iter

ĭter, ĭtĭnĕris (archaic forms: nom. ĭtĭner, Enn. Pac. Att.Varr. ap. Non. 482, 20; Plaut. Merc. 5, 2, 72 (913); Lucr. 6, 339; Mart. Cap. 9, § 897.— Gen. iteris, Naev. ap. Prisc. p. 695 P.; id. ap. Non. 485, 3; Jul. Hyg. ap. Charis. p. 108 P.; also, iteneris, Lex Agr., C. I. L. 1, 200, 26.— Abl. itere, Att. and Varr. ap. Non. 485, 8; Lucr. 5, 653), n. [for itiner, from īre, ĭtum], a going, a walk, way.

• I Lit.
• • A In gen.: dicam in itinere, on the way, as we go along, Ter. Phorm. 567: hoc ipsa in itinere dum narrat, id. Heaut. 271: huc quia habebas iter, Plaut. As. 2, 3, 6 (386): iter illi saepius in forum, Plin. Pan. 77: in diversum iter equi concitati, Liv. 1, 28. — Hence,
  • B In partic.
  • • 1 A going to a distant place, a journey; and of an army, a march: cum illi iter instaret et subitum et longum, Cic. Att. 13, 23, 1; 3, 2 init.: ut in itinere copia frumenti suppeteret, Caes. B. G. 1, 3: qui eo itineris causa convenerant, id. ib. 7, 55: sine ullo maleficio iter per provinciam facere, id. ib. 1, 7: in ipso itinere confligere, Liv. 29, 36, 4; Nep. Eum. 8, 1; Hirt. B. G. 8, 27, 5; Just. 11, 15, 4: Catilina ex itinere plerisque consularibus litteras mittit, Sall. C. 34, 2: committere se itineri, Cic. Phil. 12, 10: ingredi pedibus, id. de Sen. 10, 34: conficere pulverulentā viā, id. Att. 5, 14: iter mihi est Lanuvium, id. Mil. 10: iter habere Capuam, id. Att. 8, 11: facere in Apuliam, id. ib.: agere, Dig. 47, 5, 6; Salv. Gub. Dei, 1, 9: contendere iter, to hasten one’s journey, Cic. Rosc. Am. 34, 97; so, intendere, Liv. 21, 29: maturare, Caes. B. C. 1, 63: properare, Tac. H. 3, 40: conficere, Cic. Att. 5, 14, 1; 4, 14, 2; id. Vatin. 5, 12: constituere, to determine upon, id. Att. 3, 1 init.: urgere, Ov. F. 6, 520: convertere in aliquem locum, to direct one’s journey to a certain place, Caes. B. G. 7, 56: dirigere ad Mutinam, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 11: agere in aliquam partem, Ov. M. 2, 715: flectere, to change one’s course, Verg. A. 7, 35: convertere, to direct, Cic. Att. 3, 3: facere, id. ib. 8, 11, C; Nep. Pel. 2, 5; Suet. Ner. 30 fin.; id. Aug. 64: comparare, to prepare for a journey, Nep. Alc. 10; Claud. Eutr. 2, 97: supprimere, to stop, break off, Caes. B. C. 1, 66: retro vertere, Liv. 28, 3: ferre per medium mare, Verg. A. 7, 810: ferre Inachias urbes, Stat. Th. 1, 326: continuare die ac nocte, to march day and night, Caes. B. C. 3, 36: desistere itinere, id. B. G. 5, 11: coeptum dimittere, Ov. M. 2, 598: frangere, Stat. Th. 12, 232: impedire, Ov. H. 21, 74: instituere, Hor. C. 3, 27, 5: peragere, Verg. A. 6, 381; Hor. S. 2, 6, 99; Ov. F. 1, 188: rumpere, Hor. C. 3, 27, 5: itinere prohibere aliquem, Caes. B. G. 1, 9: ex itinere redire, Cic. Att. 15, 24; Suet. Tit. 5: revertere, Cic. Div. 1, 15, 26: Boii ex itinere nostros adgressi, Caes. B. G. 1, 25, 6: tutum alicui praestare, Cic. Planc. 41.—
    • 2 Iter terrestre, iter pedestre, a journey by land, a land route (not ante-Aug.): iter terrestre facturus, Just. 12, 10, 7: inde terrestri itinere frumentum advehere, Tac. H. 4, 35: terrestri itinere ducere legiones, Liv. 30, 36, 3; 44, 1, 4; Curt. 9, 10, 2: pedestri itinere confecto, Suet. Claud. 17: pedestri itinere Romam pervenire, Liv. 36, 21, 6; 37, 45, 2; Amm.31, 11, 6.—
    • 3 A journey, a march, considered as a measure of distance: cum abessem ab Amano iter unius diei, a day’s journey, Cic. Fam. 15, 4: cum dierum iter quadraginta processerit, Caes. B. G. 6, 24: quam maximis itineribus potest in Galliam contendit, by making each day’s journey as long as possible, i.e. forced marches, id. ib. 1, 7: magnis diurnis nocturnisque itineribus contendere, id. ib. 1, 38: itinera multo majora fugiens quam ego sequens, making greater marches in his flight, Brut. ad Cic. Fam. 11, 13.— Hence, justum iter diei, a day's march of a proper length: confecto justo itinere ejus diei, Caes. B. C. 3, 76. —
    • 4 The place in which one goes, travels, etc., a way, passage, path, road: qua ibant ab itu iter appellarant, Varr. L. L. 5, § 35 Müll.; cf. Varr.5, § 22: itineribus deviis proticisci in provinciam, Cic. Att. 14, 10: erant omnino itinera duo, quibus itineribus domo exire possent, Caes. B. G. 1, 6: pedestria itinera concisa aestuariis, id. ib. 3, 9: patefacere alicui iter in aliquem locum, Cic. de Imp. Pomp. 11: in diversum iter equi concitati, Liv. 1, 28: ut deviis itineribus milites duceret, Nep. Eum. 3, 5: itinere devio per ignorantiam locorum retardati, Suet. Galb. 20: exercitum per insidiosa itinera ducere, id. Caes. 58: qua rectum iter in Persidem ducebat, Curt. 13, 11, 19: ferro aperire, Sall. C. 58, 7: fodiendo, substruendo iter facere, Dig. 8, 1, 10.— Of the corridors in houses, Vitr. 6, 9.—Of any passage: iter urinae, the urethra, Cels. 7, 25: iter vocis, Verg. A. 7, 534: itinera aquae, Col. 8, 17: carpere iter, to pursue a journey: Rubos fessi pervenimus utpote longum carpentes iter, Hor. S. 1, 5, 95: non utile carpis iter, Ov. M. 2, 550: alicui iter claudere, to block one’s way, close the way for him: ne suus hoc illis clauserit auctor iter, Ov. P. 1, 1, 6; id. F. 1, 272; id. M. 14, 793: iter ingredi, to enter on a way or road, Suet. Caes. 31: iter patefacere, to open a way, Caes. B. G. 3, 1.—
    • 5 A privilege or legal right of going to a place, the right of way: aquaeductus, haustus, iter, actus a patre sumitur, Cic. Caecin. 26, 74: negat se posse iter ulli per provinciam dare, Caes. B. G. 1, 8, 3; cf. Dig. 8, 3, 1, § 1; 8, 3, 7; 12.—
• II Trop., a way, course, custom, method of a person or thing: patiamur illum ire nostris itineribus, Cic. Q. Fr. 3, 3: verum iter gloriae, id. Phil. 1, 14, 33: videmus naturam suo quodam itinere ad ultimum pervenire, id. N. D. 2, 13, 35: iter amoris nostri et officii mei, id. Att. 4, 2, 1: salutis, Verg. A. 2, 387: fecit iter sceleri, Ov. M. 15, 106: labi per iter declive senectae, id. ib. 15, 227: vitae diversum iter ingredi, Juv. 7, 172: duo itinera audendi, Tac. H. 4, 49: novis et exquisitis eloquentiae itineribus opus est, id. Or. 19: pronum ad honores, Plin. Ep. 8, 10 fin.; cf.: novum ad principatum, id. Pan. 7, 1.

iter, itineris, n. (zu ire), I) das Gehen = der Weg, Gang, den man nach einem Orte macht, A) eig. u. übtr.: 1) im allg.: iter hāc habui, ich habe einen Gang hierher, Ter.: iter illi saepius in forum, er ging häufig aufs F., Plin. pan.: dicam in itinere, unterwegs, Ter.: iter pergere, Ter.: in diversum iter equi concitati, Liv.: itinera egressusque (Gänge u. Wege, Tritte u. Schritte) eius explorare Sall. – 2) insbes.: a) die Reise, Fahrt, der Marsch, iter pedestre, Landreise (Ggstz. iter maritimum), Suet., Iustin. u. Apul. (versch. von no. II, A, 1, b): ad iter se parare od. comparare, Liv.: committere se itineri, Cic.: iter ingredi, Cic., od. inire, Curt.: iter habere, s. habeo(no. II, A, 5): iter tenere, s. teneo(no. I, B, 2, b): iter facere, Cic. (versch. v. unten no. II, A, 1, b): iter unā facere, iter pedibus facere, Cic.: iter terrestre (Landreise) facere, Iustin.: a Massilia Gesoriacum usque pedestri itinere confecto, Suet.: iter facere in Apuliam, Cic.: iter per Epirum facere, Cic.: inter Altinum atque Concordiam iter faciens, Aur. Vict. – iter vertere, kehrt machen, umkehren, Tac. – in itinere, auf der R., auf dem M., unterwegs, Caes. u.a.: u. so bl. itinere, Liv.: ex itinere, vom M. aus, unmittelbar auf dem M., unterwegs, Caes. u.a. – b) die Reise, der Marsch als Wegstrecke, Wegmaß, abesse iter unius diei, eine Tagereise, Caes.: iter paucorum dierum, einige Tagereisen, Caes.: latitudo (Hercyniae silvae) novem dierum iter expedito patet, sie erstreckt sich neun Tagereisen, Caes. – magnis itineribus contendere, in starken Märschen (Tagemärschen), Caes.: modicis itineribus agmen exercitus ducere, Curt. – 3) übtr., der Lauf eines Flusses, amnes iter, quod coeperunt, percurrunt, Curt. 5, 1 (2), 13. – 4) meton.: a) das Recht, wo zu gehen, der freie Durchgang (für Personen), Cic. Caecin. 74; vgl. Ulp. dig. 8, 3, 1. § 1. Paul. u. Modestin. dig. 8, 3, 7 u. 12. – b) die Erlaubnis, wo zu gehen, negat se posse iter ulli per provinciam dare, den Durchgang gestatten, Caes. b. G. 1, 8, 3.

B) bildl.: defessus labore atque itinere disputationis, Cic.: pergere iter ambitione ac periculis vacuum, einen von E. und G. freien Wandel verfolgen, Tac.: unum ad potentiam iter, Tac. – iter huius sermonis quod sit, vides, welchen Gang unsere Unterredung nimmt, Cic.

II) konkret = via, der Weg, Gang, der nach einem Orte hingeht, A) eig. u. übtr.: 1) eig.: a) in Häusern = Eingang in ein Zimmer usw., Vitr.: supercilia itinerum, Vitr.: itinera versurarum, Vitr. – b) im Freien = Weg, Straße, iter angustum et difficile, Caes.: iter callium od. per calles, Gebirgspfad, Curt.: iter pedestre, terrestre, Landweg, Caes. u. Liv. (zB. pedestria itinera concisa aestuariis, Caes.: itinere pedestri petere Syriam, Liv.: itinere terrestri petere Thessaliam, Liv.): itinera devia, Cic.: erant omnino itinera duo, Caes.: itinera intercludere, Caes.: iter facere (bahnen), Liv. (versch. v. iter facere oben no. I, A, 2, a). – refertis itineribus (Gassen der Stadt) agrestium turbā, Liv. – v. Weg zu Wasser, iter, quā meant navigia, Curt. – 2) übtr., der Gang für Flüssigkeiten, itinera omni lateri piscinae dare, Colum.: iter urinae, die Harnröhre, Cels.

B) bildl., wie unser Weg, Gang, 1) im allg.: ut (occupatio) interrumpat iter amoris nostri et officii mei, unserer Liebe u. meiner Pflicht gegen dich den Weg versperre, Cic.: secretum iter (verborgener Pfad) et fallentis semita vitae, Hor.: insidiosum iter vitae, Sen.: quod vitae sectabor iter? Auson.: senectae iter declive, Ov.: non instruendum illis iter ad bonam famam, sed non deserendum, Plin. pan.: iter pronum (gebahnten Weg) ad honores... relicturus, Plin. ep.: recto itinere lapsi plerumque divertunt, Quint. – 2) insbes.: a) der Gang, Verlauf, den etw. nimmt, itinera flexusque rerum publicarum (im Verfassungsleben des Staates), Cic. de rep. 2, 45. – b) wie unser Weg, Mittel und Wege, Methode, Verfahrungsweise, Art und Weise u. dgl., duo itinera audendi, Tac.: fortuna salutis (zum Heil) monstrat iter, Verg.: naturam suo quodam itinere ad ultimum pervenire, Cic.: patiamur, illum ire nostris itineribus, unsere Wege einschlage, unsere Art und Weise nachahme, Cic.: novis et exquisitis eloquentiae itineribus opus est, per quae etc., Tac. dial. – ➳ Archaist. Nomin. itiner, Enn. fr. scen. 336. Acc. tr. 457 u. 500. Pacuv. tr. 121 u.a. Plaut. merc. 911. Lucr. 6, 339. Varro sat. Men. 421. Mart. Cap. 9. § 897. Iul. Hyg. bei Charis. 134, 20. Manil. 1, 88: archaist. Genet. iteris, Naev. tr. 38. Acc. tr. 627. Iul. Hyg. bei Charis. 134, 14: Abl. itere, Acc. tr. 499. Lucr. 5, 651. Varro sat. Men. 79. Iul. Hyg. bei Charis. 134, 14. – Genet. auch iteneris u. Dat. iteneri geschr., Corp. inscr. Lat. 1, 200. lin. 26 u. 5, 1622.

iter, itiner [CL; gen. iteris, itineris] 1 act of travelling, journey. b (boni itineris) well-travelled. c (in itinere, per iter) en route, on the way. d (fig.). pro intentione itineris Theod. Pen. I 9. 7; equo ‥ fatigato causa itineris V. Cuthb. I 6; medio juvenis torpentia lecto / membra ferunt Bede CuthbV 588A; quam vir sanctus secum in itenere portare solebat Alcuin WillP 30; a797 ex itenere (v. 2 fessus 1b); de calamitate jactitantes qui de longe itineribus [AS: hwon gelpeð se þe wide siþað] Prov. Durh. 46; de itinere reversus monachus Lanfr. Const. 162; s1140 laborem itineris transmarini aggressus W. Malm. HN 486 p. 45; is [sc. monachus] regi notus ‥ / hinc magis est iteris dulcior ipse labor Steph. Rouen II 1286; post longi itineris consumptum laborem Ireland Imm. Conc. f. 3b.  b hominem ‥ boni itineris M. Scot Phys. 91 (v. fatigosus).  c 1274 pro cervisia empta per iter inter Lotgershale et Roucestr’ Househ. Henry 407; a1388 littere ‥ in itinere sunt amisse Dip. Corr. Ric. II 43.  d a786 istius vitae in itenere (v. dejudicare 2b); in hoc mortis itinere J. Howd. Cyth. XXXVIII 4. 2 (in verbal phr. denoting to travel). ingrediens itiner, pluviens concluditur Euro Bede CuthbV 579C; iter faciens juxta ipsum locum Id. HE III 10; Ib. V 6, etc. (v. agere 1b); G. Herw. 325, etc. (v. arripere 3a); 1375 iter suum paravit usque Newerk SessPLincs 204. 3 (mil.) expedition, march, advance. se comitantibus praecepit ut ducem alium itineris sui elegissent Felix Guthl. 19; 943 pontis arcisve constructione et promptissimum itiner expeditionis exercitatio CS 780; Indos cum Parthis, itiner nostrum prohibentes / in campis Arabum fudimus Steph. Rouen II 1195; s1415 in crastino iter arripuit versus Calesiam G. Hen. V 15. 4 pilgrimage. b crusade. si in itinere pergens inveniretur ‥ ore illius se benedici gaudebant Bede HE III 26 p. 191; ? 1144 hec autem donatio facta est in eodem anno quo ipsemet Willelmus comes Lincolnie redivit de itinere S. Jacobi apostoli Ch. Chester 70; 1200 R. Brito ess[oniavit] se ‥ de itinere S. Jacobi CurR RC II 268.  b papa omnes palam anathematizavit ‥ qui crucem Domini gratis acciperant, et itinere non perfecto remeaverant Ord. Vit. IV 20 p. 118; 1147 Leowycus rex Francie iter Jerosolimitanum aggressus est Regesta Scot. 43; c1169 iter ‥ Jerosolimitanum ‥ a regibus dispositum est J. Sal. Ep. 287 (287 p. 632); 1220 die quo iter suum arripuit versus terram Jerosolim Ib. IX 65; 1221 dicit quod ipse est cruce signatus et iter suum arripuit PlCrGlouc 57; s1177 extunc preparavit se ‥ ad iter Jerosolimitanum ‥ arripiendum Flor. Hist. II 89; s1147 iter Jerosolim’ predicatur Ann. Exon. 10. 5 course or route (leading to place), path, way (also fig.). b course of action. iter ignotum Gildas EB 11 (v. Israeliticus 1); iter illi caeleste intercludere contendebant Bede HE III 19 p. 165; Romam veniendi iter repetit Ib. V 19 p. 326; terram precingunt cerula [i. e. tidewaters] sanctam, / atque itiner cupidum pandunt cum litora nudant Æthelwulf Abb. 98; lex naturalis, conscriptaque lex breviatam / sunt iter in legem qua reparetur homo L. Durh. Hypog. 68; presbiteri ‥ vite viam ceteris et iter exempli prebere tenentur Gir. SD 100.  b tumidum ‥ iter ingressus, pertinaciam sepius subrogat constancie V. Chris. Marky. 55. 6 road, highway; b (iter regale); c (iter altum). d means of access, right of way, path, passage. 11‥ que terra jacet in orientali veteris itineris Cart. S. Nich. Exon. 41v; debent ‥ facere ladas in itineribus episcopi Boldon Bk. 16; 1288 pro factura itineris, viz. chaucedi facti in castro KR Ac 352/14 m. 2.  b 1276 fecit purpresturam super dominum regem in quodam itinere regali extra portam orient[alem] Ivelcestr’ Hund. II 131; 1279 precludunt iter reale quod ducit de Smethefeld versus la Baylie Lond. Ed. I & II II 147; T. N. ‥ arravit iter regale CourtR A. Stratton 52; aliud capud [abuctat] super iter regale FormMan 7.  c 1271 in alto itinere domini regis SelCCoron 18.  d 1279 R. P. tenet j messuagium ‥ excepto columbario quodam et itinere ad idem columbarium Hund. II 849; 1286 W. janitori pro mundacione itineris inter duas partes portarum ubi gentes pergunt Rec. Wardr. 536; illud iter sit novem pedum in latitudine Cart. Chester 413 p. 258. 7 water-way. 1157 iter de Trent liberum esse debet navigantibus (Nottingham) BBC 199; usus aque sicut itineris est quedam quasi possessio Vac. Lib. paup. 253. 8 channel, duct. pervium iter auditui quod obstruxerat patefecit Canon. G. Sempr. 157v; tu quem nec supera / latere poterunt, immo nec infera, / subtilis explica ductus itinera Walt. Wimb. Carm. 394; reprobi ‥ iter vocis veritatis omnino claudere machinantur Wycl. Ver. II 44. 9 circuit (of judges, esp. of justices for common pleas), eyre. b (iter commune). c (rotulus itineris, de itinere) eyre roll. d (articuli, capitula itineris) articles of the eyre. e forest eyre. 1198 recognitio de morte antecessoris summonita fuit inter eos in itinere justiciariorum CurR I 49; 1199 O. est in servicio domini in itinere justiciariorum Ib. 79; de itinere M. de Pateshilla in comitatu Herefordie Bracton 13; 1221 post iter justiciariorum nullam fecit ibi purpresturam SelPlCrown 113; s1271 cum in itinere magistri Rogere de Seyton repertum fuisset ‥ Thorne 1928; 1277 quod justiciarii ‥ itinera sua de cetero teneant in eodem burgo (Windsor) BBC 239; c1291 de Ricardo ‥ nuper justiciario domini regis ad placita corone in itinere Gloucestrie State Tri. Ed. I 5; s1312 (v. 3 errare a).  b 1261 comune iter de itinere justiciariorum itineraturorum ad communia placita in comitatu Norhampt’ summonitum est coram justiciariis domini regis apud Norhampt’ Cl 474.  c 1222 in ultimo rotulo de Warr’ de itinere apud Warr’ CurR X 293; 1331 scrutatis rotulis itineris PQW 20; 1256 rex ‥ providit quod dilectus et fidelis suus P. de Percy ‥ habeat custodiam tertii rotuli ‥ itineris AssizeR Northumb 33.  d 1321 capitula itineris (v. capitulum 2d); 1455 deodanda, vasta, impeticiones, et omnimodos articulos itineris (Lit. Regis) Reg. Whet. I 196.  e 1334 de R. ‥ pro una quercu x denariorum, unde viridarii sunt onerati in rotulo de precio viridis. et pro transgressione in misericordia nunc in itinere SelPlForest 67. 10 (Scot.): a (iter justiciariae) justiciar’s court, ‘justice-ayre’ (cf. Fr. eire de justice). b (iter camerariae) chamberlain’s eyre. a pro sustentacione justiciarii quolibet die itineris sui (Leges Malcolmi Makkenneth) APScot app. IV 345; 1347 intelleximus quod vos iter justiciarii in villa predicta [sc. Berewico] intenditis in proximo tenere RScot 695a; 1358 expense ‥ de exitibus itineris justiciarie ExchScot I 557; 1361 in partem solucionis expensarum suarum temporis itineris sui justiciarie, tenti apud Edynburgh Ib. II 82; 1429 ad placita vestra et itinera justiciarie nostre Melrose 509; 1448 ad expensas justiciarii in itinere justiciarie tento apud Peblys Ib. 320; 1449 cujuslibet finis seu financie itineris justiciarie tenendi Reg. Dunferm. 425.  b 1362 c s. sterlingorum percipiend’ de finibus amerciamentis seu escaetis itineris camerarie nostre RMS Scot 65; 1390 pro exitibus unius itineris camerarie tenti infra burgium de Edynburgh ExchScot 237; 1401 idem dux non oneravit se de aliquibus exitibus itinerum camerarie sue Ib. 534; 1459 instrumentum Camerariatus ad tenendum iter camerarie in civitate Brechinensi Reg. Brechin I 188; 1479 de exitibus unius itineris camerarie ExchScot 639.

ĭter, (6) ĭtĭnĕris, n. (eo), ¶ 1 chemin quʼon fait, trajet, voyage : dicam in itinere Ter. Phorm. 566, je le dirai chemin faisant ; committere se itineri Cic. Phil. 12, 25, se risquer à un voyage ; iter facere, habere Cæs. G. 1, 7, 3 ; C. 1, 51, 1, faire route ; iter ejus erat ad Lentulum Cic. Att. 8, 11, 5, il se rendait vers Lentulus ; nobis iter est in Asiam Cic. Att. 3, 6, je vais en Asie ; iter contendere Cic. Amer. 97, faire en hâte le chemin ; iter pedestre, terrestre Liv. 36, 21, 6 ; 30, 36, 3, chemin à pied, par terre ; iter facere pedibus Cic. Att. 5, 9, 1, faire une route à pied ; in itinere Cæs. G. 1, 27, 1, pendant la marche ; ex itinere Cæs. G. 1, 25, 6, aussitôt après la marche, sans désemparer, sans faire de pause ; ex itinere aliquid mittere Cic. Fam. 2, 9, 1 ; Top. 5, envoyer qqch. en cours de route || marche, parcours : abesse ab Amano iter unius diei Cic. Fam. 15, 4, 8, être à un seul jour de marche du mont Amanus ; novem dierum iter Cæs. G. 6, 25, 1, neuf jours de marche || étape : itinera componere Cic. Att. 15, 26, 3, disposer les étapes ; quam maximis itineribus Cic. Fam. 15, 4, 7, à marches forcées ; magnis, minoribus itineribus Cæs. G. 1, 10, 3 ; 7, 16, 1, à fortes, petites étapes || libre passage, droit de passage : Cæs. G. 1, 8, 3 ; Cic. Cæc. 74 || [fig.] iter disputationis meæ Cic. de Or. 2, 234, chemin parcouru dans mon exposé ; iter hujus sermonis quod sit vides Cic. Leg. 1, 37, tu vois la marche suivie dans cet entretien ¶ 2 [sens concret] = via, chemin, route : itineribus deviis Cic. Att. 14, 10, 1, par des chemins détournés, cf. Cæs. G. 1, 6, 1, etc. ; pedestria itinera Cæs. G. 3, 9, 4, routes de terre ; iter per Alpes patefieri volebat Cæs. G. 3, 1, 2, il voulait quʼon ouvrît une route à travers les Alpes || [fig.] iter amoris nostri Cic. Att. 4, 2, 1, le cours de notre affection ; gloriæ Cic. Phil. 1, 33, le chemin de la gloire ; natura suo quodam itinere ad... pervenit Cic. Nat. 2, 35, la nature par une voie qui lui est propre parvient à...

➳ arch. nom. itiner Enn. Scen. 336 ; Acc. Tr. 457 ; Pl. Merc. 913 ; Lucr. 6, 339 || gén. iteris Næv. Tr. 33 ; Acc. Tr. 627 || abl. itere Acc. Tr. 499 ; Lucr. 5, 653 ; Varro Men. 79 || formes iten- CIL 1, 585, 26 ; 5, 1622.

iter , itineris. n.
行之程。路。— ingredi pedibus 步行起程。— longum 遠路。— ad honores 登高之路。— amoris nostri 繼緒相愛。— diei 日程。— facere 行路。Senectae iter 老之時。Justa itinera 規程。Quam maximis itineribus venire 行至大之程以來。Itinera aquarum 水溝。\Iteris pro* Itineris.

Suggest a Translation
See an image

iter itineris, n

• I-, a going, walk, way: dicam in itinere, on the way, T.—A going, journey, passage, march, voyage: cum illi iter instaret et subitum et longum: ut in itinere copia frumenti suppeteret, Cs.: in ipso itinere confligere, L.: ex itinere litteras mittere, S.: iter ingressus: tantum itineris contendere, hasten: in Italiam intendere iter, L.: iter, quod constitui, determined upon: iter in provinciam convertere, direct, Cs.: agere in rectum, O.: flectere, change the course, V.: iter ad regem comparare, prepare for, N.: supprimere. break off, Cs.: classe tenere, V.: die ac nocte continuato itinere, Cs.: rumpere, H.: Boi ex itinere nostros adgressi, Cs.: terrestri itinere ducere legiones, by land, L.: Unde iter Italiam, V.—A journey, march(as a measure of distance): cum abessem ab Amano iter unius diei, a day's journey: quam maximis itineribus contendere, forced marches, Cs.: confecto iusto itinere eius diei, full day's march, Cs.—A way, passage, path, road: itineribus deviis proficisci in provinciam: erant itinera duo, quibus itineribus domo exire possent, Cs.: in diversum iter equi concitati, L.: ut deviis itineribus milites duceret, N.: vocis, passage, V.: neque iter praecluserat unda, cut off, O.: iter patefieri volebat, opened, Cs.—A right of way: aquaeductus, haustus, iter, actus a patre sumitur: iter alcui per provinciam dare, Cs.—Fig., a road, path, way: declive senectae, O.: vitae diversum, Iu.—A way, course, custom, method, means: patiamur illum ire nostris itineribus: verum gloriae: amoris nostri: salutis, V.: fecit iter sceleri, O.

ITER

ITER[VIAE]

Iter

See servitutes; viae.