lectio
lectio, a picking out, selecting
lectĭo, ōnis, f. [lego].
- A gathering, collecting.
- A In gen. (post-Aug. and rare): lectio lapidum, Col. 2, 2, 12: florum, Arn. 5, 173.—*
- B In partic., a picking out, selecting: judicum, Cic. Phil. 5, 6, 16. —
- II A reading, perusal; a reading out, reading aloud.
- A Lit.
- 1 In gen.: delectabatur lectione librorum, Cic. Ac. 2 (Luc.), 2, 4: lectio sine ulla delectatione, id. Tusc. 2, 3, 7: versuum, Quint. 1, 8, 2: non cruda, sed multa iteratione mollita et velut confecta, id. 10, 1, 19: continua, id. 11, 2, 34; cf. id. 1, cap. 8 and 10, cap. 1 passim.—
- 2 In partic.: lectio senatūs, a reading off or calling over the names of the senators; this was done by the censor, who at the same time struck the unworthy ones from the list: infamis atque invidiosa senatus lectio, Liv. 9, 29; 27, 11; Suet. Aug. 35.—
- B Transf. (abstr. pro contr.), that which is read, reading, text (post-class.): lectio tamen docet, eo tempore solitos, etc., Macr. S. 7, 7, 5: haec sunt quae lectio pontificalis habet, id. ib. 7, 13, 11 fin.: juris lectiones, passages of the laws, Cod. Just. 6, 61, 5: ubi lectio aliqua falsitate notata est, Isid. 1, 20, 3; so, pervulgati juris, Amm.30, 4, 18: datā lectione quae non sit intellectu difficilis, Cael. Aur. Tard. 1, 5, 163: quia Moyses prius hoc statuit, sicut lectio manifestat, Mos. et Rom. Leg. Coll. 7, 1 prooem.
lēctio, ōnis, f. (2. lego), I) das Lesen, Zusammenlesen, Sammeln, 1) im allg.: lapidum, Colum. 2, 2, 12: (florum), Arnob. 5, 24 – 2) prägn., das Auslesen, Auswählen, die Auswahl, iudicum, Cic.: senatorum affluentem numerum ad modum pristinum redegit duabus lectionibus, durch zweimalige Auswahl, Sichtung, Suet. – II) das Lesen, A) eig.: 1) im allg., das Lesen, Durchlesen einer Schrift, ad lectionem institui, im Lesen unterrichtet werden, Quint. 1, 7, 17: lectione dignus, Quint.: rationes confectae me absente sunt tecum, ad quas ego nihil adhibui praeter lectionem, Cic. ep. 5, 20, 2. – 2) insbes.: a) das Lesen als Unterhaltung, als Studium, die Lektüre, carminum, Sen.: librorum, Cic.: unius capitis, Treb. Poll.: libri eiusdem, Augustin.: lectio sine ulla delectatione, eine höchst unerquickliche L., Cic.: homo multā lectione exercitus, ein belesener Mann, Gell.: lectio Sallustiana, Belesenheit in Sallusts Werken, Gell.: so auch vir plurimae lectionis, Macr.: subagreste ingenium nullis vetustatis lectionibus expolitum, durch keine Lektüre der Alten gebildet, Amm.: multa lectio (Belesenheit) in subitis, multa scriptio elucet, Plin. ep.: lectio docet (die Lektüre [älterer Schriften] zeigt) m. folg. Acc. u. Infin., Macr. 7, 7, 5: lectioni operam dare, sich auf L. (aufs Studium) legen, Capit.: aber lectioni operum tuorum operam dare, sich mit der L. deiner W. beschäftigen, Hieron. – b) das Vorlesen eines Buches usw., Cic. u. Nep. – c) lectio senatus, das Vorlesen der Senatorenliste durch den Zensor, Liv. 9, 29, 7 u. 27, 11, 9. – B) meton.: a) die Lektüre als Lesestoff (Text), genera ipsa lectionum, Quint. 10, 1, 45: lectio fortior (kräftigere), Sen. de tranqu. anim. 1, 10: datā lectione, quae non sit intellectu difficilis, Cael. Aur. de morb. chron. 1, 5, 163. – b) das Gelesene = das Wort, der Ausdruck, die Lesart, die Worte, der Text, ein Stück, eine Stelle, Beweisstelle, der Beleg, pervulgati iuris lectio vana, Amm. 30, 4, 18: diversae iuris lectiones, verschiedene Gesetzesstellen, Cod. Iust. 6, 61, 5: lectiones reconditae, Amm. 30, 4, 12: nothae atque adulterae lectiones, Arnob. 5, 36: falsa lectio (Lesart), Serv. Verg. Aen. 2, 348: varietas lectionum (Lesarten), Cod. Theod. 1, 1, 5: obelus opponitur, ubi lectio (Ausdruck, Lesart) aliqua falsitate notata est, Isid. orig. 1, 20, 3. – dah. Plur. lectiones als Büchertitel, Lesefrüchte, Kommentare, antiquae lectiones, Sammlung od. Erklärung alter Ausdrücke, Gell. praef. § 6.
cum murdro et morte hominis et plaga †nichaim [(l. mehaim ] et sanguine et duello et lectione [? l. latrone ] et aqua et rapo
†duelle et lacone
Christi Jesu, cujus tota actio nostre instructionis est ~o
Jesus Christus cujus omnis actio nostra est ~o et instructio
juvit ‥ causam absolutionis ejus ~o synodi ‥ papae Agathonis
Rabanus dicit quod per hominem istum decalogus designatur, per uxorem synagoga, sed hec ~o non procedit
nobis suis discipulis cottidie ~ones dabat
discens ab eo ~one interna quemadmodum mitis esse valeret et humilis corde
[falco ] e vicini aeris partibus se demittens ‥ per ‥ foramen in partes inferiores descendere consuevit. hanc ~onem cotidie pluries repetens, descensus solitos iteravit
ipsam verborum Dei ~onem ‥ refugiunt
calculi supputationes, quas partes numeri appellant, ~onis instantia repperi
virum ‥ scripturarum ~one sufficienter instructum
hominem ‥ quem ad ~onem longe ante promoverat
hec quatuor capita referimus ad totidem sancte religionis exercitia ‥ ~o, meditatio, oratio, actio
~o seu auditio versuum
medicina superbie est humilitas, odii socialis amor, ire paciencia, accidie ~o [ME: ], varia opera, spiritalis comfortacioredung
primum annum ‥ Institutionum ~oni ‥ impendet
eorum utique super hiis questionibus scripta non legi, sed multis eorum ~onibus et disputationibus interfui
preeligitis ad presens ~oni magis insistere quam onus cure pastoralis subire
in ~onibus, predicationibus, et collationibus publicis et privatis
magistri quoque artium ~ones suas habeant a tempore sue inceptionis usque ad finem trium annorum integre sequentium
scolares ‥ artem scribendi ‥ Gallicum ‥ addiscentes ordinarias ~ones artistarum ‥ frequentent, eis tanquam propriis magistris cumulando
magister P. N., sacre theologie professor, ~onem suam ordinariam nobiscum resumpsit; occasione cujus lecture dictus frater Willelmus cum ceteris pregravatus, ex post contra dictum doctorem quandam in scolis legit ~onem
Oxonie ‥ legebat Grostest ‥ cui successit in ~one magister Petrus
regia majestas ~onem suam in academia instituerit ‥
arbitrio cancellarii ‥ ~one privetur
lector theologicus ~onis comitissae Richmond
videamus quid in ejusdem [epistolae Petri ] secunda ~one contineatur
adsertiones molestissimas ~onum testimonia sequebantur
laicus non debet in aecclesiis ~onem recitare
in aecclesia ‥ [presbyteri ] in dominicis noctibus et festivis debent habere novem ~ones cum novem responsoriis ‥, cum monachi xij ~ones cum xij responsoriis teneant
ad missam ‥ ~o apostolice epistole Pauli recitabatur
cantor, quamdiu abbas in monasterio est conventum sequens, non scribatur in tabula ad ~onem vel ad responsorium
lectio tota fuit perlecta, legensque ‘tu autem’ / dixerat, et pueri vox resonarat ‘amen’
sensit se ‥ super gradus pulpiti quo matutinarum leguntur ~ones consistere
in ecclesia quoque divinum officium integre fiat et devote; ut viz. ~ones ‥ et alia quae in Dei laudem recitantur in ecclesia, integram habeant verborum prolationem
iste in dominicis et simplicibus festis novem ~onum sive duodecim tamen privilegio amoris meruit psalmum habere proprium
cum fit opus manuum, ipsius est aut legere aut magistro infantum ostendere, quo in loco infans debeat ~onem incipere
hoc veterum nos scripta docent ipsique probamus / et super hoc nobis lectio viva sumus
þe lesson I woll expresse, / lyke as longyth for þe servyse of þis day : / leccyo Mahowndys, viri fortissimi Sarasenorum: / glabriosum ad glumandum glumardinorum
prohibebat in ~one processum
in ~one evangelica ‥ debita reverentia observetur
nunquam mutabunt pannos suos nisi in tribus ~onibus, et hoc non feria sexta nec in vigilia xij ~onum, nisi fuerit urgens necessitas
lēctĭō, (11) ōnis, f. (lego 2), ¶ 1 action de ramasser, de recueillir, cueillette : Col. Rust. 2, 2, 12 ¶ 2 lecture : Cic. Ac. 2, 4 ; Tusc. 2, 7 ; Br. 69 ; Quint. 1, 8, 2 || ce qui est lu, texte : Macr. Sat. 7, 7, 5 ; Cod. Just. 6, 61, 5 || nothas lectiones Arn. 5, 36, leçons fausses ¶ 3 choix : Cic. Phil. 5, 16 || [en part.] lectio senatus Liv. 27, 11, 9 (choix) recrutement du sénat, confection de la liste des sénateurs || Sempronii lectio erat (principis) Liv. 27, 11, 9, cʼétait à Sempronius quʼétait échu le choix (la désignation) du prince du sénat.
- 1. het uitkiezen, vergaren, keuze, selectie [iudicum]; ➤ senatūs ~ wijziging v.d. samenstelling v.d. senaat door de censor;
- 2. het (door)lezen v.e. geschrift [epistulae]; het lezen, lectuur [multa belezenheid; librorum]; ➤ ~ sine ulla delectatione;
- 3. het voorlezen v.e. boek e.d.;
- 4. (Gell.) plur. (als boektitel) vruchten v.d. lectuur, commentaren [antiquae lectiones bloemlezing of verklaring v. oude zegswijzen].
Sicut teneo cum murdro et morte hominis, et plaga nichaim, et sanguine et duello et Lectione et aqua et rapo, et cum omnibus aliis regiis libertatibus.Habetur
Laconetom. 3. pag. 183. sed utrobique legendum
Latrone. Vide Lectiones.
Mixtaque apostolicis vernacula verba loquelis, Concina sermonem testatur Lectio castum.
Placuit nobis et dignum duximus inserere Lectioni qualiter, etc.Vide infra Lectum.
lēctiō ōnis, f
- 1 LEG-, a picking out, selecting: iudicum: Semproni (as princeps senatūs), L.—A reading, perusal, reading out, reading aloud: librorum: sine ullā delectatione.—In the phrase, lectio senatūs, a revision of the roll of senators(by the censor): invidiosa senatūs lectio, L.: lectionem senatūs tenere, delay, L.
-
…iam supra docuimus hic addendus P cod. Palatinus, quo in libris de Oratore usi sumus. Hic illic lectiones codicis Vitebergensis f a Friedrich collati exscribere placuit. Sed turbam codicum interpolatorum fas esse neglegere putavi, qui si…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…videamus, quo iure ex his quattuor exemplis Geelius hunc librum deterioris esse generis concluserit. In primo exemplo vera lectio est quidam autem non tam id repre hendunt, omissum igitur est in hoc libro vocabulum autem, quod in…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…sed novato et iterato, quo meliores fetus possit et grandiores edere ; subactio autem est usus, auditio, lectio, litterae. Ac primum naturam causae videat, quae numquam latet, factumne sit quaeratur, an quale sit…
Cicero, de Oratore
-
…. E Erlangensis. R Rottendorfianus. N Neapolitanus IV G. V Vaticanus. In selecta adnotatione critica codicum lectio aut omnibus aut parti eorum communis, si ab. eo, quod est receptum, dissentit nullo codice appellato…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…iudicibus nocentium salus desperata est. sed illud os, illam impuritatem caeni fuisse ut hos iudices legere auderet quorum lectione duplex imprimeretur rei publicae dedecus unum, quod tam turpes iudices essent ; alterum, quod patefactum cognitumque esset quam…
Cicero, Philippicae
-
…esse aliquid perfectius ; quippe cum ita sit ad nostrorum temporum rationem vetus, ut nullius scriptum exstet dignum quidem lectione quod sit antiquius. Sed maiore honore in omnibus artibus quam in hac una arte dicendi versatur antiquitas. quis…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…dolendum est quod huius familiae Y codex integer non iam extare videtur. etsi enim in recentibus codicibus haud raro lectiones inveniuntur quas ex Y fluxisse propter consensum cum V conicias nec tamen ex ipso V sumptas esse probabile sit ,…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…et qui codices A et N emendaverunt. P ., sqq. pariter atque p ., V habet lectionem bonorum librorum, non eam, quae admodum interpolata legitur in deterioribus. Iam si quaerimus, quantum his codicibus…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum