About
Menu

multiplicare

multiplicare [CL] 1 to increase in size or extent, enlarge. dicet aliquis ‥ quod nihil est per universalem ecclesiam, saltem postquam ~ata fuit in diversis regionibus approbatum Ockham Pol. III 65. 2 to increase in number or amount, multiply; a (person, group, or sim.); b (w. ref. to Ezech xxii 25); c (artefact); d (abstr. or fig.). a quia nunc, humano genere ~ato et terrarum orbe repleto Lib. Monstr. I pref.; ~atis fidelium plebibus Bede HE V 23 p. 351; verbum dulce quidem tibi multiplicabit amicos Alcuin Carm. 62. 120; multiplicare greges, Domini praecepta secutus Id. SS Ebor 1230; non conferebat potestatem ~andi prolem Ockham Pol. II 489 (v. exire 9a).  b et viduae tuae ~atae sunt in medio tui Gildas EB 90.  c nempe talenta sibi multiplicare data Alcuin Carm. 43. 22; harum eventu victoriarum ~ata Wilfrido predia, aecclesie cum monachis constitute W. Malm. GP III 100 p. 219; 1418 utitur arte ~andi [sc. metalla] contra formam statuti CoramR 629 m. 18d.; et habebis elixir tuum ~atum eousque quod deinde modo predicto ~are poteris in infinitum Ripley 308.  d 601 quanto se in mente nostra gaudia de gentis vestrae ‥ conversione ~ant (Lit. Papae) Bede HE I 32 p. 69; ex his vero tribus tot alia vitia nascuntur sicque ~antur Simil. Anselmi 37; ~ate majestatis beneficio Gir. TH intr. p. 5. 3 (math) to multiply; b (w. cum); c (w. per); d (w. numeral adverb); e (pr. ppl. as sb. m.) multiplier; f (gdv. as sb. m.) multiplicand; g (p. ppl. as sb. m.) number that has been multiplied. et sic ~ando denarium numerum, ad centenarium pervenitur Rob. Angl. (I) Alg. 66; a leva dupla, divide, multiplicaque (Carm. Alg. 34) Early Arith. 73.  b earum ‥ radix est omnis res ex unitatibus cum se ipsa ~ata aut omnis numerus supra unitatem cum se ipso ~atus Rob. Angl. (I) Alg. 68; ~a ergo 10 cum 10, et producuntur 100 Ib. 90.  c ~a tria per tria, fiunt novem Bede Gen. 99; a prima ‥ olympiade quicquid factum dicitur, per quaternarium ~ata numeri summa manifestatur Abbo QG 20 (43); si tu per numerum numerum vis multiplicare (Carm. Alg. 103) Early Arith. 75.  d decuplatus, decies ~atus Osb. Glouc. Deriv. 179.  e ponatur prima multiplicandi sub extrema ~antis hoc modo 1010. in prima differentia est circulus, qui nichil significat, sed [in] secunda unitas, que 10 significat, qui denarius est multiplicator Adel. Alch. 19; ~antem multiplicatumque novenario dividentes Ib.; divide totalem numerum per multiplicantem (Carm. Alg. 136) Early Arith. 76.  f ~andi Adel. Alch. 19 (v. 3e supra); ~andos scribemus in locis diversis, singulos in singulis Ocreatus Helceph 135; dein minimum multiplicantium sub maximo ~andorum Ib..  g ~atumque Adel. Alch. 19 (v. 3e supra). 4 to lengthen, extend (period of time). 826 (12c) si quis ‥ hanc donationem custodierit et multiplicaverit ~et Deus dies suos CS 392. 5 to increase in degree, intensity, or scale. agonia ‥ ~atur Herm. Arch. 1 (v. agonia c); controversia ~atur et ‥ causa ‥ aggravatur Dominic V. Ecgwini II 2 p. 41; ex calore fit nimia dilatatio, quia ex calore accidentali calor naturalis intenditur et ~atur in corpore Quaest. Salern. N 61. 6 (~are verba) to multiply words, argue, quarrel. 1598 quod Fardinando Cropper ~avit verba cum Rogero Sankie; ideo ipse in misericordia DL CourtR 79/1073. 7 to make fertile or fruitful. 9‥ fecundare, i. ~are, gewæstm bærian WW. 8 (intr) to grow in number, multiply. cum homines ceperint ~are [v. l. ~ari] Eul. Hist. II 276; cujus [sc. Dei] precepto multiplicabit homo Gower VC III 1432.

Saved

Recent