generosus
generosus, of noble birth, well-born, noble, eminent
- I Lit.: generosa ac nobilis virgo (opp. mulier ignota), Cic. Par. 3, 1, 20: civili generosa ab stirpe profectus, id. Div. 1, 12, 20: generosissima femina, Suet. Tib. 49; cf.: viderat a veteris generosam sanguine Teucri Iphis Anaxareten, humili de stirpe creatus, Ov. M. 14, 698: non quia, Maecenas, nemo generosior est te ... naso suspendis adunco Ignotos, Hor. S. 1, 6, 2; cf. id. 24: quamquam ego naturam unam et communem omnium existimo, sed fortissimum quemque generosissimum, Sall. J. 85, 15: nominibus generosus avitis, Ov. Tr. 4, 4, 1: Maeoniā generose domo, Verg. A. 10, 141: miles, i. e. the Fabii, Ov. F. 2, 199: o generosam stirpem! Cic. Brut. 58, 213: atria, Ov. F. 1, 591: quis enim generosum dixerit hunc? Juv. 8, 30: sapiens et nobilis et generosus, id. 7, 191; 8, 224.—
- B Transf., of animals, plants, etc., of a good or noble species, noble, superior, excellent (mostly poet. and in post-Aug. prose): sues, of a noble stock, Plin. 11, 40, 95, § 233: pecus, Verg. G. 3, 75: equus, Quint. 5, 11, 4; Symm. Ep. 4, 61: leones generosissimi, Plin. 10, 21, 24, § 47: testa (i. e. concha), Hor. S. 2, 4, 31: ostrea, Plin. 32, 6, 21, § 61: generosum et lene requiro (vinum), of a good sort, generous, Hor. Ep. 1, 15, 18; cf. vitis, Col. 3, 2 fin.; 3, 2, 17: pruna, Ov. M. 13, 818; cf.: generosissima mala, Plin. 15, 17, 18, § 64: quod est pomum generosissimum? nonne quod optimum? Quint. 5, 11, 4: sorba, Plin. 15, 21, 23, § 85: obsonium, id. 15, 29, 35, § 118: arbor, Quint. 8, 3, 76: flos, Ov. F. 5, 211 al.: generosos palmite colles, id. M. 15, 710; cf.: insula inexhaustis Chalybum generosa metallis, Verg. A. 10, 174.—
- II Trop.
- A Of persons, noble-minded, magnanimous, generous: cum de imperio certamen esset cum rege generoso ac potente (Pyrrho), Cic. Off. 3, 22, 86; cf.: quid homo? nonne is generosissimus qui optimus? Quint. 5, 11, 4: Alexander generosi spiritus imperator, Plin. 8, 40, 61, § 149: quis enim generosum dixerit hunc qui Indignus genere, Juv. 8, 30.—
- B Of things, noble, dignified, honorable: humilis et minime generosus ortus amicitiae, Cic. Lael. 9, 29: quaedam generosa virtus, id. Tusc. 2, 6, 16: Dolabella, vir simplicitatis generosissimae, Vell. 2, 125 fin.: quo generosior celsiorque est (animus), Quint. 1, 2, 3; id. 2, 4, 4: forma magnifica et generosa quodammodo, Cic. Brut. 75, 261; quoted by Suet. paraphrastically, Suet. Caes. 55: quicquid est in oratione generosius, Quint. prooem. 24: tamen emerui generosos vestis honores, i. e. the dress of honor (of a mother of three children), Prop. 4, 11, 61. —Hence, * adv.: gĕnĕrōse (acc. to II.), nobly: generosius Perire quaerens, Hor. C. 1, 37, 21.
Machabeorum ~a germanitatis pignora
noli moribus esse degener qui nativitate ~us exstas
generosi sanguinis altam / ‥ trado puellam
~a, nobilis, †welhoren [l. ]welboren
imperator ‥ ~am conjugem [Mathildem ] ‥ dilexit
jactatur pelago regum generosa propago
regio simul et ~o quondam semine propagatum
[Henricus II ] servis ~as copulavit, pedanee conditionis fecit universos
ave, virgo generosa
dominis et viris ~is(
ceteri ~i et validi homines ‥ regni nostri tam ecclesiastici quam seculares ‥ qui in ‥ parliamento ‥ interfuerunt
do ‥ cuilibet mulierum ~arum cum uxore mea adtunc existencium x m., et cuilibet mulierum ~arum alterius status in nutritorio infancium meorum adtunc existencium xl s.(
magistri mei ~i et amici alii
pro falcone gentili xx s., pro tercello ~o x s.
equis egregiis ‥ et ~issimis
tempore autumnali, volema cum mespilis, cidonia cum malogranatis, variique fructus arborum ~arum visum confortabant
palma fructu ~o gloriatur
minoribus ~is clericali titulo insignitis qui de bonis propriis commode nequeunt sustentari
eorum [presbyterorum ] salaria horribiliter crevit ut de pauperibus et manibus laborantibus jam fiunt ~i, otio vacantes et libidini
plures e patria ~i, ‥ videntes episcopum militem induisse, ‥ ejus lateri se junxerunt
quod ‥ sacrista laicus ‥ sedeat in prandio ad mensam ~orum cum ebdomadariis
quod quilibet promotus ‥ obligetur universitatis capellanum cum liberata competenti de secta ~orum inter ceteros visitare
rex indixit silencium per totum exercitum sub pena amissionis equi et harnasii in ~o ‥ et auris dextre in valettum
dux Aureliensis, dux Burbonensis ‥ et alii multi magnates et ~i ‥ capti fuerant
~us,gentylman
nobiles minores sunt equites aurati, armigeri et qui vulgo ~i, etgentlemen dicuntur
~i, vel promiscue nobiles sunt, qui natalibus clari, aut quos virtus aut fortuna a faece hominum extulit
aliorum fide dignorum testimonio Alexandri Arat ~i, Roberti filii David
Willelmus B., armiger ~us
locutus fui cum Thoma L. ~o
testibus Roberto Lambert ~o et Thoma Hoghton
Sussexie comitem ‥ ~orum ad arma in regno ‥ Anglie capitaneum
Thomam Molyneuxe, armigerum, unum servientium et ~orum nostrorum ad arma
una ~a genulans(
rex ‥ suscepit in ‥ salvum ‥ conductum ‥ Patricium T . ‥ cum uno ~o et vallettis suis
cum quodam homine ~o
in iiij pannis ‥ de virido mixto empt’ ‥ pro vestura ~orum et clericorum ejusdem status
tribus ~is ‥ episcopi pro favoribus suis impendendis in negociis monasterii, cuilibet vj s. viij d.
quod alterius quilibet armigerorum, ~orum, valectorum et garcionum in hospicio meo ‥ habeat omnia feoda ‥ sibi debita
unicuique insuper generoso et ~e ‥ in servicio et domo nostra tempore mortis nostre existenti damus ‥ c s.
- 1. uit een edel geslacht, adellijk, voornaam;
- 2. (postklass.) (v. dieren) van een edel ras, edel [equus];
- 3. (v. dingen) van een edel soort, edel, voortreffelijk [arbor; flos; vinum; forma dicendi];
- 4. (v. karakter) edel(moedig), grootmoedig [mens].
Post plures reverentiales salutationes et verba Generosa inter eos proloquuta et habita, etc.
- genus, of noble birth, well-born, noble, eminent: stirps: sanguine Teucri Anaxarete, O.: nemo generosior est te, H.: existumo fortissimum quemque generosissimum, S.: atria, O.—Of a good kind, noble, superior, excellent: pecus, V.: generosum requiro (vinum), H.: flos, O.: Insula metallis, V.—Fig., noble-minded, magnanimous, generous: rex: generosum dicere hunc, Iu.—Noble, dignified, honorable: ortus amicitiae: virtus: forma.
-
…iudicatum est. Cum enim rex Pyrrhus populo Romano bellum ultro intulisset, cumque de imperio certamen esset cum rege generoso ac potenti, perfuga ab eo venit in castra Fabrici eique est pollicitus, si praemium sibi proposuisset, se…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…, qui bis consul fuit, qui est Corculum dictus, alterius omnium sapientissimi, C. Laeli. O generosam, inquit, stirpem et tamquam in unam arborem plura genera, sic in istam domum multorum insitam atque inluminatam…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…non video cui debeat cedere. Splendidam quandam minimeque veteratoriam rationem dicendi tenet, voce motu forma etiam magnificam et generosam quodam modo. tum Brutus Orationes quidem eius mihi vehementer probantur. Compluris autem legi atque etiam commentarios, quos…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…avolsa pedum vestigia liquit. tum quis non artis scripta ac monumenta volutans voces tristificas chartis promebat Etruscis omnes civili generosa stirpe profectam vitare ingentem cladem pestemque monebant, vel legum exitium constanti voce ferebant, templa deumque adeo flammis urbemque…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…interest. lapsa est lubido in muliere ignota, dolor ad pauciores pertinet, quam si petulans fuisset in aliqua generosa ac nobili virgine ; peccavit vero nihilo minus, si quidem est peccare tamquam transire lineas, quod cum feceris…
M. Tullius Cicero, Paradoxa stoicorum ad M. Brutum
-
…idem fere quod modo tu malum illud quidem, sed alia peiora. ergo id quod natura ipsa et quaedam generosa virtus statim respuit, ne scilicet dolorem summum malum diceres oppositoque dedecore sententia depellerere, in eo magistra vitae philosophia…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…qui putant ab imbecillitate proficisci, ut sit per quem adsequatur quod quisque desideret, humilem sane relinquunt et minime generosum, ut ita dicam, ortum amicitiae, quam ex inopia atque indigentia natam volunt. quod si ita esset…
M. Tullius Cicero, De Amicitia
-
…vires augere eloquentiae possit. nam plerumque nudae illae artes nimia subtilitatis adfectatione frangunt atque concidunt quidquid est in oratione generosius, et omnem sucum ingenii bibunt et ossa detegunt quae ut esse et adstringi nervis suis debent, sic corpore…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…perempta perdit, una iam superest salus, si quam salutis Phoebus ostendit viam. Chorus Thebanorvm Occidis, Cadmi generosa proles, urbe cum tota ; viduas colonis respicis terras, miseranda Thebe. carpitur leto tuus ille, Bacche…
Seneca, Oedipus
-
…metu et angore ad fastidium uitae ab eo actum et ut ne quo nisi ipso herede moreretur ; condemnatam et generosissimam feminam Lepidam in gratiam Quirini consularis praediuitis et orbi, qui dimissam eam e matrimonio post uicensimum annum ueneni olim…
Suetonius, Lives