lux
lux, light, brightness
BWL
at dawn they ran against the enemy
Frieze-Dennison Vergil
- I Lit.
- 1 In gen., the light of the sun and other heavenly bodies: cum id solis luce videatur clarius, Cic. Div. 1, 3, 6; id. Tusc. 1, 37, 90; id. Cat. 1, 3; id. Cael. 9: per umbras Stella facem ducens multā cum luce cucurrit, Verg. A. 2, 694: a lucifero donec lux occidat, till sunset, Juv, 13, 158. —The light, splendor, brightness of shining bodies: viridi cum luce zmaragdi, Lucr. 4, 1126: luce coruscus ahenā, Verg. A. 2, 470: lucem non fundentes gemmae, Plin. 37, 7, 25, § 94: ferri, Stat. Th. 8, 124.—
- 2 In partic., the light of day, daylight, day: diurna, Lucr. 6, 848: Metellus cum primā luce in campum currebat, Cic. Att. 4, 3, 4: ante lucem, id. de Or. 2, 64, 259: primā luce ad eum accurrit, at daybreak, dawn of day, Caes. B. G. 1, 22: luce sub ipsā, on the very verge of day, Verg. G. 4, 490: in luci, by day, Lucr. 4, 233: luce reversā, Juv. 6, 312.—Hence,
- b In abl. adverb.: luce, luci, and (ante-class.) lucu, by daylight, in the daytime: ut luce palam in foro saltet, Cic. Off. 3, 24, 93; so, luce, id. Pis. 10, 23; Auct. Her. 4, 36, 48; Verg. A. 9, 153 al.: nocte ac luce, Juv. 15, 43: ut veniamus luci, Plaut. Cas. 4, 2, 7 (786): cum luci simul, id. Merc. 2, 1, 31 (255): luci claro, id. Aul. 4, 10, 18 (748); cf. Non. 210, 9: quis audeat luci, Cic. Phil. 12, 10, 25: quodsi luce quoque canes latrent, id. Rosc. Am. 20, 56; Liv. 35, 4, 5: cum primo lucu ibo hinc, Ter. Ad. 841: cum primo luci, Plaut. Cist. 2, 1, 49 (251).—
- B Transf.
- 1 The heavenly bodies: illae, quae fulgent luces, Cic. Arat. 96.—
- 2 A day: centesima lux est ab interitu P. Clodii, Cic. Mil. 35, 98: longiore luce ad id certamen nobis opus est, Liv. 3, 2: anxia nocte, anxia luce gemit, Ov. M. 2, 806: crastina, Verg. A. 10, 244: natali die mihi dulcior haec lux, Juv. 12, 1: septima quaeque lux, id. 14, 105; cf.: natura volvente vices et lucis et anni, id. 13, 88. —Hence, poet.: lux aestiva, summer, Verg. G. 4, 52: lux brumalis, winter, Ov. Tr. 1, 11, 39.—
- 3 Life: qui ab Orco mortuom me reducem in lucem feceris, Ter. Hec. 852: corpora luce carentum, i.e. of the dead, Verg. G. 4, 255; Sil. 13, 473; cf.: simul atque editi in lucem sumus, Cic. Tusc. 3, 1, 2.—
- 4 An eye, the eyesight: effossae squalent vestigia lucis, Stat. Th. 11, 585: damnum lucis ademptae, Ov. M. 14, 197.—
- 5 A light, of an eminent man to whom all eyes turn: Luce nihil gestum, nihil est Diomede remoto, Ov. M. 13, 100.—Of a beloved person: o lux salve candida, Plaut. Mil. 4, 8, 34 (1344).—
- II Trop.
- A The sight of all men, the public view, the public, the world: nec vero ille in luce modo, atque in oculis civium magnus sed intus domique praestantior, Cic. Sen. 4, 12: Isocrates forensi luce caruit, id. Brut. 8, 32: familiam abjectam et obscuram e tenebris in lucem vocare, id. Deiot. 11, 30: res occultas aperire in lucemque proferre, id. Ac. 2 (Luc.), 19, 62.—
- B Light, encouragement, help, succor: lux quaedam videbatur oblata, non modo regno, sed etiam regni timore sublato, Cic. Phil. 1, 2, 40: civibus lucem ingenii et consilii porrigere, id. de Or. 1, 40, 184; cf.: lucem adferre rei publicae, id. Manil. 12, 33.—
- C A light, an ornament: hanc urbem, lucem orbis terrarum, Cic. Cat. 4, 6, 11: genus sine luce, undistinguished, obscure, Sil. 8, 248.—
- D Light, illustration, elucidation: historia testis temporum, lux veritatis, Cic. de Or. 2, 9, 36.—
- E That which enlightens, the source of illumination: ratio quasi quaedam lux lumenque vitae. Cic. Ac. 2 (Luc.), 8, 26; cf.: ego sum lux mundi, Vulg. John, 8, 12; id. ib. 12, 26.
itinerarium Petri ‥ luce clarius elimavit
lucem exteriorem
multis visum est lucem nihil aliud esse quam aerem lucidum
nec lux signans ignem evacuat fumum, licet fumus precesserit lucem et presignaverit ignem
per lunaris ‥ lucis sive solaris augmentum
eclipsis solis, dum caudam luna draconis occupat, est facta, caput ipso luce premente
in illis partibus quas nunc illustrat solis diurna lux
sol oriens ‥ et colorem [v. l. calorem ] in solido et lucem creat in aere
quod [sc. ] cum videt, lux solaris / marcet in meridiethe Crucifixion
lux emisse caelitus
lux supercelestis
lucem appellat commentator [viz. Avicenna ] perfectionem translucentis; lumen vero appellat passionem generatam in translucente, ut in aere
lumen est passio generata ex luce, lux vero est qualitas innata, nec potens est relinquere suum subjectum, ut ignem non potest relinquere lux; unde subjectum lucis non potest privari luce
dies et nox fiebant in illo primo triduo non circuicione et motu illius lucis corporalis circa terram, sed emissione luminis et splendoris ab illa luce fiebat dies, et contraccione ejusdem luminis et splendoris fiebat nox
quantum ‥ interest inter lumen et lucem, id est substantiam lucis et lucem dimensionatam ac visibilem
auctorem lucis tenebroso corde negantes
(hafað us alyfed lucis auctor /þæt we motun her merueri, /goddædum begietan gaudia in celo
dicunt bestias esse nocturnas, et non tam bestias quam dira prodigia, quod nequaquam in luce sed in umbris cernuntur nocturnis
quod si luce diei [AS gl.: ], ut oportet, finitum fuerit, incipiant primam absque tintinnabuli signoleohte doeges
si [cantilene ] matutine ante lucem fuerint finite, fratres qui voluerint ad suam redeant requiem
lete inter eos agitur dies ille. sequenti luce ‥
de luce lucis operibus indulgent
a luce media ad solicidium
mox perit elusor luce secunda
divinitas ‥ stauro fixa, luce tertia, morte victa, resurrectura
confecto quinte lucis itinere, nocte in villa subsedit Seriberie
finita illa luce solenni, obtenebrescere cepit in advena lux presumpte fidei
luce ‥ Domini
circa extremam Marcii lucem
si cadit in lucem Domini
dum se probandi formidat exercitium, occulta manet lux tota meritorum
ea, que nunc tenebris obvolvuntur et occultantur, nubibus et nebulis procul expulsis, lucis beneficio serenioris cunctis aperta clarescent
Reginaldus ‥ edidit et scripsit libros in Anglico ‥ unde contra libros suos Anglicanos, si mali reperti fuerint, cum venerint in lucem et in noticiam, Deus inspiret corda doctorum
cum ‥ corpus sacrae virginis ‥ aperto sepulchro esset prolatum in lucem
divinus ille oculus ‥ tulit in lucem insontes
reddit ‥ latentia luci
sacerdotes ‥ suo scrutinio errorum fundamenta in lucem eliciunt
opusculum hoc ‥ ut tuum amplectere et in lucem ‥ provehe
in lucem ‥ veritas deducatur(v. 1
ipse [M. Walterus ] ‥, de tenebrosis et confusis Prisciani tractatibus educens lucem, ‥ apostatam reformavit
de hac luce migravit
luce finita
dum adhuc luce hac frueretur
evocantur ‥ homines ‥ de matris utero in lucem
ab hac luce subtracti(v.
ad aeternae limina lucis ‥ ascendisse
lucem tuam Ovino da Deus et requiem
pro quibus orat ecclesia, ut lucem vivendi Deus eis concedat in futurum
si dicas quod lux increata cum intellectu et objecto causet istam veritatem sinceram, hec est opinio communis, que ponit lucem eternam sicut causam remotam causare omnem certam veritatem
sic ‥ possumus dici videre in luce eterna, hoc est in objecto secundario intellectus divini, quod est veritas et lux eterna
Bartholomaeus cum inmenso caelestis lucis splendore
lumina mundi / tanti fulgoris luce carere putant
ubi lucem de fonte luminis hausit
oculorum luce privatus
si Jhesus ex sputo mea lumina tangere vellet / et per aquas Syloe lux aquilina rediret ‥ [(cf. ]Joh. ix 6–7
his dictis, lux cum loquente disparuit
nec quicquam putet hic pudendum / lux tue mentis
aderit tamen ‥ lux mentium, ut et integra non vacillet veritas et instituta conservetur brevitas
inter philosophos lucis non debeam computari
optarim ‥ ut tuis literis nonnihil †luci [l. lucis ] infundas isti nostrae caligini
cum caeleste adjutorium angelicae lucis adventasse persensisset
apostolis ‥ ad lucem gentium destinatio(
per inluminationem unius hominis corporalem in plurimorum corde fidelium spiritalis gratiam lucis accenderet
ne se transfiguret Sathanas in angelum lucis [] II Cor. xi 14
lucem anime sue ‥ amisit
Manicheus ‥ asseruit duo fore principia, unum boni et lucis, alterum mali et tenebrarum
de ‥ luce caritatis
lux ‥ fidei
perceptis hic erroribus sub lucis [veritatis ] enigmate
qui sunt filii lucis et qui filii tenebrarum, qui supercelestem habent puritatem et qui carnalem habent fluiditatem
cerei ‥ inter pluviarum effusiones et ventorum turbines non extinguebantur; ut ‥ ostenderent comitem de peccatis suis tam amare penitentem ad lucis filios pertinere
Deus lux lucis et fons luminis
Christus lux est mundi
globos, lux prima, lucidos illustrasti
ave, lux aurore, / cujus novo more / natus angitur
prout de luce tractantem lux omnium, Dominus, dignabitur illustrare
Petrus in orbe caput, magne lux aurea Rome
hic vivens lux urbis(
lux patrie, dux justicie, legisque patronus / cesus in ecclesia militis ense cadit(
in qualibet parte chori sunt vj magne alte fenestre vitreate ‥ et in qualibet luce sunt in qualibet panella v luces, id est parve fenestre sunt in qualibet magna fenestra
➳ locatif luci employé comme un subst. m. ou n. [cf. mane, vesperi ] : cum primo luci, à la pointe du jour : Pl. Cist. 525 ; Ter. Ad. 841 ; Cic. Off. 3, 112 ; Non. 210, 15 ; Gell. 2, 29, 14 ; luci claro Pl. Aul. 748 ; Varro Men. 67 ; 238 ; 512, en plein jour.
- 1. licht [solis; lunae; aestiva zomer; brumalis winter]; ➤ luce clarius zonneklaar; sub luce maligna (v.h. licht v. maan en sterren); (metaf.) haec urbs ~ orbis terrarum;
- 2. glans [lychnorum; aena];
- 3. daglicht [meridiana middaglicht]; dag [natalis; iugalis]; ➤ ad lucem tegen de ochtend; prima luce, luce novā of sub luce bij het aanbreken v.d. dag; a prima luce vanaf het aanbreken v.d. dag; multa luce midden op de dag; luce (abl.) en luci (loc.) overdag;
- 4. levenslicht, leven [ultima dood]; ➤ lucem propriam accipere; alqm luce privare; lucem intueri of videre leven; in lucem edi of suscipi; cum luce dolorem finit; corpora luce carentia; — ook als koosnaam: mea ~;
- 5. licht in de ogen, gezichtsvermogen;
- 6. (metaf.) helderheid, inzicht, toelichting; ➤ historia ~ veritatis; qui lucem eripere conetur probeert licht in duisternis te veranderen;
- 7. openbaarheid [forensis]; ➤ lucem non aspicere; res occultas in lucem proferre; e tenebris in lucem vocare in de openbaarheid brengen; — (v. plaatsen) in luce Italiae cognosceris (Cic.) in het aangezicht v. Italië; in luce Asiae (Cic.);
- 8. roem, glorie; ➤ genus sine luce;
- 9. redding, heil, hulp [Dardaniae van Troje = Hector]; ➤ lucem afferre rei publicae; lucem dispicere; lucem ingenii porrigere civibus.
光亮。黎明。白日。性命。當衆。装飾。— viridis 青色。綠色。— aestiva 夏天。 暑時。— brumalis 冬天。Versari in luce 有功名。Prima luce 天亮之時。昱。晃。Ad lucem 未天明。Lucis usura 生活。Abrumpere lucem 殺。斃。Luces 諸屋。Festae luces 慶贺之日。
Suggest a Translation
See an image
Luce Dei manda subjectis festa colenda, Morem servando patriæ bene notificando. Quære novam lunam post Nonas Martis, et inde Luce Dei trina celebrare ordine pascha.
Septima cras Lux est, nunc sexta nec utor in istis Carne domi, etc.
Luxe. Pellitii genus, in Lit. remiss. ann. 1391. ex Reg. 140. Chartoph. reg. ch. 238 :
Six milliers de Luxe, etc.
● giorno; luce (luci), durante la giornata; posterā luce Svet l'indomani
● corpo celeste luminoso.
- LVC-, light, brightness: solis ac lychnorum: Stella facem ducens multā cum luce, V.: auctor Lucis (i. e. Sol), O.: siderea, heavenly, O.: donec lux occidat, till sunset, Iu.—The light of day, daylight, day: usque ad lucem vigilare, T.: lux ubi adventabat, S.: ante lucem: primā luce, at dawn, Cs.: luce sub ipsā, at the point of day, V.: Dormiet in lucem, till day is advanced, H.: luce reversā, Iu.: luce occidi, in open day: luci adgredi.—Plur, the heavenly bodies: Illae, quae fulgent luces.—A day: centesima lux est haec ab interitu P. Clodi: longiore luce opus est, L.: anxia nocte, Anxia luce gemit, O.: Natali die mihi dulcior haec lux, Iu.: vocat lux ultima victos, i. e. death, V.: aestiva, summer, V.: brumalis, winter, O.—Life: me reducem in lucem facere, T.: corpora luce carentum, i. e. of the dead, V.: simul atque editi in lucem sumus: aeterna, O.—An eye, the eyesight: damnum lucis ademptae, O.—A light: O lux Dardaniae, i. e. Hector, V.: Luce nihil gestum, nihil est Diomede remoto, O.—Fig., the sight of men, public view, the public, the world: in luce atque in oculis civium magnus: forensi luce carere: res occultissimas in lucem proferre. —Light, encouragement, help, succor: lux quaedam videbatur oblata, regno sublato: lucem adferre rei p.: Lucem redde patriae, H.—A light, ornament: urbs, lux orbis terrarum.—Light, illustration, elucidation: historia lux veritatis.—That which enlightens, source of illumination: ratio quasi quaedam lux vitae.
-
…per speculatores cognita insidias veritus, quod qua de causa discederent nondum perspexerat, exercitum equitatumque castris continuit. Prima luce, confirmata re ab exploratoribus, omnem equitatum, qui novissimum agmen moraretur, praemisit. His Q. ;…
Julius Caesar, Gallic War
-
…ego viverem. reperti sunt duo equites Romani qui te ista cura liberarent et se illa ipsa nocte paulo ante lucem me in meo lecto interfecturos esse pollicerentur. haec ego omnia vixdum etiam coetu vestro dimisso comperi ; domum meam…
Cicero, in Catilinam
-
…, si erumpunt omnia muta iam istam mentem, mihi crede, obliviscere caedis atque incendiorum. teneris undique ; luce sunt clariora nobis tua consilia omnia, quae iam mecum licet recognoscas. meministine me ante diem xii Kalendas Novembris…
Cicero, in Catilinam
-
…difficultatem ac turpitudinem, sed ad summam rem publicam atque ad omnium nostrum vitam salutemque pertinent. potestne tibi haec lux, Catilina, aut huius caeli spiritus esse iucundus, cum scias esse horum neminem qui nesciat te pridie Kalendas…
Cicero, in Catilinam
-
…in exercitu L. ; Sullae et postea in M. ; Crassi fuerat, cum exploratoribus praemittitur. Prima luce, cum summus mons a Lucio Labieno teneretur, ipse ab hostium castris non longius mille et quingentis passibus abesset…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Ibant obscuri sola sub nocte per umbram, perque domos Ditis vacuas et inania regna quale per incertam lunam sub luce maligna est iter in silvis, ubi caelum condidit umbra Iuppiter, et rebus nox abstulit atra colorem. Vestibulum…
Vergil, Aeneid
-
…Amphitrite ; utque aer, tellus illic et pontus et aether. Sic erat instabilis tellus, innabilis unda, lucis egens aer nulli sua forma manebat, obstabatque aliis aliud, quia corpore in uno frigida pugnabant calidis, umentia…
Ovid, Metamorphoses
-
…est. Sex ego te totos Parmeno hos menses quietum reddam, Ne sursum deorsum cursites, neve usque ad lucem vigiles. Ecquid beo te Men papae Sic soleo amicos. Laudo. Detineo te fortasse tu profectus alio fueras…
Terence, Eunuchus
-
…leves stipulae demptis adolentur aristis, ut facibus saepes ardent, quas forte viator vel nimis admovit vel iam sub luce reliquit, sic deus in flammas abiit, sic pectore toto uritur et sterilem sperando nutrit amorem. Spectat inornatos…
Ovid, Metamorphoses
-
…, qui temperat orbem, Sole satum. Si ficta loquor, neget ipse videndum se mihi, sitque oculis lux ista novissima nostris. Nec longus patrios labor est tibi nosse penates unde oritur, domus est terrae contermina nostrae…
Ovid, Metamorphoses