etc.Litteræ Henrici IV. Reg. Angl. ann. 1402. apud Rymer. tom. 8. pag. 277 :
Duo paria cultellorum, unum parvum par de Paternosteres auri, etc.Chron. Mellic. pag. 435 :
Verum Moniales in Goss præsentaverunt Paternoster de corallis et annulos.Vita B. Columbæ Reatinæ tom. 5. Maii pag. 389 * :
Genuflexi oravimus ipsam habitum de pœnitentia vestitam, zona cinctam, velato capite, floribus redimitam, cruce munitam ac Paternostris et liliis. Filum unum Paternostrorum argenti, etc.in Anonymi Annal. Mediolan. apud Murator. tom. 16. col. 808. Statuta Monialium S. Salvat. Massil. ann. 1400 :
Moniales annulos in digitis non habeant, quæ sacratæ non fuerint. Devotiones etiam quæ Patrenostres vulgariter nuncupantur ad collum non portent.Testam. B. Johannæ tom. 5. Spicileg. Acher. pag. 630 :
Et veux qui dient les heures telles qui sont ordonnées pour les freres lays en leur regle, c'est à sçavoir.... Ave Maria et Patenotes.
Pastenostresdixerunt. Lit. remiss. ann. 1399. in Reg. 154. Chartoph. reg. ch. 735 :
Le suppliant... trouva une huche ou huchel, et ou cheston de ladite huche ou huchel.... unes Pastenostres de saint Nicolas. Paterlie,eadem, ni fallor, notione, in Mirac. Mss. B. M. V. lib. 1 :
N'ai nul talent, c'a piece die Pater nostre, ne Paterlie, Ne prieres, ne misereles.
- 1 PA-, a father, sire: Tuus hercle vero et animo et naturā pater, T.: patre certo nasci: captivā natus, patre nullo, matre servā, i. e. by an unknown father, L.—Of a fosterfather, T.—Poet.: Rexque patrem vicit, i. e. paternal love, O.—Rarely of animals: virque paterque gregis, O.—In the phrase, pater familias or pater familiae, the head of the household, father of a family, householder; see familia.—Plur, fathers, forefathers, ancestors, progenitors: patrum nostrorum aetas: apud patres nostros.—As a title of reverence or respect: ipse pater Fulmina molitur dextrā, i. e. Jupiter, V.: Lemnius, i. e. Vulcan, V.: Lenaeus, i. e. Bacchus, V.: pater Silvane, H.: Tiberine, L.: pater Aeneas, V.: vel aetate vel curae similitudine patres adpellabantur (senatores), S.: patres ab honore appellati, L.: Zeno, pater Stoicorum: Herodotus historiae: cenae, host, H.: esuritionum (of a starving pauper), Ct.—In the phrase, pater patriae, father of his country: quem patrem patriae nominarant: Roma patrem patriae Ciceronem libera dixit, Iu.—For the phrase, pater patratus, see patratus.—For the phrase, patres conscripti, see conscriptus.
-
…. Is sibi legationem ad civitates suscipit. In eo itinere persuadet Castico, Catamantaloedis filio, Sequano, cuius pater regnum in Sequanis multos annos obtinuerat et a senatu populi Romani amicus appellatus erat, ut regnum in civitate sua…
Julius Caesar, Gallic War
-
…immortales ubinam gentium sumus quam rem publicam habemus in qua urbe vivimus hic, hic sunt in nostro numero, patres conscripti, in hoc orbis terrae sanctissimo gravissimoque consilio, qui de nostro omnium interitu, qui de huius urbis…
Cicero, in Catilinam
-
…ut id quod esset a te scelerate susceptum latrocinium potius quam bellum nominaretur. nunc, ut a me, patres conscripti, quandam prope iustam patriae querimoniam detester ac deprecer, percipite, quaeso, diligenter quae dicam, et…
Cicero, in Catilinam
-
…multos annos obtinuerat et a senatu populi Romani amicus appellatus erat, ut regnum in civitate sua occuparet, quod pater ante habuerit ; itemque Dumnorigi Haeduo, fratri Diviciaci, qui eo tempore principatum in civitate obtinebat ac maxime plebi…
Julius Caesar, Gallic War
-
…urbem comparare ; sit denique inscriptum in fronte unius cuiusque quid de re publica sentiat. polliceor hoc vobis, patres conscripti, tantam in nobis consulibus fore diligentiam, tantam in vobis auctoritatem, tantam in equitibus Romanis virtutem ,…
Cicero, in Catilinam
-
…ferre non possent, ne ob eam rem aut suae magnopere virtuti tribueret aut ipsos despiceret. Se ita a patribus maioribusque suis didicisse, ut magis virtute contenderent quam dolo aut insidiis niterentur. Quare ne committeret ut is locus…
Julius Caesar, Gallic War
-
…bellum intulisset, quid tandem vererentur Aut cur de sua virtute aut de ipsius diligentia desperarent Factum eius hostis periculum patrum nostrorum memoria Cimbris et Teutonis a C. ; Mario pulsis cum non minorem laudem exercitus quam ipse imperator meritus…
Julius Caesar, Gallic War
-
…visum est C. Valerium Procillum, C. Valerii Caburi filium, summa virtute et humanitate adulescentem, cuius pater a C. Valerio Flacco civitate donatus erat, et propter fidem et propter linguae Gallicae scientiam, qua multa…
Julius Caesar, Gallic War
-
…ne quid res publica detrimenti caperet nox nulla intercessit interfectus est propter quasdam seditionum suspiciones C. Gracchus, clarissimo patre, avo, maioribus, occisus est cum liberis M. Fulvius consularis. simili senatus consulto C. Mario…
Cicero, in Catilinam
-
…Tigurinus ; nam omnis civitas Helvetia in quattuor pagos divisa est. Hic pagus unus, cum domo exisset, patrum nostrorum memoria L. ; Cassium consulem interfecerat et eius exercitum sub iugum miserat. Ita sive casu sive consilio…
Julius Caesar, Gallic War