hostia
hostia, an animal sacrificed, victim, sacrifice
hostia , ae, f.: a sacrificial animal; victim, 1.334, et al.
hostĭa (also fostia), ae, f. [2. hostio, acc. to Paul. ex Fest. p. 102 Müll.], an animal sacrificed, a victim, sacrifice (cf.: victima).
- I Lit.: cum Trebatius doceat, hostiarum genera esse duo, unum in quo voluntas dei per exta disquiritur, alterum, in quo sola anima deo sacratur, unde etiam haruspices animales has hostias vocant, Macr. S. 3, 5, 1: illud ex institutis pontificum et haruspicum non mutandum est, quibus hostiis immolandum cuique deo, Cic. Leg. 2, 12, 29: ea prodigia partim majoribus hostiis partim lactentibus procurarentur, Liv. 22, 1, 15: majoribus hostiis rem divinam facere, id. 31, 5, 3: Veneri immolare hostiam, Plaut. Poen. 2, 2 (450): hostiis propitiare Venerem, id. ib. 4, 2, 25 (847); cf. v. 27 (849): Pseudole, arcesse hostias, Victimas, lanios, ut ego huic sacrificem summo Jovi, id. Ps. 1, 3, 93 (322): hostias immolare, Cic. Div. 1, 42, 93: hostias ad sacrificium praebere ... hostias redimere (used interchangeably with victimae), id. Inv. 2, 31, 96 sq.: hostiae omnibus locis immolabantur, Hirt. B. G. 8, 51, 3: C. Mario per hostias dis supplicanti, Sall. J. 63, 1: nondum cum sanguine sacro Hostia caelestes pacificasset heros, Cat. 68, 76: ad scelus perficiendum caesis hostiis (shortly before: nocturna sacrificia), Cic. Clu. 68, 194: mactata hostia, Hor. C. 1, 19, 16: non sumptuosa blandior hostia Mollivit aversos Penates Farre pio et saliente mica, id. ib. 3, 23, 18: quadraginta hostiis sacrificare, Liv. 41, 19, 2: hostiis piare prodigia, Tac. H. 5, 13: si primis hostiis litatum non est, Gell. 4, 6, 6: ruminalis, Plin. 8, 51, 77, § 206: maximam hostiam ovilli pecoris appellabant, non ab amplitudine corporis sed ab animo placidiore, Paul. ex Fest. p. 126 Müll.: (Galli) humanis hostiis aras ac templa funestant, Cic. Font. 10, 21 (for which: Galli pro victimis homines immolant, Caes. B. G. 6, 16, 2); cf.: humanis hostiis litare, Tac. G. 9: humana, Plin. 8, 22, 34, § 82.—Collect., Verg. A. 1, 334.—
- II Transf., Hostia, a group of stars belonging to the constellation Centaurus, Hyg. Astr. 3, 37.
hostia, ae, f. (hostio = ferio, ich schlage; eig. »die Geschlagene«, dah.) das Schlachtopfer, Opfertier, Opfer, gew. nur zur Versöhnung der Götter, das Sühnopfer (zur Unterscheidung v. victima s. Marquardt-Wissowa Staatsverw.2 Bd. 3. S. 171. Anm. 1), I) eig.: maxima, Cic.: humana, Cic., Sall. fr. u.a.: hostiae maiores (Ggstz. hostiae lactentes), Cic. – hostias immolare, Cic., od. mactare, Verg., od. caedere, Suet.: hostiis immolare, Cic., od. sacrificare, Liv., od. rem divinam facere, Liv. – hostiarum munera offerre, Greg. Tur. – II) übtr., eine Sterngruppe am Zentauren, Hyg. astr. 3, 37. – ➳ Arch. Form ostia, Corp. inscr. Lat. 1, 819: fostia, nach Paul. ex Fest. 84, 5.
quis ‥ eorum ob invidiam melioris ~iae ‥ ut Abel occisus?
contigit eum ‥ aris adsistere ac daemonibus ~ias offerre
ut populus Dei ‥ omnes spurcitias gentilitatis abiciat ‥ sive sacrificia mortuorum ‥ sive ~ias immolaticias quas stulti homines juxta ecclesias ritu pagano faciunt
holocausta sunt quae super altare integra concremantur; victime ‥ et ~ie sunt quarum pars offertur altari, pars sacerdotibus traditur
exta, i. intestina, fibras pectorum †hostiare [sic MS ],gesen
quicumque ‥ pro fratribus suis mortem subierit vivam ~iam se prestabit Deo
hostia quam mactat ventris Venerisque sacerdos / congrua pro meritis premia semper habet
qui immolatus est pascalis ~ia pro mundi redemtione nec aperuit os suum in occisione
hostia summa Patris, pretioso sanguine Christus
~ia proprie,fyrdtiber
cura faciendi ~ias super eum [sc. secretarium ] est
vasculum ‥ in modum patene, in quo ~ie deferuntur
sacrosanctam ~iam Dominici corporis in manibus cum magna reverentia accepit
ex dono Petri de S. H. vinum ad missas ‥ et iij quar. frumenti ad ~ias
hostia Deo sancta si fiat, presbyter extat
essentia Dei presens est omni parte ~ie
in vino, thure, fanna pro ~iis ‥
in furnacione ~iarum pro parochianis
Alexander ‥ constituit ‥ ut ~ia fieret ex azymo
~ia ‥ in loco ubi cor latuit, facta apertura, intravit
ostendens ei perulam librum manualem et aliquot ~ias consecratas continentem
habeaturque certitudo circa ~iam consecratam ut non sumatur pro consecrata non consecrata
~ia consecrata ‥ nec est Christus nec aliqua sui pars, sed efficax ejus signum
prospera per ‥ oblationem ~iae salutaris caelitus sibi fuisse donata intellexit
oblata pro exauditione ~ia salutari, quietus sedebat
ejus [sc. Berengerii ] dogma damnabant quo de salutis ~ia mortem animabus propinabat
cum moli debuisset et offerretur ei ~ia salutaris vidit ostium in hostia per quod intrare deberet
ad memoriam beatorum Yvonis sociorumque ejus ‥ cum ~iis et muneribus venire consueverant [sc. rustici ]
cordis mactabat ~iam in holocaustum acceptabile Deo
~iam vociferacionis optulerunt domino
~ias oracionum divine offerre clemencie
1 hostĭa, (10) æ, f. (cf. hostio 2 ), ¶ 1 victime [en gén. expiatoire et servant aux prédictions des haruspices, cf. Macr. Sat. 3, 5, 1 ] : hostia lactens Cic. Leg. 2, 29, victime encore à la mamelle, agneau ; hostia major Cic. Leg. 2, 29 ; hostia maxima Cic. Leg. 2, 54 ; P. Fest. 126, victime à son plein développement ; hostiam fluctibus immolare Cic. Nat. 3, 51, immoler une victime aux flots de la mer || humanæ hostiæ Cic. Font. 21, victimes humaines ¶ 2 groupe dʼétoiles faisant partie primitivement du Centaure auj. regroupées dans la constellation du Loup. : Hyg. Astr. 3, 37.
- 1. offerdier; slachtoffer [humana mensenoffer]; ➤ -as immolare, mactare, caedere; per -as dis supplicare;
- 2. (eccl.) hostie.
Dedi et concessi unum sextarium frumenti boni et laudabilis pro Hostiis in dicta ecclesia faciendis.Statuta Nicolai
GelantEpisc. Andegav. ann. 1263. tom. 11. Spicileg. Acher. pag. 207 :
Prohibemus singulis Sacerdotibus parrochialibus ne ipsi parrochianis suis die Paschatis testesTabularium Abbatiæ Melerei :(f. tostas) seu Hostias loco panis benedicti ministrent, ne ex ejus ministratione seu receptione erubescentiam evitare videantur.
Ego Mauritius de Credonio dedi B. M. de Melereio duo frumenti sextaria de Chantoceo ad faciendas Hostias in Corpus Domini consecrandas.Charta ann. 1420. apud Ludewig. tom. 6. Reliq. MSS. pag. 194 :
Et sic corpus Christi in Hostiis non secundum formam Ecclesiæ rotundis, sed qualitercumque incisis, vel manibus fractis... conficiebant.Vide Oblata.
Lesquelz pillars... s'en alerent en l'église de Beon, en laquelle ils prindrent un joyau de cristal, qui estoit en maniere d'une custode pour porter leVitæ Patrum Mss. :Corps N. S. J. C. et une boiste d'yvoire, où il avoit deux Oistes sacrées..... En widant unes besaches où les dites choses estoient, il chut une des boistes en laquelle estoient les deux Oistes sacrées ; pourquoy ledit Guillaume prist à un drappel les dites Hoistes, et les remist en une des dites boistes, comme celui qui ne savoit se elles estoient sacrées, ou non.
Et quant il vint au sacrement, Que la sainte Oiste dut lever, etc.
Ille(Franciscus) cum ea ipsa hora celebrationi divinæ Hostiæ interesset, non modo pedem, sed ne faciem quidem aut vultum mutare visus, sacramenti celebrationisque exitum exspectavit.
Tuis igitur in hac parte devotis supplicationibus annuentes, tibi Hostiam quamdam sub imagine Salvatoris in throno sedentis, mirabile Sacramentum Dominici Corporis, multis in locis a vesana cujusdam feritate gladii ictibus perforatam, et ex eo sanguine respersam in locis præfatis, quæ in sacrario nostro erat recondita, tuæ piæ devotioni concedimus et donamus.Celeberrima quoque quæ Parisiis in ecclesia parochiali S. Johannis in Grevia asservatur et colitur : rem utpote notam, et ad nostrum institutum non omnino pertinentem silentio præterimus.
Symbolo Apostolorum recitato, vel dum in choro illud absolvitur, frangit Hostiam sacerdos et patenæ imponit... in novemUnaquæque nomine proprio donatur :(partes) eam dispescit, secundum præcipua novem fidei nostræ mysteria, in symbolo quod absolvitur contenta : dumque singulas partes frangit, ad earum quamlibet mysterii plena quædam verba profert.
1. Corporatio, 2. Nativitas, 3. Circumcisio, 4. Apparitio, 5. Passio, 6. Mors, 7. Resurrectio, 8. Gloria, 9. Regnumappellatur.
Dilecto dilectori suo Hugoni frater Gaufredus talarem induere tunicam, et Hostiæ caudam immolare.
Hostisia, ut videtur ; Servitium quod ratione hospitii a colono debetur. Chartularium SS. Trinitatis Cadom. fol. 46. v° :
Hedricus 30. denar... et præter hæc Hostia et herces quæ pluris facio.Vide Hospitatus in Hospes.
quas stulti homines juxta Ecclesias ritu pagano faciunt sub nomine sanctorum Martyrum vel Confessorum Domini, in Capitulis Caroli M. ann. 769. cap. 6.
Solvi pro duabus libris specierum confictarum, scilicet manus-Christi et dragée perlade, et Hostiarum deauratarum, xvj. grossos.Vide Oblata.
hostia ae, f
- 1 HAS-, an animal sacrificed, victim, sacrifice: quibus hostiis immolandum cuique deo: maiores, L.: hostias ad sacrificium praebere: per hostias deis subplicans, S.: sumptuosa, H.: humanae: multa, V.
-
…deductast, non ut sollemni more sacrorum perfecto posset claro comitari Hymenaeo, sed casta inceste nubendi tempore in ipso hostia concideret mactatu maesta parentis, exitus ut classi felix faustusque daretur. tantum religio potuit suadere malorum. Tutemet a…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…bona quid est tam perspicuum quam, cum fortuito hostiae adducantur, talia cuique exta esse, qualis cuique obtigerit hostia At enim id ipsum habet aliquid divini, quae cuique hostia obtingat, tamquam in sortibus, quae cui ducatur…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…quicquam sanctum ac religiosum videri potest qui, etiam si quando aliquo metu adducti deos placandos esse arbitrantur, humanis hostiis eorum aras ac templa funestant, ut ne religionem quidem colere possint, nisi eam ipsam prius scelere violarint quis…
Cicero, pro Fonteio
-
…, talia cuique exta esse, qualis cuique obtigerit hostia At enim id ipsum habet aliquid divini, quae cuique hostia obtingat, tamquam in sortibus, quae cui ducatur. Mox de sortibus ; quamquam tu quidem non hostiarum causam…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…testatur neque intellegit pietate et religione et iustis precibus deorum mentis, non contaminata superstitione neque ad scelus perficiendum caesis hostiis posse placari. cuius ego furorem atque crudelitatem deos immortalis a suis aris atque templis aspernatos esse confido. vos…
Cicero, pro Cluentio
-
…, non difficile est, quae fieri certe videmus, ea qua ratione fiant, suspicari. nam et ad hostiam deligendam potest dux esse vis quaedam sentiens, quae est toto confusa mundo, et tum ipsam, cum immolare…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…scito desiderio tui mortuam esse et simul quod verita sit ne Latinae in officio non manerent et in montem Albanum hostias non adducerent. eius rei consolationem ad te L. Saufeium missurum esse arbitror. nos hic te ad mensem…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…cuique hostia obtingat, tamquam in sortibus, quae cui ducatur. Mox de sortibus ; quamquam tu quidem non hostiarum causam confirmas sortium similitudine, sed infirmas sortis collatione hostiarum. An, cum in Aequimaelium misimus, qui afferat…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…visá est in somnis Hécuba ; quo factó pater rex ípse Priamus sómnio mentís metu percúlsus curis súmptus suspirántibus exsácrificabat hóstiis balántibus. tum cóniecturam póstulat pacém petens, ut se édoceret, óbsecrans Apóllinem, quo sése vertant tántae sortes…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…ducatur. Mox de sortibus ; quamquam tu quidem non hostiarum causam confirmas sortium similitudine, sed infirmas sortis collatione hostiarum. An, cum in Aequimaelium misimus, qui afferat agnum, quem immolemus, is mihi agnus affertur ,…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
HOSTIA
HO´STIA[SACRIFICIUM]
Hostia
A victim. See sacrificium.