nuto
nuto, to nod
- I Lit.: neque illa ulli homini nutet, nictet, annuat, Plaut. As. 4, 1, 39 (784); id. Merc. 2, 3, 72 (406): capite nutat, id. Mil. 2, 2, 52 (207): crebro capitis motu nutans. Suet. Calig. 38: nutans. Distorquens oculos, Hor. S. 1, 9, 64.—
- B Esp., to command by a nod or sign: nutat ne loquar, Plaut. Men. 4, 2, 48 (618).—
- II In gen., to sway to and fro, to totter, shake, stagger.
- A Lit.: nutant circumspectantibus galeae, et incerti trepidant, Liv. 4, 37: ornus, Verg. A. 2, 629; 9, 682: percutiens nutanti pectora mento, Ov. M. 11, 620: nutans machinamentum, Tac. H. 4, 30: nutantem vulnere civem, Juv. 15, 156: rami pondere, Ov. A. A. 2, 263: cristae, Sil. 1, 501: turres, Luc. 6, 136: plaustra, Juv. 3, 256.—
- B Trop.
- 1 To waver in one's opinion or judgment; to doubt, hesitate: etiam Democritus nutare videtur in naturā Deorum, Cic. N. D. 1, 43, 120: sic animus vario labefactus vulnere nutat, Ov. M. 10, 375; cf. Stat. Th. 8, 614; 4, 197.—
- 2 To falter in one's fidelity, to be faithless: ac primo Festūs nutabat, palam Vitellium, occultis nuntiis Vespasianum fovens, Tac. H. 2, 98; Suet. Caes. 4.—
- 3 To be ready to fall or give way; to totter, to waver, fail, be weak, falter: fortuna nutabit, Liv. 21, 44: tanto discrimine urbs nutabat, ut, etc., Tac. H. 4, 52: nutantem aciem victor equitatus incursat, id. ib. 3, 18; 4, 49: rempublicam, Suet. Vesp. 8; cf.: moenia nutantia Romae, Sil. 10, 590: nutantem hostem praevenire, Tac. H. 3, 40; cf. Flor. 3, 10, 4: mundi nutante ruinā, Luc. 4, 493.
- 1. (toe)knikken, wenken; ➤ capite nutat;
- 2. heen en weer bewegen, wiebelen, wankelen; ➤ rami pondere nutant; metaf.: acies nutans; urbs tanto discrimine nutabat verkeerde in een zo groot gevaar;
- 3. (metaf.) weifelen in zijn oordeel; ➤ animus nutat;
- 4. (postklass.) wankelen in zijn trouw, onbetrouwbaar zijn; ➤ civitates nutantes et dubiae.
- nuo, to nod: nutans, Distorquens oculos, H.: percutiens nutanti pectora mento, O.—To sway to and fro, totter, stagger: ornus nutat, V.: nutant circumspectantibus galeae, et incerti trepidant, L.: nutantem pondere mundum, V.: rami pondere, O.: plaustra, Iu.—Fig., to waver, falter, doubt, hesitate: in naturā deorum: animus nutat, O.
-
…oculos adopertaque lumina somno. Supprimit extemplo vocem firmatque soporem languida permulcens medicata lumina virga. Nec mora, falcato nutantem vulnerat ense qua collo est confine caput, saxoque cruentum deicit et maculat praeruptam sanguine rupem. Arge, iaces…
Ovid, Metamorphoses
-
…bene cognitam voluptatem et satis firme conceptam animo atque comprehensam. Nunc autem dico ipsum Epicurum nescire et in eo nutare eumque, qui crebro dicat diligenter oportere exprimi quae vis subiecta sit vocibus, non intellegere interdum, quid sonet…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…cognoscitur quam deorum. Mihi quidem etiam Democritus vir magnus in primis, cuius fontibus Epicurus hortulos suos inrigavit, nutare videtur in natura deorum. tum enim censet imagines divinitate praeditas inesse in universitate rerum, tum principia mentis quae…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…numina deorum, deos per Stygis maiestatem solere Sed cedo istam urnulam, et protinus arreptam complexamque festinat libratisque pinnarum nutantium molibus inter genas saevientium dentium et trisulca vibramina draconum remigium dextra laevaque porrigens volentes aquas et ut abiret innoxius permittentes…
Apuleius, Metamorphoses
-
…. nec ambigitur provinciam et militem alienato erga Vespasianum animo fuisse ; et quidam e Vitellianis urbe profugi ostentabant Pisoni nutantis Gallias, paratam Germaniam, pericula ipsius et in pace suspecto tutius bellum. inter quae Claudius Sagitta, praefectus…
Tacitus, Historiae
-
…, cum subitus per saxa fragor, motique repente, horrendum, colles et summa cacumina totis intremuere iugis. nutant in uertice siluae pinifero fractaeque ruunt super agmina rupes. immugit penitus conuulsis ima cauernis dissiliens tellus nec paruos rumpit…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…verbo Raguhel expavit sciens quid evenerit illis septem viris et timere coepit ne forte et huic similiter accideret et cum nutaret et non daret ullum petenti responsum dixit ei angelus noli timere dare illam isti quoniam huic timenti Deum debetur coniux…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…ast illa paternos, altera regnantem, profugum gemit altera fratrem, bella ambae, gravis hinc miseri cunctatio voti nutat utroque timor, quemnam hoc certamine victum, quem vicisse velint tacite praeponderat exsul. sic Pandioniae repetunt ubi fida…
Statius, P. Papinius, Thebais
-
…clementiae tuae praeter iuris iniuriam in accusatorem meum quae volo scribam. ad haec ipse Paeonium conspicatus nutu coepit consulere nutantem, placeretne condicio, sed cum ille confusus reticuisset princepsque consuleret erubescenti, ait annuo postulatis, si hoc ipsum…
Sidonius Apollinaris, Epistulae, Books I-VII
-
…et increpitans languentia pectora dextra, ne pereant voces, iterumque iterumque monebat, ille deae iussis vultu, quo nutat, eodem adnuit ; excedit gravior nigrantibus antris Iris et obtusum multo iubar excitat imbri. Ipse quoque et volucrem…
Statius, P. Papinius, Thebais