metropolitanus

mētrŏpŏlītānus, a, um, adj. [1. metropolis],

• of or belonging to a metropolis, metropolitan (post-class.): nomen, Cod. Just. 11, 21, 1.—Esp. subst.: Mētrŏ-pŏlītānus, i, m., a metropolitan, the bishop of a metropolitan church, Sid. Ep. 7, 9.

1. mētropolītānus, a, um (1. metropolis), die Metropole (bischöfl. Hauptstadt) betreffend, nomen et dignitas, Cod. Iust. 11, 21, 1: urbs, die Hauptstadt, Heges. 4, 26, 3. – subst., mētropolītānus, ī, m., der Metropolite, Sidon. epist. 7, 9, 6: metropolitanum sibi assumere, die Würde eines Metropoliten, Sidon. epist. 7, 9, 14.

metropolitanus [LL] 1 (as adj., eccl.) metropolitan: a (of city); b (of cathedra, church, or see); c (of archbishop or bishop); d (of abstr.). a 799 metrapolitanam ‥ ecclesiam, s1093 ecclesia ‥ ~a (v. ecclesia 4a); 805 ~ae civitatis in Dorobernia CS 319; caput est Kambrie Menevia et urbs olim ~a Gir. IK II pref.; ut in Dorobernie civitate ‥ ~us locus totius Brittanie habeatur Birchington Arch. Cant. 2.  b †949 ~am cathedram (v. cathedra 2a); [reliquias] intra ambitum ~e ‥ ecclesie collocavi Eadmer V. Osw. 25; 1173 ad ~am sedem ‥ episcopi ‥ accesserunt Ep. J. Sal. 320 (311); in ecclesia matre et ~a, et coram altari Gir. EH I 20; ecclesia ~a nunc fabricata est Eul. Hist. I 209; 1514 Johannes ‥ prior ecclesie ~e Scot. Grey Friars II 228; 1536 Gavino ‥ insignis ~e ecclesie Glasguensis archiepiscopo Conc. Scot. I ccxlvii.  c ordinatus ‥ a Goduine ~o episcopo Galliarum Bede HE V 8 p. 295; 744 de episcopis vero ~is (Lit. Papae) Ep. Bonif. 57; 813 archipontifice ‥ ~o (v. episcopatus 1b); in hoc libello decessoris vestri penultimi, viri venerabilis et ~i antistitis Gir. IK pref. p. 7; episcopus ‥ in presentia ‥ T. Cant. archiepiscopi ~i sui ‥ monasterium ab omni jurisdictione sua ‥ fore liberum recognovit Chr. Battle ed. Brewer app. 188; tanquam ~o Eboracensi subici archiepiscopo Plusc. VI 29.  d jacebat ‥ ~i sacerdotii pallio et monachii tantum obductus cuculla Gosc. Transl. Aug. 41C; quatenus in illa civitate ~us honor haberetur Elmh. Cant. 95; 1473 ecclesiam Sancti Andree ‥ ~a dignitate decoravimus Mon. Hib. & Scot. 469; authoritate ipsius archiepiscopi ~a Reg. Brev. Orig. 66r. 2 (as sb.): a one who lives in a metropolis. b metropolitan, archbishop. a ~us, qui manet in metropoli Osb. Glouc. Deriv. 367.  b 601 quatinus Lundoniensis civitatis episcopus ‥ ~i honore perfruatur (Lit. Papae) Bede HE I 29 p. 63; 634 duo pallia utrorumque ~orum, i.~e. Honorio et Paulino, direximus (Lit. Papae) Ib. II 17 p. 119; 798 Dorobernensis aecclesiae ~us CS 291; Odo ‥ Dorobernensis civitatis ~us O. Cant. Ep. 949D; a1075 ego Thomas ordinatus jam Eboracensis aecclesiae ~us ‥ Lanfr. Ep. (3) p. 44; 1101 ut nec profectio nec ingressus ad imperatorem sine ~i litteris pateret episcopo (Lit. Papae) Eadmer HN 130; sub duabus ~orum civitatibus W. Malm. GP I 10; tu, ‥ cum ~us ejus existeres, et legationis officio fungereris ‥ Ep. Innoc. III 15.

1 mētrŏpŏlītānus, a, um, de métropole : Cod. Just. 11, 21, 1 || -num, ī, n. , dignité de lʼévêque métropolitain : Sid. Ep. 7, 9.