mulier
mulier, a woman, female
he embraced his wife around her middle
- I Lit.
- A In gen., Plaut. Poen. 1, 2, 36 (245): mulieres omnes propter infirmitatem consilii, majores in tutorum potestate esse voluerunt, Cic. Mur. 12, 27; of a virgin, id. Verr. 2, 1, 25, § 64: mulieres omnes dicuntur, quaecumque sexūs feminini sunt, Dig. 34, 2, 26: nil non permittit mulier sibi, Juv. 6, 457.—
- B In partic., a wife, opp. to a maid: ecqua virgo sit aut mulier digna, etc., Cic. Verr. 2, 1, 24, § 63: Cicero objurgantibus, quod sexagenarius Publiliam virginem duxisset, "cras mulier erit" inquit, Quint. 6, 3, 75: si virgo fuit primo, postea mulier, Lact. 1, 17, 8 al.: pudica mulier, Hor. Epod. 2, 39; Suet. Vit. 2; Inscr. Orell. 4661.—
- II Transf., as a term of reproach, a woman, i. e. a coward, poltroon: non me arbitratur militem, sed mulierem, Plaut. Bacch. 4, 8, 4 (845).
~er cum ~ere fornicando, iij annos peniteat
de barbosis ~eribus
menstrua enim consuetudo ~eribus non aliqua culpa est
rivales, duo qui uno ~ere utuntur
de nomine quod est ‘mulier’ requisitis quo accentu ejus genitivus debeat pronuntiari. de quo sciendum est quia, quamvis ejus paenultima brevis est, euphoniae causa solet acui
quo muliērum inter natos non prodiit alter
in Proverbiis ~er illa procax et pertinax sinagogae tipum obumbrans
de adulterio ‥ habet rex hominem et archiepiscopus ~erem excepta terra S. Trinitatis(
ad maritum pertinent viij [unciae ], ad ~erem iiij
dedit ‥ omnem substantie sue et sue ~eris terciam partem
si vero Alanus iste sine herede moritur de propria ~ere
~er sui corporis potestatem non habet sed vir
ad habend’ inquisicionem si debeant participare hereditatem cum heredibus ~eris vel non
quare ergo omnes fideles sanctae ecclesiae quicumque estis, sive ‥ ~eres vel virgines, publice vos admoneo
secum adduxit quamdam ~erem cursalem, Johannam la Converse nomine, et cum ipsa tota ‥ nocte jacuit
in diversis expensis circa reparacionem prisone ‥ pro ~eribus publicis
~eres publice
ordinatum est ‥ quod ‥ nullus leprosus sit commorans infra procinctum ville nec aliqua ~er communis manens infra muros
Mattheus de Louen recognovit ‥ se debere ~ere de Louen, matri sue, quadraginta marcas
- 1. (volwassen) vrouw (itt. virgo);
- 2. echtgenote; getrouwde vrouw;
- 3. (Plaut.) (als scheldw. voor een man) verwijfd type, mietje.
Muger, Italis
Mouillé, Beneharnensibus
Moché,
Molhé, in Foro Navarræ Rubr. 25. art. 18.
Moillier. Mullerar, uxorem dare filio, in Chronico Petri IV. Reg. Arag. lib. 6. post cap. 12. Acta S. Prudentii Garrayensis Episcopi, apud Bivarium :
Sacerdotes dormiebant cum mulieribus eorum.Concilium Duziacense I. part. 5 :
Mulier Comitis Regis, nomine Nortmanni.Hac passim notione vocem usurpatam reperire est, apud S. Cyprianum de Discipl. et habitu virg. Ulpianum in leg. Titius, § 1. de Legat. 3. in Collat. Legis Mosaicæ cap. 4. in Lege Bajwar. tit. 14. cap. 9. Alamann. tit. 58. § 1. in Capitulari Suession. ann. 744. cap. 9. in Compendiensi ann. 757. cap. 3. 5. in Concilio Wormatiensi cap. 63. in Synodo Romana ann. 863. cap. 2. apud Nicolaum I. PP. Epist. 22. Anastasium in Hist. Eccl. pag. 62. 120. etc. Adde Diploma Henrici Imper. ann. 1081. apud Ughell. tom. 3.
Li fils sont li bien qui lient mari et Moillier ensemble en un amor, por ce que li fils sont si commun bien d'aux.Chronic. Flandriæ cap. 50 :
Et vous supplie que vous li veuillez ottroier votre fille Madame Ysabel, à estre sa Mouillier.:
:Puis l'épousa à Moller et à per.
Willelm.Puis vos prendrai à per et à Moiller.
Guiartann. 1210 :
MS. :Avoit esté el tens passé Au Comte Phelippe Moillier, Qui cuida le Roy despouiller.
Chronicon MS. BertrandiEntre ses bras tint sa Moillier Dame Ermengart la sire espeuse.
du Guesclin:
Et se Dieu me prenoit sans hoir de ma Mouillier.
Mouskespag. 216 :
S'avez oi d'un Duc Joisbier, C'on ne tenoit mie à bobiert, C'on cuida mors outre la mer Dont ses gens eurent duel amer, Et sa Moullers a cuer mari Redevoit prendre à cuer mari A époux un fillon gaynart Ki mult estoit de male part.
Et amaint chascuns avec soi sa Moillier.Hist. Bellorum ultramarin. MS. :
Et tant fisent vers lui, kil donna sa seror à Guion à Mouillier.
Molher, in Lit. remiss. ann. 1418. ex Reg. 170. Chartoph. reg. ch. 232 :
Sa femme ou Molher, etc. Mollieret
Moulier, in Compend. Hist. Franc. tom. 10. Collect. Histor. Franc. pag. 279.
In qua domo erat quædam Mulier levis, sive meretrix communiter reputata.Stat. villæ Baln. ann. 1344 :
Item quod nulla Mulier vana sit ausa portare aliquam gerlendam, neque velum in capite, nec in raubis suis hermines, nec capucium apertum cum botonibus, nisi totum clausum.
Sabbatsvocant, se deferri somniant, in Mirac. S. Germ. Autiss. tom. 7. Jul. pag. 287. col. 2 :
HospitatusVide supra Diana.(S. Germanus) in quodam loco, cum post cœnam iterum mensa pararetur, admiratus interrogat, cui denuo præpararent. Cui cum dicerent, quod bonis illis Mulieribus, quæ de nocte incedunt, præpararetur, etc.
mulier. Littleton. sect. 399 :
Si home est seisie de certaine terre en fée, et ad issue deus fits, et l'eigné fits est bastard, et le puisné frere est Mulier, etc.In Jure autem Scotico dicitur
filius Mulieratus, et patri suo de jure succedit, ut hæres. Regiam Majestatem lib. 2. cap. 19. § 3. 6 :
Si autem plures filios habuerit Mulieratos, id est, ex sua sponsa legitime procreatos, etc.Legitima scilicet uxore,
Mulieratuprocreatos, Gall.
Blountin Nomolex. Anglic. :
Lequel Reynald engendra Simon de Asseles en Mulerie, lequel Simon engendra Alive, Agnès et Margerie en Mulerie.
Bastarde, et Mulier, et infra in
Pallium 1.
Item legamus et donamus orphanis et viduis et pauperibus Mulieribus maritandis tria millia librarum.
Vorax, in Glossis antiquis MSS.
- MAL-, a woman, female: novi ingenium mulierum, T.: mulieres omnes: nil non permittit mulier sibi, Iu.—A wife: virgo aut mulier: pudica, H.
-
…homines fortissimis viris insidiari, stultissimos prudentissimis, ebrios sobriis, dormientis vigilantibus qui mihi accubantes in conviviis, complexi mulieres impudicas, vino languidi, conferti cibo, sertis redimiti, unguentis obliti, debilitati stupris eructant sermonibus suis caedem…
Cicero, in Catilinam
-
…Hoc proelio facto et prope ad internecionem gente ac nomine Nerviorum redacto, maiores natu, quos una cum pueris mulieribusque in aestuaria ac paludes coniectos dixeramus, hac pugna nuntiata, cum victoribus nihil impeditum, victis nihil tutum arbitrarentur…
Julius Caesar, Gallic War
-
…domo exisset eorum qui arma ferre possent, et item separatim, ; quot ; pueri, senes mulieresque. Quarum omnium rerum summa erat capitum Helvetiorum milium CCLXIII, Tulingorum milium XXXVI, Latobrigorum XIIII, Rauracorum XXIII…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Sedusios, Suebos, omnemque aciem suam raedis et carris circumdederunt, ne qua spes in fuga relinqueretur. Eo mulieres imposuerunt, quae ad proelium proficiscentes milites passis manibus flentes implorabant ne se in servitutem Romanis traderent. Caesar singulis…
Julius Caesar, Gallic War
-
…potestatem venire neque contra populum Romanum armis contendere. Item, cum ad oppidum accessisset castraque ibi poneret, pueri mulieresque ex muro passis manibus suo more pacem ab Romanis petierunt. Pro his Diviciacus nam post discessum Belgarum dimissis Haeduorum…
Julius Caesar, Gallic War
-
…his utrisque persuaserant uti eandem belli fortunam experirentur ; expectari etiam ab iis Atuatucorum copias atque esse in itinere ; mulieres quique per aetatem ad pugnam inutiles viderentur in eum locum coniecisse quo propter paludes exercitui aditus non esset. His…
Julius Caesar, Gallic War
-
…quis parricida, quis testamentorum subiector, quis circumscriptor, quis ganeo, quis nepos, quis adulter, quae mulier infamis, quis corruptor iuventutis, quis corruptus, quis perditus inveniri potest qui se cum Catilina non familiarissime vixisse…
Cicero, in Catilinam
-
…id magis dicas. Quodnam quaeso hercle Eunuchum. Illumne obsecro Inhonestum hominem quem mercatus est heri, senem, mulierem Istunc ipsum. Homo quatietur certe cum dono foras. Sed istam Thaidem non scivi nobis vicinam. Haud diu…
Terence, Eunuchus
-
…bella puella cubet. quare aut crudelem nasorum interfice pestem, aut admirari desine cur fugiunt. Nulli se dicit mulier mea nubere malle quam mihi, non si se Iuppiter ipse petat. dicit sed mulier cupido quod dicit amanti…
Catullus, Carmina
-
…, abuti per turpitudinem properabant. Sed lubido stupri, ganeae ceterique cultus non minor incesserat viri muliebria pati, mulieres pudicitiam in propatulo habere ; vescendi causa terra marique omnia exquirere ; dormire prius, quam somni cupido esset ;…
Sallust, Catilina