generalis
generalis, of a species, generic
gĕnĕrālis, e, adj. [genus].
- Of or belonging to a kind or species, generic (very rare): variae volucres ut in ordine cunctae Ostendant maculas generales corpore inesse, etc., of their species, Lucr. 1, 590: cum qualis sit res, quaeritur, quia et de vi et de genere negotii controversia est, constitutio generalis vocatur, Cic. Inv. 1, 8, 10. —
- II Of or relating to all, general (opp. singuli and specialis; cf. universalis; freq. only since the Aug. per.): et generale quoddam decorum intelligimus, quod in omni honestate versatur, et aliud huic subjectum, quod pertinet ad singulas partes honestatis, Cic. Off. 1, 27, 96: causae, opp. singulae lites, Quint. 7, 1, 64; Sen. Ep. 58 med.: cum sit omnis generalis quaestio speciali potentior, Quint. 12, 2, 18; cf.: illud generale, hoc speciale, id. 5, 10, 44: tractatus, opp. specialis, id. 5, 7, 35; cf.: ab generali tractatu ad quasdam deduci species, id. 2, 4, 22: de re et generales quaestiones sunt et definitae, id. 7, 2, 1: definitio, Dig. 28, 5, 4: pactum, ib. 2, 14, 40: lex est generale jussum populi aut plebis, rogante magistratu, At. Cap. ap. Gell. 10, 20, 2.—Hence, adv.: gĕnĕrālĭter (acc. to II.), in general, generally (mostly post-Aug.; cf.: generatim, communiter): tempus est, id quo nunc utimur (nam ipsum quidem generaliter definire difficile est), pars quaedam aeternitatis, Cic. Inv. 1, 26, 39: quaedam adnotasse, sed generaliter (opp. particulas etiam persequi), Plin. Ep. 1, 8, 3: tempus generaliter et specialiter accipitur, etc., Quint. 5, 10, 42 sq.; so opp. specialiter, id. 5, 7, 4; 5, 11, 1; opp. proprie, id. 3, 7, 7: legare, Gai. Inst. 2, 238: stipulari, id. ib. 4, 53: universi, Vulg. Jer. 25, 20.
generālis, e (genus), I) zum Geschlechte, zur Gattung gehörig, Geschlechts-, Gattungs-, maculae, Lucr. 1, 590: constitutio, Cic. de inv. 1, 10. – II) allgemein (Ggstz. singuli, specialis), partes, Varro: genus, Sen.: causa, Sen. u. Quint.: quoddam decorum, Cic.: quaestio, Quint.: tamquam homo gen. (Ggstz. specialis), Sen. – ➳ Superl. bei Boëth. in Porphyr, dial. 1. p. 5 u. ö.; aber Sen. ep. 65, 14 Haase de causa generali quaerimus.
cum vas electionis ~i sententia quasi speciali refragetur ‥ inquiens
non te specialia auri vel argenti pondera decipiant, sed ~is et sancta conversatio Deo amabilem efficiant
nec in consideratione speciali formas individuales tollunt, sed obliviscuntur cum a speciali nomine non ponantur, nec in ~i species ablatas intelligunt, sed inesse non attendunt, vocis ~is significatione contenti
est principium enuntiandi ~e cum de genere aliquorum enuntiatur, cum vero de aliquo singulorum non
forsan scrutator cordium / generali judicium / particulare pretulit(
organum est ~e nomen vasorum omnium musicorum
~es regule accentuandi sunt hic necessarie, que etiam sunt communes Grecis et Latinis ‥ ~es ‥ regule non dicuntur quia teneant in omni casu sed ut in pluribus quoniam recipiunt instantiam in certis casibus non solum apud Grecos sed apud Latinos
dans eidem [procuratori ] potestatem ~em et mandatum speciale nomine meo ‥ agendi, defendendi [etc. ]
in ‥ legis ~i studio xvj annos ‥ complevit
baptismus ~ior est et utilior quam circumcisio
interjectio ‥ tunc habet ~iorem ordinacionem ad verbum in situ quam habet adverbium ad verbum
~iorem causam adicere poteritis, viz. pro relevandis necessitatibus ecclesie ‥ Cantuariensis
sic veritas fidei dicitur secundum racionem ~iorem sanctum in quantum non debet corrumpi
Ælle ‥ ad Northanhymbre seriem mittitur, quorum genus usque ad ~issimum ascendit, id est ad Uuothen
quoniam ‥ duximus stilum ab ipso ~issimo statu, ac ‥ ad nostri etiam generis proprietatem nunc calamum dirigere oportet
Platonem in eo quod Plato est dicunt individuum; in eo quod homo, speciem; in eo quod animal, genus sed subalternum; in eo quod substantia, ~issimum
ordine ‥ descendendi a ~issimis ad individua, sive ascendendi ab individuis ad ~issima
omnia nomina ~issimorum respectiva sunt ad substantiam, sed non specierum
genus ‥ ~issimum in potencia esse respectu generis subalterni omnino verum est, et utrumque respectu speciei specialissime eque verum
sicut de racione ‘~issimi’ non est habere sub se plures species sed non habere aliud supraveniens genus—sicut hoc predicamentum ‘quando’, quia non habet supraveniens genus , est ~issimum licet paucas habet species vel nullas—ita transcendens quodcumque nullum habet genus sub quo contineatur
intellectus ‥ ordinat genera et species a ~issimo usque ad specialissima
quia tunc species specialissima esset genus ~issimum
cartam regie libertatis ‥ que prius arta fuit et obscura sicque ~is in se, quod nichil quasi penitus videretur aut specialitatis aut commoditatis continere
~e est quoniam quanto res remotior est, tanto videtur minor; humor vero impedire ‥ solet generalitatem hanc
de remediis multis contra temptationes in ~e
cap. lxxiiij in quo queritur in ~i qua pena papa hereticus sit plectendus
Dioclecianus et Maximianus Christanos laniare, ecclesias vastare, omnem ritum Christianorum trucidare et obfuscare non cessabant. in ~i non etas nec condicio nec sexus excipitur quin non sacrificantes trucidentur
quaerenda est aestimatio facti, id est quale sit factum, justum an injustum, utile an inutile, et haec constitutio ~is dicitur
differencie ~es rerum sunt ignote nobis
~e mortis naturae debitum
quicquid ecclesiae ~i claruerit(
ob ~is curam salutis
~i salute(v.
tres sunt ~es anime corruptiones, concupiscentia carnis [etc. ]
~ibus illis et necessariis Crucis Christi jam occupati negotiis
priusquam veniat corporum ~is resurrectio
Alfredus ‥ sepultus ‥ ~em expectat resurrectionem, tunc ibidem denuo coronandus
~em elemosine erogationem
Albanus ‥ passus est tempore ~is persecucionis Diocleciani et Maximiani
cum eruditione litterarum vel ecclesiasticarum vel ~ium
incipit ad cunctos generalis epistola fratres
homines de Parco ‥ absolvit ut nullam coactitiam exhibeant servitutem nec eant nisi in ~em principis Normannie expeditionem
nisi ~e comitis Normannie servitium
~i plebis edicto
cum ~e interdictum terre fuerit, liceat vobis ‥ divina officia celebrare(
laicus ‥ in ~em excommunicacionis sentenciam ‥ incidisse ‥ denuncietur
constitucio pape ~is
possunt ‥ archiepiscopi et episcopi ‥ statuta facere dum tamen legibus ~ibus non obstant
a papa ‥ ad urbem ~e convocatur consilium
etc.(v. 1
convocata omni curia Romana que tunc erat ibi bene ~is
etc.(v.
imminente ‥ die ~is parlamenti convenit tota Anglie nobilitas ‥ apud Westmonasterium
quia ~e parleamentum nostrum quod cum prelatis et aliis magnatibus regni nostri proposuimus habere Londonie ‥ prorogavimus usque in crastinum clausi Pasche(
quia ~em circuitum incipere proposuerimus
ad ij hundredos ~es(v. 2
~em comitatum(v.
etc.(v.
constituimus vos custodem et capitaneum ~em marchiarum nostrarum Normannie
recepta denariorum de receptore ~i
quod ‥ nostro ~i receptori satisfaciant pro compoto ‥ reddendo(
Alexander L. receptor ~is
Thomas Crumwell secretarius noster primarius ‥ vicarius ~is et officalis principalis nostris ‥ negociis
Willelmi ‥ comitis Essexie ‥ pensionariorum nostrorum omnium capitaneus ~is
etc.(v.
etc.(v.
Cantuariensis archiepiscopi agentis in remotis vicarius ~is
per Stephanum de M. vicarium ~em episcopi amoti sunt ab officio supprior [etc. ]
ad omnia ‥ faciendum que ad ~is officium pertinent(
vos ‥ facimus, constituimus, creamus, et solemniter ordinamus nostrum in spiritualibus vicarium ~em(
rex ‥ noluit depauperare regnum suum propter papam. ‥ ~is tamen mansit in Anglia ‥ colligens pecunias
vicarios ~es et speciales(v.
vos ‥ receptores in scaccario nostro [(sc. archiepiscopi ] ~es ordinamus
prepositus seu ~is administrator
Willelmus S. procurator ~is magistri Johannis
liberaciones ‥ summarum magistro ~i Prusie ac archiprefecto ‥ et communitati civitatis Rigensis debitarum(
universi fratres unum de fratribus istius religionis teneantur semper habere ~em ministrum et servum totius fraternitatis(
viro venerabili ‥ Fratri H. ~i ministro Fratrum Minorum
tenor indulgentialis littere quam piissimus pater minister ~is ‥ reliquit
ex parte ‥ Bonefacii de C., ~is, et Guillelmi de V., provincialis prior [sic ] ordinis S. Johannis Jerusalem
priori ~i ordinis S. Marie de Monte Carmeli ‥ ac priori provinciali ejusdem ordinis in Anglia
Michael de C., minister ~is ordinis Fratrum Minorum
S. Bonaventura ‥ ~is octavus et post ‥ episcopus Albanensis
Sixtus [III ] ante cardinalatum fuit ~is in ordine Fratrum Minorum
caput sive ~is dicti ordinis Valliscaulium situati in ducatu Burgundie
nos vicarius provincialis Francie in hac generali congregacione, vacante ~is vicariatus officio(
Parisius, Oxoniam, Colonias, Boloniam ~ia studia ordinavimus
religiosis viris ‥ ad studium ~e Oxonie causa studii transmissis
in constitucionibus Benedictinorum de studentibus ad ~ia studia transmittendis
omnium ‥ inter Latinos nunc extancium studiorum universitas Oxonie ‥ quadam scienciarum pluralitate ~ior ‥ invenitur
diversarum provinciarum ~ia studia perscrutantes
solucione facto Stephano ‥ clerico transeunti versus studia ~ia
quod Latine dicitur ‘occide’ hoc Graece hoc in loco dicitur θῦσον, quod non ~e occisionis verbum est
portus ‥ in ~i maris refluxu undas recipit influentes
vj sunt species concordantie, sc. unisonus, diapason, diapente, diatessaron, ditonus, semiditonus, et dicuntur genera ~issima omnium concordantiarum
modi ~es sunt sex. primus constat ex longa brevi, longa brevi, longa brevi etc. secundus constat ex brevi longa, brevi longa, brevi longa etc.
factus est ~is terremotus in Anglia
terra tremuit
proficuum agnorum et vellerum eodem anno modicum erat pro ~i morina ovium
quartum [clavum crucis ] in mare Adriaticum injectum quod usque tunc omnibus ibidem navigantibus vorago fuit ~is
tempore ~is eclipsis
o Bottulphe ‥ nos ‥ pone sub alis / cujus in orbe die datur eclipsis generalis
[Æthelwoldus ] constituit ‥ monachis ‥ quaque die duo genera leguminum ante ~e, et pulmentum post ~e; unum etiam ~e et unam pitanciam eis constituit
in xenodochio pane et potu unoque ~i sufficienter a cellario pascuntur
si fuero monachus albus, generalia dura / et pulmenta duo sed bene cocta dabunt
loco ~is olera per omnes mensas sunt allata, sed parum gustata
conredia, sc. duos panes conventuales, duos galones cervisie conventualis, duo †gueralia conventualia singulis diebus
unum ferculum de ~i conventus et alterum secundum liberationes forinsecas
in duobus ferculis ~ibus de coquina conventus
[abbas J., ob. 1260 ] primus omnium ~e suum et pitancias ad cameram suam traxit
coquinarius ‥ inveniet abbati tria ~ia misericordie duplicata ad nonam et quatuor pitancias
si Venus immoderata tibi juveni dominetur, / Thayda te juvenem si mentula cogat adire, / queratur Thays non omninogeneralis
sponsa Christi fit mercalis, / generosa generalis; / veneunt altaria
quando de ~ibus personis vel rebus tractatur, tunc est stylus grandiloquus, quando de humilibus humilis
gĕnĕrālis, (13) e (genus), ¶ 1 qui appartient à une race : Lucr. 1, 591 ¶ 2 qui a trait à la nature dʼune chose : Cic. Inv. 1, 10 ¶ 3 qui appartient à un genre, général [opposé à particulier] : Cic. Off. 1, 96.
- 1. het geslacht betreffend, van de soort;
- 2. algemeen; — adv. generāliter in het algemeen, in alle opzichten.
generalis , e. adj. et, v. generaliter
See an image
See an image
generālis e, adj.
- genus, of a species, generic: constitutio.—Of all, general: quoddam decorum.
-
…quidem est cum virtute confusum, sed mente et cogitatione distinguitur. Est autem eius discriptio duplex ; nam et generale quoddam decorum intellegimus, quod in omni honestate versatur, et aliud huic subiectum, quod pertinet ad singulas partes…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…tradidit discipulis suis, qui praesentialiter uiderunt, et audierunt sermones eius, atque sanctorum patrum tradidit symbolum, et generaliter omnes sancti et uniuersales synodi, et omnis probabilium catholicae ecclesiae doctorum chorus. Hos itaque sequentes, nos pie…
The Venerable Bede, Historiam ecclesiasticam gentis Anglorum
-
…facere, ut vel ab ultima specie nam ea fere est, quae continue causam retrorsum quaererem usque ad primam generalem quaestionem, vel a genere ad extremam speciem descenderem, etiam ex suasoriis. Vt deliberat Numa, an regnum…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…regulam, quae grammatices prior pars est, examinet. haec exigitur verbis aut singulis aut pluribus. verba nunc generaliter accipi volo, nam duplex eorum intellectus est ; alter, qui omnia per quae sermo nectitur significat, ut…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…re agitur, aut quid factum sit in dubium venit aut quid fiat aut quid sit futurum, ut in generalibus, an atomorum concursu mundus sit effectus, an providentia regatur, an sit aliquando casurus ; in definitis an…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…Plato partiatur. Primum illud quod est nec visu nec tactu nec ullo sensu conprenditur ; cogitabile est. Quod generaliter est, tamquam homo generalis, sub oculos non venit ; sed specialis venit, ut Cicero et Cato .…
Seneca, Ad Lucilium Epistulae Morales
-
…quod est nec visu nec tactu nec ullo sensu conprenditur ; cogitabile est. Quod generaliter est, tamquam homo generalis, sub oculos non venit ; sed specialis venit, ut Cicero et Cato. Animal non videtur ; cogitatur…
Seneca, Ad Lucilium Epistulae Morales
-
…causae. mihi, si neutro litis condicio praeponderet, secundum naturam videtur incipere a persona. nam hoc magis generale est rectiorque divisio, an ullum crimen credibile, an hoc. potest tamen id ipsum, sicut pleraque ,…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…quidem in deos et homines cadit, est tamen et aliorum animalium, etiam carentium anima. verum in deis generaliter primum maiestatem ipsius eorum naturae venerabimur, deinde proprie vim cuiusque et inventa, quae utile aliquid hominibus attulerint .…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…sequantur. tertium genus ex iis, quae extrinsecus adducuntur in causam, Graeci vacant παράδειγμα, quo nomine et generaliter usi sunt in omni similium adpositione et specialiter in iis, quae rerum gestarum auctoritate nituntur. nostri fere similitudinem…
Quintilian, Institutio Oratoria