iuvo
iuvo, to help, aid, assist, further, serve, support, benefit
fortune favors the brave
- I In gen.: qui se natos ad homines juvandos, tutandos, conservandos arbitrantur, Cic. Tusc. 1, 14, 32: beatae vitae disciplinam juvare, id. Fin. 1, 21, 71: aliquem omni suo studio in petitione, id. Fam. 11, 17, 2: aliquem auxilio laboris, id. Balb. 9: hostes frumento, Caes. B. G. 1, 26: juvit facundia causam, Ov. M. 7, 505: imbres arva juvantes, id. A. A. 1, 647: (Juppiter) juvat imbribus agros, id. P. 2, 1, 13: aliquem portuque locoque, by receiving into harbor and house, id. H. 2, 55: nudum hospitio tectoque, Juv. 3, 211: pectora alloquio, Ov. P. 1, 6, 18: audentes deus ipse juvat, id. M. 10, 586: audentes Fortuna juvat, Verg. A. 10, 284: aliquem in aliqua re, Cat. 68, 41.—With two acc.: aliquid Rutulos, Verg. A. 10, 84. —Of medical assistance: qui salutari juvat arte fessos, Hor. C. S. 63; Ov. Tr. 2, 270; Plin. 23, 1, 10, § 14: dis juvantibus or deo juvante, with God's help: me, dis juvantibus, ante brumam exspecta, Cic. Fam. 7, 20, 2; id. N. D. 2, 66, 165; cf.: non denique quicquam aliud nisi juvantibus sacris deligunt, Plin. 2, 7, 5, § 21.—In pass.: lex Cornelia proscriptum juvari vetat, Cic. Verr. 2, 1, 47, § 123: viatico a me juvabitur, Liv. 44, 22: precor, quaeras, qua sim tibi parte juvandus, Ov. P. 4, 12 fin.: placuit sollertia, tempore etiam juta, Tac. A. 14, 4 init. (al. adjuta): nec sola (lingua) loquendi munus implere potest, nisi juta, etc., Lact. Opif. D. 10, 13.—Impers., juvat, it is of use; with a subject-clause: juvat Ismara Baccho Conserere, Verg. G. 2, 37: quid docuisse juvabat? Ov. M. 7, 858; cf.: quid juvat esse deum? id. ib. 13, 965.—
- II In partic., to delight, gratify, please: juvare in utroque (in sensu et in animo) dicitur: ex eoque jucundum, Cic. Fin. 2, 4, 14. —In this sense rarely as a personal verb: nec umquam quicquam me juvat quod edo domi; Foris ... quod gusto id beat, Plaut. Capt. 1, 2, 34 (143): non omnis arbusta juvant humilesque myricae, Verg. E. 4, 2: nec me vita juvaret, invisa civibus et militibus meis, Liv. 28, 27: si nec fabellae te juvant nec fabulae, Phaedr. 4, 7, 22: multos castra juvant, Hor. C. 1, 23: aurem juvantia verba, Ov. A. A. 2, 159.—In pass.: refer ad aures, probabunt: quaere, cur? ita se dicent juvari, Cic. Or. 48, 159.—More freq. impers., juvat (aliquem), with subject-clause, it delights, pleases, I (thou, he, etc.) am delighted, take pleasure in: juvit me, tibi tuas litteras profuisse, Cic. Fam. 5, 21, 3: juvat me haec praeclara nomina artificum ... concidisse, id. Verr. 2, 4, 6, § 12: forsan et haec olim meminisse juvabit, Verg. A. 1, 203: juvat evasisse tot urbes Argolicas, id. ib. 3, 282: insano juvat indulgere labori, id. ib. 6, 135: si pereo, hominum manibus periisse juvabit, id. ib. 3, 606: quae scire magis juvat quam prodest, Sen. Ep. 106.
- 1. ondersteunen, helpen [alqm frumento; armis ac manu victoriam tot de overwinning bijdragen]; ➤ herba iuvans nuttig, effectief; dis iuvantibus met hulp v.d. goden; audentes fortuna iuvat (Verg.); mulier domum iuvat zorgt voor het huis; — onpers. iuvat (m. inf.) het helpt, draagt bij (tot: ad);
- 2. voordelig zijn voor (m. acc.); ➤ eos nox iuvit;
- 3. verheugen, vermaken, genoegen doen; ➤ multos castra iuvant; temperie caeli corpusque animusque iuvantur (Ov.); — onpers. iuvat me, te enz. (m. inf.; aci.) het doet me, jou enz. genoegen.
- DIV-, to help, aid, assist, further, serve, support, benefit: aut consilio aut re, T.: non multum ad summam victoriae, Cs.: alquem commeatu: domum atque liberos, H.: te portuque locoque, by affording harbor and house, O.: Audentīs Fortuna iuvat, V.: nostros commeatūs periculo suo, further: qui salutari iuvat arte fessos, H.: deis iuvantibus, with the help of, S.: me, dis iuvantibus, exspecta: quid te iuvat iudicium?: Nos aliquid, a little, V.: quorum opibus iuvantur, Cs.: viatico a me iuvabitur, L.: iuvat Ismara Baccho Conserere, it is of use, V.: quid docuisse iuvabat?O.—To delight, gratify, please: quod iuvat, id faciant, S.: Non omnīs arbusta iuvant, V.: nec me vita iuvaret, L.: Multos castra iuvant, H.: iuvit me, tibi tuas litteras profuisse, I was delighted: haec olim meminisse iuvabit, will be a pleasure, V.: thure iuvat Placare deos, H.
-
…triduum morati eos sequi non potuissent. Caesar ad Lingonas litteras nuntiosque misit, ne eos frumento neve alia re iuvarent qui si iuvissent, se eodem loco quo Helvetios habiturum. Ipse triduo intermisso cum omnibus copiis eos sequi coepit…
Julius Caesar, Gallic War
-
…sequi non potuissent. Caesar ad Lingonas litteras nuntiosque misit, ne eos frumento neve alia re iuvarent qui si iuvissent, se eodem loco quo Helvetios habiturum. Ipse triduo intermisso cum omnibus copiis eos sequi coepit. Helvetii omnium…
Julius Caesar, Gallic War
-
…contra populum Romanum coniurasse, paratosque esse et obsides dare et imperata facere et oppidis recipere et frumento ceterisque rebus iuvare ; reliquos omnes Belgas in armis esse, Germanosque qui cis Rhenum incolant sese cum his coniunxisse, tantumque esse…
Julius Caesar, Gallic War
-
…iacent, longique perit labor inritus anni. Nec caelo contenta suo est Iovis ira, sed illum caeruleus frater iuvat auxiliaribus undis. Convocat hic amnes. Qui postquam tecta tyranni intravere sui, non est hortamine longo nunc ait…
Ovid, Metamorphoses
-
…turpis eat. haec sed forma mei pars est extrema furoris ; sunt maiora, quibus, Basse, perire iuvat ingenuus color et multis decus artibus, et quae gaudia sub tacita ducere veste libet. quo magis et nostros…
Propertius, Elegies
-
…assueto mutet amore locum. quod si quis monitis tardas adverterit auris, heu referet quanto verba dolore mea Quid iuvat ornato procedere, vita, capillo et tenuis Coa veste movere sinus, aut quid Orontea crinis perfundere murra ,…
Propertius, Elegies
-
…amor menti, si tanta cupido est, bis Stygios innare lacus, bis nigra videre Tartara, et insano iuvat indulgere labori, accipe, quae peragenda prius. Latet arbore opaca aureus et foliis et lento vimine ramus ,…
Vergil, Aeneid
-
…effice ut interea fera moenera militiai per maria ac terras omnis sopita quiescant ; nam tu sola potes tranquilla pace iuvare mortalis, quoniam belli fera moenera Mavors armipotens regit, in gremium qui saepe tuum se reiicit aeterno devictus vulnere…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…Tusculano opprimar. in turba haec essent faciliora. utrum igitur Asturae quid ; si ; Caesar subito iuva me, quaeso, consilio. utar eo quod tu decreveris. Scr. in Tusculano Nov. Sext .…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…consuevit, concrepuit, confecit. Consule veritatem reprehendet ; refer ad auris probabunt. Quaere cur ita sit dicent iuvare. Voluptati autem aurium morigerari debet oratio. quin ego ipse, cum scirem ita maiores locutos esse, ut…
M. Tullius Cicero, Orator