intus
intus, on the inside, within
to be agitated inside
- On the inside, within: ibi intro atque intus subducam ratiunculam, Plaut. Capt. 1, 2, 89 (198): vide sitne istaec nostra intus, id. Mil. 2, 6, 55 (535): intus insidiae sunt: intus inclusum periculum est: intus est hostis, Cic. Cat. 2, 5: estne frater intus? Ter. Ad. 569: intus domique, Cic. de Sen. 4, 12: ea, quae sunt intus in corpore, id. Fin. 3, 5, 18; cf.: intus in mundo, id. Univ. 10: intus in animis, id. Fin. 1, 13, 44; so, intus in cella Fortis Fortunae, Liv. 27, 11, 3: te intus et in cute novi, Pers. 3, 30: extra et intus hostem habere, Caes. B. C. 3, 69.— Poet., with abl.: membris intus, Lucr. 4, 1091: tali intus templo, Verg. A. 7, 192.— With gen.: aedium, i.e. in the house, Ap. Met. 8, 29, 21; adductos intus agere equos, closer to the goal, Ov. F. 6, 586; cf.: intus agere lacrimas, to moderate, Albin. Eleg. 114.—Prov.: intus canere, v. Aspendius.—
- II To the inside, into, within, in (for the usual intro, cf. Quint. 1, 5, 50): intus novam nuptam deduxi viā, rectā, into the house, Plaut. Cas. 5, 2, 7 (881) dub. (al. intro): die, me orare ut aliquis intus prodeat, id. Cist. 3, 8 (638): quo simul atque intus est itum, Caes. B. C. 3, 26 (al. intro): intus in artus, Lucr. 2, 711; Ov. M. 10, 457; Tac. H. 1, 35: pollice intus inclinato, inwards ( = introrsus), Quint. 11, 3, 99; so Cels. 8, 4. —
- III From within = ἔνδοθεν, ex interiore parte (mostly anteclass.; cf. Brix ad Plaut. Capt. 196): tu in tus pateram proferto foras, Plaut. Am. 2, 2, 138 (770): evocato aliquem intus ad te, id. Most. 3, 1, 145 (676); id. Men. 1, 3, 35 (216); id. Mil. 4, 4, 33 (1169); 49 (1185); cf.: intus evocato aliquem foras, id. Ps. 2, 2, 10 (603); and: argentum intus efferre foras, id. Bacch. 1, 1, 62 (96): obsera otium intus, Ter. Eun. 763: quicquid spinosum est et intus eminet, Cels. 8, 4.
antequam clausus obstructis januis ~us maneret
utrum ipse ~us an foris noctem transigeret
accidit ‥ dum monachi ‥ starent ad ingressum aecclesiae, clericos ~us finire missam
de corio clipeum texit; caput Gorgonis ~us depinxit
quod ‥ [oculi ] habeant lippitudinem et extra fuerint euntes aut ~us nimis existentes
ab omni servitute regalium et saecularium difficultatum ~us et foras ‥ perenniter liberabo
pro duodecim martis ‥ intratis in libris dietarum ad ~us et extra sine precio
si quis eum deinceps firmabit, emendet sicut liber judiciorum docet ‥ si sit hic ~us; si sit(east intro [v. l. ~us ], si sitnorð ~us, emendet sicut scripta pacis continent [AS: ]herinne ‥ east inne ‥ norð inne
clamaverunt me ~us, reserato ostio papilionis
sunt quattuor responsiva loci, ut ‘hic, hinc, hac, huc’, ‥ sic ‘~us, deintus, intro, ad ~us’
qui foris ‥ ovis in vestimentis videri cupiat, ~us ‥ ante conspectum Dei ‥ esse contendat quod foris ante homines putari cupiat
presta ‥ ut per eum quem similem nobis foris agnovimus ~us reformari mereamur
intus amore leditur / foris telo transfigitur
venit ipse cum ‥ amita sua ‥ et sicut heredes ejus posuerunt se in tenementum illud, et ~us fuerunt et ceperunt inde expleta ad valentiam x s.
H. et alii ‥ cum eo fecerunt ei seisinam suam et idem S. ~us remansit
ut ad unguem ~us, sc. et in cute, vir virulentus dinosci possit
nosce te ipsum ‥ ~us ad unguem et in cute notum et notis hujus modi sepe notatum
in Hereford civitate ‥ erant c et iij homines commanentes ~us et extra murum
terram ~us Weflidegate
nunc ~us nunc foris ecclesiam
docet intus et ire / hic urbem sanctam
I adv., ¶ 1 au dedans, dedans, intérieurement : Cic. Cat. 2, 11 ; Mur. 78 ; intus in animis, intus in corpore Cic. Fin. 1, 44 ; 3, 18, au dedans des âmes, du corps || [poét.] avec abl. seul : membris, templo intus Lucr. 4, 1091 ; Virg. En. 7, 192, à lʼintérieur des membres, du temple ; cf. Lucr. 6, 202 ; 278, etc., Liv. 25, 11, 15 ¶ 2 [avec mouvement] : Lucr. 2, 711 ; Ov. M. 10, 457 ; Tac. H. 1, 35 ¶ 3 de dedans, de lʼintérieur : Pl. Cist. 639 ; Amph. 770 ; etc.
II prép. avec gén. [hellénisme, cf. ἐντός] : Apul. M. 8, 29.
- 1. (van)binnen, in het binnenste, erin, inwendig; thuis; in de stad, in het legerkamp e.d.; ➤ frumentum ~ est;
- 2. (kom.) vanbinnen(uit); ➤ evocare alqm ~ ad se; ~ egredi;
- 3. (poët.; postklass.) naar binnen, erin; ➤ duci ~; II. prep. m. gen. binnenin; ➤ ~ aedium (Apul.).
內。裡。— est 在家。— evocabo aliquem foras 吾將呌一人出來。 — et in cute noscere 認透其人之皮骨。— deducere 引入内。— equos agere 趕馬轉行。Canere sibi intus 自顧而已。
Suggest a Translation
See an image
Quod cum vidissent canonici, sicut bonæ providentiæ viri, habita tunc Intus se super hoc competenti deliberatione, etc.
- on the inside, within: intus est hostis: estne frater intus?T.: Format natura nos intus, H.: in animis: in aede, L.: extra et intus hostem habere, Cs.: clausi (tauri), in the stalls, V.: intus Digna geri, i. e. in private, H.: adductos intus agere equos, closer to the goal, O.: tali intus templo, V.—Prov.: omnia intus canere, on the inner side (of the cithara), i. e. to oneself: hoc carmen non vobis sed sibi intus canit, i. e. seeks his own interest.—To the inside, into, within, in: ducitur intus, O.—From within: obsera ostium, T.: unde nisi intus Monstratum?i. e. by instinct, H.
-
…rex qui bellum populo Romano facere possit. omnia sunt externa unius virtute terra marique pacata domesticum bellum manet, intus insidiae sunt, intus inclusum periculum est, intus est hostis. cum luxuria nobis, cum amentia, cum…
Cicero, in Catilinam
-
…sunt externa unius virtute terra marique pacata domesticum bellum manet, intus insidiae sunt, intus inclusum periculum est, intus est hostis. cum luxuria nobis, cum amentia, cum scelere certandum est. huic ego me bello ducem…
Cicero, in Catilinam
-
…Romano facere possit. omnia sunt externa unius virtute terra marique pacata domesticum bellum manet, intus insidiae sunt, intus inclusum periculum est, intus est hostis. cum luxuria nobis, cum amentia, cum scelere certandum est .…
Cicero, in Catilinam
-
…posset. quod nunc, aeterno quia constant semine quaeque, donec vis obiit, quae res diverberet ictu aut intus penetret per inania dissoluatque, nullius exitium patitur natura videri. Praeterea quae cumque vetustate amovet aetas, si penitus…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…, ante oculos ponunt. Tali timore omnibus perterritis confirmatur opinio barbaris, ut ex captivo audierant, nullum esse intus praesidium. perrumpere nituntur seque ipsi adhortantur, ne tantam fortunam ex manibus dimittant. Erat aeger cum praesidio relictus…
Julius Caesar, Gallic War
-
…atque etiam illum Aspendium citharistam, de quo saepe audistis id quod est Graecis hominibus in proverbio, quem omnia intus canere dicebant, sustulit et in intimis suis aedibus posuit, ut etiam illum ipsum suo artificio superasse videatur .…
Cicero, in Verrem
-
…crebriores litterae nuntiique ad Caesarem mittebantur ; quorum pars deprehensa in conspectu nostrorum militum cum cruciatu necabatur. Erat unus intus Nervius nomine Vertico, loco natus honesto, qui a prima obsidione ad Ciceronem perfugerat suamque ei fidem praestiterat .…
Julius Caesar, Gallic War
-
…venisset eique ab ostio quaerenti Ennium ancilla dixisset domi non esse, Nasica sensit illam domini iussu dixisse et illum intus esse ; paucis post diebus cum ad Nasicam venisset Ennius et eum ad ianuam quaereret, exclamat Nasica domi non…
Cicero, de Oratore
-
…cum legimus, quem philosophum non contemnimus nec vero ille in luce modo atque in oculis civium magnus, sed intus domique praestantior. qui sermo, quae praecepta quanta notitia antiquitatis, scientia iuris auguri multae etiam, ut in…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…eduxit se hanc civitatem oppressurum arbitraretur. Latius patet illius sceleris contagio quam quisquam putat, ad pluris pertinet. intus, intus, inquam, est equus Troianus ; a quo numquam me consule dormientes opprimemini. quaeris a me…
Cicero, pro Murena