militia
militia, military service, warfare, war
at home and in war
mīlitia, ae, f.: warfare, war, 11.261; discipline, 8.516. (mīles)
mīlĭtĭa, ae (-āi, Lucr. 1, 29), f. [miles], military service, warfare, war.
- I Lit.: in militiae disciplinam profectus est, Cic. Imp. Pomp. 10, 28: militiam subterfugere, id. Off. 3, 26, 97: ferre, Hor. Ep. 1, 18, 55: tolerare, Verg. A. 8, 516: munus militiae sustinere, Caes. B. G. 6, 18: militiae vacatio, exemption from military service, id. ib. 6, 14: militiae magna scientia, Sall. J. 63, 2: militiam discere, id. C. 7, 4: praeclara, Vell. 2, 5, 1: Pompeii, id. 2, 40, 1: adversus Graecos, Just. 20, 1, 3: lentas militias, Tib. 1, 3, 82: Cimbrica Teutonicaque, Vell. 2, 120, 1: militiae honorem, military honors, Juv. 7, 88.—
- B Esp.
- 1 Abl. militiā, in war, opp. togā, in peace, Juv. 10, 9.—
- 2 Gen. militiae, in military service, or on a campaign, in the field; freq. in phrase: domi militiaeque, at home and abroad, at home and with the army: quorum virtus fuerat domi militiaeque cognita, Cic. Tusc. 5, 19, 55; cf.: et domi et militiae, id. de Or. 3, 33, 134: militiae domique, Liv. 7, 32: militiae et domi, Ter. Ad. 559.—Also without domi, Cic. Leg. 3, 3, 6; Sall. J. 84, 2; Tac. H. 2, 5.—
- C Trop., of love: at confidentia militia illa militatur multo magis quam pondere, Plaut. Pers. 2, 2, 50 (232); so of an inattentive lover: pro infrequente eum mittat militiā domum, id. Truc. 2, 1, 19 (227).—
- II Transf.
- A Military spirit, courage, bravery: virilis militiae uxor, Flor. 4, 5.—
- B Concr., the soldiery, military (syn.: milites, exercitus, copiae): hic pars militiae, dux erat ille ducum, Ov. H. 8, 46: Romanae militiae decus, Val. Max. 1, 6, 11: cum omni militiā interficitur, Just. 32, 2, 2; Plin. 4, 14, 27, § 97: qua (lex) maxima apud eos vis cogendae militiae erat, Liv. 4, 26, 3: magister militiae, general, id. 22, 23, 2: caelestis, Vulg. Luc. 2, 13.—So trop.: militia caeli, i. e. the heavenly bodies, Vulg. Act. 7, 42; id. Deut. 17, 3.—
- C A civil service, office, profession, employment, esp. a laborious one: hanc urbanam militiam respondendi, scribendi, etc., Cic. Mur. 9, 19: haec mea militia est, Ov. F. 2, 9.—Of swallows building their nests: eaque militia illis cum anno redit semper, Plin. 10, 33, 49, § 95.—
- D Any special work of difficulty, requiring a great effort: completa est militia ejus, Vulg. Isa. 40, 2: arma militiae nostrae non carnalia, id. 2 Cor. 10, 4: bona, id. 1 Tim. 1, 18.—
- E Under the emperors (like miles), an office or employment at court, Prud. Cath. 19; Cod. Just. 3, 25.
mīlitia, ae, f. (miles), der Kriegsdienst, Felddienst, Dienst im Kriege, im Felde, I) eig.: militiae disciplina, Cic.: militiae munus, Caes.: militiae dux, Hor.: militiae magna scientia, Sall.: vacatio militiae, Befreiung vom Kriegsdienste, Caes.: militia assidua, Liv.: trium et viginti annorum militia durissima, Liv.: m. ignominiosa, Liv.: perennis, Liv.: segnis, Liv.: voluntaria, Liv.: militiam abnuere, Liv.: assuescere militiae, Liv. (u. so otio magis castrorum quam bellicae assuetus militiae, Vell.): capessere militiam, sich dem K. widmen, Plin.: detrectare militiam, Cic. fr., Liv. u.a.: sibi quisque militiam sumpserat, Tac.: in castris per laborem usu militiam discere, Sall.: sub assidua militia esse, Liv.: exhaurire militiam, Liv.: perennem militiam facere, Liv.: ferre militiam saevam, Hor.: habere militiae vacationem, Caes.: iniungere militiam, Liv.: obligare alqm militiae sacramento, Cic.: pati ignominiosam militiam, Liv.: perfunctum esse iam militiā, Liv.: in disciplinam militiae proficisci, in die Schule des Kriegsdienstes, Cic.: profiteri voluntariam extra ordinem militiam, Liv.: prima militia (das Andenken an den ersten Kriegsdienst) renovabitur, Cic.: militiam sequi, Kriegsdienste tun, dienen, Cic.: voluntariis mercede secutis militiam, Liv.: simulatione insaniae subterfugere militiam, Cic.: suscipere militiam, Liv.: sub te magistro tolerare militiam, Verg.: militiā solvi, schimpflich (zur Strafe) entlassen werden, Tac. – haec mea militia est, das ist mein Dienst (v. Dichter), Ov. fast. 2, 9: u. ironisch, haec urbana militia respondendi, scribendi, cavendi plena sollicitudinis ac stomachi, Cic. Mur. 19. – Genet. militiae, im Felde (Kriege), Sall. u.a. (s. Fabri Sall. Iug. 84, 2). – oft verb. domi militiaeque im Krieg u. Frieden, Cic. u.a.; dafür auch et domi et militiae, Cic., militiae et domi, Ter. u. Sall. fr.: militiaeque domique, Liv. – militiae magister, Heermeister (= Feldherr), Liv. 22, 23, 2. – Plur. militiae = die verschiedenen Arten von Kriegsdienst, Tibull. u.a. (s. Walther Tac. hist. 3, 18). – II) meton.: 1) der Feldzug, praeclara in Hispania D. Bruti militia fuit, Vell.: adversus Graecos, Iustin. – 2) eine Offizierstelle, oft b. ICt. – u. eine zum Militäretat gehörige Hausbeamtenstelle am Hofe des Kaisers, Prud. cath. praef. 19. – a militīs = militiis, etwa »Kriegssekretär«, Corp. inscr. Lat. 11, 6120. – 3) die Soldaten, die Miliz, m. Romana, Val. Max. 1, 6, 11: hic pars militiae, dux erat ille ducum, Ov. her. 8, 46: cum omni militia interfici, Iustin. 32, 2, 2: cogere militiam, Liv. 4, 26, 3. – ➳ arch. Genet. militiai, Lucr. 1, 29: Dat. militie, Corp. inscr. Lat. 5, 898. – Nbf. meilitia, wov. meilitiam, Lucil. 359.
semper sit meum donum immune praeter arcem construendam ‥ agonisque ~iam
non solum non occultabat, sed etiam gloriabatur ‥ specimen nobilis ~ie ostentans
de ~ie ‥ vestre industria quis hesitet?
frustra militiam, frustra temptavimus arma
Britones ‥ desiderabant ~iam set nec multum curabant in quem eventum inciderent dum eam incipiebant
in ‥ agendis domi et ~ie
domi ~ieque
Christus ‥ per ~iam [ME: ] ostendit quod fuit dignus amore, sicut solent quandoque milites facerecnichtschipe
nonne vita hominis ~ia est super terram
hac ita militia venti cecidere peracta / imber abit, cessat grando, procella perit
huic omnes artes famule; mecanica queque / dogmata, que variis usibus apta vides, / que jus non reprobat, sed publicus approbat usus, / huic operas debent militiamque suam
exercitio ~ie litteralis magnatum venaris amicitiam
coenubialis ~iae [gl.: pugnae, ] frontem ‥ armatam ‥ offerentescampdomes
accinctus armis ~iae spiritalis
ad perpetuae beatitudinis ~iam
turpe est enim monacho ~iam spiritalem amittere et saecularibus se implicare negotiis
si ‥ monachos in sua possessione ad Dei ~iam ‥ non sustentabat
insigni cingulo et nobili cinctorio monachalis ~ie sumptis(
hec accepistis omnia ad vite subsidium, et ad sancte ~ie stipendium
in quibus, ablato studio militiae terrestris, ad exercendam ~iam caelestem ‥ locus ‥ suppeteret
milicies corporalis absque ~iei spiritualis suffragio, que devotis educatur oracionibus, arida reputatur
hujus loco Constantinus ex infima ~ia ‥ sine merito virtutis eligitur
occisus est ibi inter alios de ~ia ejus juvenis vocabulo Imma
talis itaque ~ies fastuosis scansis ratibus intrat pelagus
miliciam vix ipse suam populumque coercet / gens est quae nullum novit habere modum
Alexius princeps ~ie ‥ in Paflagoniam ierat
rex Anglorum ‥ cum audisset ~iam Ricardi filii sui urbem Sanctonicam occupasse
clerus, ~ies, et agricultores
Arcturus, Orion, ‥ et lacteus circulus caeteraque ~ia caeli
cum carnalis ergastuli vinculis enodaretur, a caelestis ~iae manipulo astriferis inferri caelorum orbibus conspexit
agmina ~iae caelestis gloriam incarnati Dei ‥ praedicant
ipsi beato ~ie celestis principi
Mildretha ‥ quam ille summus dux ecclesiarum et princeps ~iae Christianae Paulus post Dominicas nuptias visus est honorifice deducere ejusque postulationi obedire
diabolus itaque propriaque voluntas Deo regi regum adversantur, et congregata vitiorum ~ia regnum illius
si miles fuerit vel per ~iam tenens, tunc secundum jus regni Anglie primogenitus filius patri succedit in totum
custodiam pueri et terre que descendit ei ex parte matris sue per ~iam
feoffati fuerunt prius de ~ia abbatis Burgi quam de sergancia predicta
de tercia parte ~ie quam habuit
solet esse de serjancia, set dominicum suum mutatur in ~iam
terra seu ~ia vocata de Masserres prope villam ‥ quod ‥ dicta ~ia seu terra ut nobile feudum teneretur a nobis
ille, ubi primum per etatem potuit, ~ie insignia a rege Francorum accipiens
quod rem ignavam et pudendam fecisset, ~ia pulsus est
Lanfrancus ‥ ei ut regis filio ‥ ~ie cingulum in nomine Domini cinxit
faciant habere ea que ad novam ~iam suam pertinent honorifice
unam marcam auri, per quam finem fecit nobiscum pro respectu ~ie sue habendo
cum sit ~ie proprium, immo debitum, jura antiqua ecclesie defendere
de consuetudine curie ~ie(v.
sciatis me dedisse et concessisse ‥ fratribus ~ie Templi Salomonis de Jerusalem ‥ manerium de Cressyng
fratribus ~ie Templi Jerusalem
feci divisam meam ‥ domui ~ie Templi Jerusalem mmmmm marcas argenti(
preceptor patrum ~ie Templi
fratrem Gerardum ‥ magistrum ~ie Templi
Philippus de Albiniaco, dux ~ie Christi
novum ordinem militum, qui dicitur ordo ~ie Jesu Christi ‥ instituit
mīlĭtĭa, (8) æ, f. (miles), ¶ 1 service militaire, métier de soldat : Cic. Off. 3, 97 ; Cæs. G. 6, 18, 3 ; militiæ disciplina Cic. Pomp. 28, apprentissage de la guerre ; militiæ magister Liv. 22, 23, 2, directeur des opérations militaires || [locatif] militiæ Cic. Leg. 3, 6, en temps de guerre ; domi militiæque Cic. Tusc. 5, 55 ; et domi et militiæ Cic. Rep. 2, 1 ; militiæ domique Liv. 7, 32, 16, en paix comme en guerre ¶ 2 campagne de guerre : Vell. 2, 120 ; Just. 20, 1, 3 ¶ 3 esprit militaire, bravoure, courage : Flor. 4, 5 || armée : Liv. 4, 26, 3 ; Ov. H. 8, 46 ; Plin. 4, 97 ¶ 4 charge à la cour [sous les empereurs] : Cod. Just. 3, 25, 1.
- 1. (krijgs)dienst; ➤ -am facere dienst vervullen; — plur. verschillende soorten krijgsdienst;
- 2. (metaf.) andere soorten dienst [urbana];
- 3. oorlog, oorlogvoering; ➤ -ae (loc.) in de oorlog, op het slagveld; domi militiaeque in oorlog en vrede;
- 4. veldtocht; ➤ -ae magister leider v.e. veldtocht;
- 5. soldaten, militie; ➤ pars -ae;
- 6. (Mel.) (a) ridderschap, ridderdienst, waardigheid v.e. ridder; ridderslag; (b) ~ caelestis de hemelse heerscharen.
militia , ae. f.
當兵。— urbana 訟詩家。Domi militiaeque 于家及于隊伍平戰二時。Dare nomen militiae 投軍。入隊伍。— Veneris 私情炎凉之態。
Suggest a Translation
See an image
當兵。— urbana 訟詩家。Domi militiaeque 于家及于隊伍平戰二時。Dare nomen militiae 投軍。入隊伍。— Veneris 私情炎凉之態。
Suggest a Translation
See an image
mīlitia ae, f
- miles, military service, warfare, war: cogere ad militiam eos, S.: cedat otium militiae: militiam discere, S.: ferre, H.: tolerare, V.: detrectare, O.: militiae vacatio, exemption from military service, Cs.: fraterna, civil war, Tb.: Militiā tali lacessere Teucros, V.: piae Pars sis militiae, share in, O.: militiae honorem, military honors, Iu.: militiā, in war(opp. togā), Iu.: militiae, in war, in the army.—In phrases with domi, at home and abroad, at home and in the army: virtus domi militiaeque cognita: militiae domique, L.: militiae et domi, T.—The soldiery, military: Hic pars militiae, O.: magister militiae, general, L.— A service, laborious employment: urbana respondendi, scribendi, etc.: Haec mea militia est, O.
-
…hora, vivere me duro sidere certus eris. Dum tibi Cadmeae dicuntur, Pontice, Thebae armaque fraternae tristia militiae, atque, ita sim felix, primo contendis Homero, sint modo fata tuis mollia carminibus nos, ut…
Propertius, Elegies
-
…, in quorum numero me quoque terra tegat. non ego sum laudi, non natus idoneus armis hanc me militiam fata subire volunt. at tu seu mollis qua tendit Ionia, seu qua Lydia Pactoli tingit arata liquor ;…
Propertius, Elegies
-
…optumus quisque facere quam dicere, sua ab aliis bene facta laudari quam ipse aliorum narrare malebat. Igitur domi militiaeque boni mores colebantur ; concordia maxuma, minuma avaritia erat ; ius bonumque apud eos non legibus magis quam natura…
Sallust, Catilina
-
…evadere casum, miles ab Etruscis saucius aggeribus, quid nostro gemitu turgentia lumina torques pars ego sum vestrae proxima militiae. sic te servato ut possint gaudere parentes, et soror acta tuis sentiat e lacrimis Gallum per medios ereptum…
Propertius, Elegies
-
…bello temptare, pauci ex amicis auxilio esse ; nam ceteri metu perculsi a periculis aberant. At Romani domi militiaeque intenti festinare, parare, alius alium hortari, hostibus obviam ire, libertatem, patriam, parentisque armis tegere…
Sallust, Catilina
-
…senati decretum fit, sicuti ille censuerat. Sed mihi multa legenti, multa audienti, quae populus Romanus domi militiaeque, mari atque terra praeclara facinora fecit, forte lubuit attendere, quae res maxume tanta negotia sustinuisset. Sciebam…
Sallust, Catilina
-
…ornatum voluisti excellere rebus. quo magis aeternum da dictis, diva, leporem. effice ut interea fera moenera militiai per maria ac terras omnis sopita quiescant ; nam tu sola potes tranquilla pace iuvare mortalis, quoniam belli fera…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…. Res ipsa hortari videtur, quoniam de moribus civitatis tempus admonuit, supra repetere ac paucis instituta maiorum domi militiaeque, quo modo rem publicam habuerint quantamque reliquerint, ut paulatim immutata ex pulcherruma atque optuma pessuma ac flagitiosissuma facta…
Sallust, Catilina
-
…senatum more Romano magistratui maxuma permittitur exercitum parare, bellum gerere, coercere omnibus modis socios atque civis, domi militiaeque imperium atque iudicium summum habere ; aliter sine populi iussu nullius earum rerum consuli ius est. Post paucos dies…
Sallust, Catilina
-
…tanta cupido gloriae incesserat. Iam primum iuventus, simul ac belli patiens erat, in castris per laborem usum militiae discebat magisque in decoris armis et militaribus equis quam in scortis atque conviviis lubidinem habebant. Igitur talibus viris non…
Sallust, Catilina