offerre

offerre [CL] 1 to put or bring in one’s path, to present, make available (usu refl. & pass.): a (person); b (artefact); c (place, occasion, abstr., or fig.). a sese coram illis obtulit Felix Guthl. 41 p. 130; Mertii ‥ congregati se ad resistendum ~ebant W. Malm. GR II 180 p. 214; 1170 qui in multa cordis contritione ‥ omni satisfactioni se ~t P. Blois Ep. 50. 149A; salutat angelus blande juvenculam / virgo post modicum offert ancillulam Walt. Wimb. Carm. 58.  b s1095 absolvit eos [episcopos] in quadam ecclesiola, que se nobis obtulit ambulantibus Eadmer HN 82.  c 671 ut sententiam beati Hieronimi, dum se occasio obtulit, depromam Aldh. Ep. 1 p. 477; materiam, fabros, expensas axis uterque / misit; se muris obtulit iste locus (Vers.) W. Malm. GR IV 351; de quibus, cum se locus obtulerit ‥ dicam Id. GP III 115 p. 249; quem, si aliqua occasione oblata munificum nobis senserimus Ailr. Spec. Car. III 25. 59. 598; quo in igne positus nescit ardere et illecebrose vite oblectamenta ultro se ~encia perfeccius extinguit Rolle IA 166. 2 (leg.): a (refl. & pass., w. ref. to appearing in court, usu. w. versus); b (w. ref. to presenting oneself as pledge or hostage). a 1196 optulit se iiij die versus Robertum CurR VII 330; 1218 R. ‥ appellavit Henricum ‥ de pace ‥ infracta ‥ et R. ‥ venit et optulit se Eyre Yorks 258; 1219 Robertus ‥ optulit se iiij die versus Rogerum ‥ de placito assise ad recognoscendum utrum ‥ CurR VIII xii; 1269 A. optulit se versus B. de hutesio levato et posuit se in inquisitionem utrum hutesium levaverit injuste CBaron 83; 1290 J. filius W. de P. optulit se et petit judicium de defalta J. de B. SelPlMan 35; optulit se versus C. de B. de placito terre et de lege FormMan 19.  b 1202 quando dominus suus venit pro eo optulit ei eum per plegios, et noluit et post optulit eum eidem coram serviente domini regis qui [sc. dominus] etiam tunc noluit eum recipere SelPlCrown 18–19; 1214 ipse obtulit ei corpus suum in obside quousque inveniret plegios Ib. 74. 3 to bring towards or to the attention of: a (person); b (abstr.). a ab ipsa Dei Sapientia Domino et Salvatore nostro manifeste percepit cum oblata ei peccatrice muliere Bede Prov. 1038; filiam x annorum caecam curandam sacerdotibus ~ens Id. HE I 18 p. 36.  b anima vitiorum subacta ponderibus velut curanda medicis ~tur Bede Cant. 1204. 4 to provide, supply, give: a (artefact); b (act, action, or abstr.). a propter quod sitienti illi acetum pro vino obtulerunt Bede Hab. 1252; mulier ‥ obtulit poculum episcopo ac nobis coeptumque ministerium nobis omnibus propinandi ‥ non omisit Id. HE V 4 p. 287; ut alter ad mortem veniens oblatum sibi a daemonibus codicem suorum viderit peccatorum Ib. V 13tit..  b p675 non osculum piae fraternitatis ~tur Aldh. Ep. 4 p. 484; oblato hujus supputationis argumento Id. Met. 4; cui ad cumulum virtutis tandem succresceret infortunium oblate peregrinationis Abbo QG 1(2); 1533 lusoribus ‥ domini regis ostendentibus et ~entibus joca sua (Ac. Salop.) Med. Stage II 253. 5 to present or bestow as gift or sacrifice (also abstr or fig.): a (to God or pagan deity); b (to person); c (to religious institution or saint’s shrine); d (absol.); e (pr. ppl. as sb.) one who makes an offering. a prohibens ‥ Dominus sacrificia et dona sibi a talibus ~ri Gildas EB 42; 672 ineffabiles Altithrono grates ‥ obtulimus Aldh. Ep. 5 p. 489; mortifica concupiscentias carnis et offer Deo placabilia vota cordis Bede Cant. 1122D; in Isaac qui ~ebatur a patre in altari Id. Tob. 926; in exemplum Domini nostri Jhesu Christi qui oblatus est Deo Patri pro salute mundi Nunnam. 58; et quartas nonas Christus templo offerebatur Kal. Met. 9; quem ‥ sacrificium obtulerunt Æthelw. I 3 (v. devincere 1b).  b utinam haberem aliquid digni muneris, quod ~rem huic qui maturius Basilium de nodo follis hujus absolveret Gildas EB 75; magi ‥ advenissent sicut regi magno munera ~turi Theod. Laterc. 5; cum ‥ non haberet ad manum ubi oblatum sibi munus reponeret Bede HE III 2 p. 130; suscipe, rex, parvum magni modo munus amoris / quod tuus Albinus obtulit ecce tibi Alcuin Carm. 71. 2. 2.  c in tempore messis novorum ‥ nova ~untur Comm. Cant. I 329; c957 quas [v mansas] patruelis meus æþelstanus rex obtulerat aecclesiae beati Petri ‥ quae sita est Bathonis civitate CS 936; a1158 propriis manibus nostris Deo super altare B. Petri advocati nostri manerium de K. ‥ optulisse Ch. Westm. 252; ad scrinium viri sancti ‥ aurum ab aliis oblatum ‥ solebat ‥ asportare Gir. IK I 2 p. 24; c1200 hanc autem cartam super predictum altare B. Marie optuli ad invenienda ejusdem altaris luminaria Ch. Westm. 430.  d presbiteri ‥ pro suis episcopis non prohibentur ~re Gildas Pen. 24; dum Londoniis diis patriis proposuisset ~re [cf. M. Par. Maj. I 147: diis patriis sacrificium proposuisset ~re] Flor. Hist. I 166.  e Dominus ‥ non ea quae offeruntur sed voluntatem recipit ~entium [cf. Jer. Amos II 5. 25/27] Bede Acts 959; certat audax fides ~entium ut pro uno nummo vel obolo feneretur apud sanctum multorum summa votorum W. Malm. GP V 270. 6 to offer (person) to God as monk or nun, to dedicate to monastic life. filiam suam Domino sacra virginitate dicandam ~ret Bede HE III 24 p. 177; a1090 sanctimoniales ‥ quae quamvis adhuc professae non sint ad altare tamen oblatae fuerunt Lanfr. Ep. 32 (53); 1066 praefatus comes gloriosissimus et uxor ejus ‥ obtulerunt filiam suam Ceciliam nomine ‥ quatinus in eodem loco ‥ ipsi [sc. Deo] in habitu religionis perenniter servaret Regesta 4. 7 to offer or celebrate (Mass as gift to God). b (intr.) to make offerings (during Mass) or to sing offertory chant. quando sacerdotes missas offerre jubentur Aldh. CE 3. 82; †931 (12c) cotidie missas pro nobis saluberrimas Deo ~ant CS 670; non ~etur missa propter simplicam Dominicam Cust. Cant. Abbr. 256.  b et coram omnibus illis cantet presbiter missam et faciat eos ad ipsam missam ~re (Jud. Dei 1.1) GAS 401; agatur vigilia ~entibus cunctis [AS: offrigendum eallum] ad matutinalem missam RegulC 67; offerente uno choro [AS: offringdum anum chore] ad missam Ib.; in tota Quadragessima ferialibus diebus ~at unus chorus ad primam missam et alter ad missam majorem Ælf. Regul. Mon. 183; missam caelebrent pro anima ejus ~entibus cunctis, et sic cadaver terre commendetur Ib. 193; offertorium ‥ ab offerendo quia tunc ~imus Beleth RDO 41. 50; s1189 cum perventum fuisset ad offertorium misse prefati duo episcopi duxerunt eum ad ~endum M. Par. Min. II 8; 1331 immediate ante horam qua solitum est inter missarum solempnia pro defunctis ~re StatOx 35; 1407 tenentur burgences ~re in ecclesia Virginis Marie Ib. 2. 8 to tender for acceptance or refusal, to offer, propose: a (money); b (office or sim.); c (proof in legal action). a pecuniam quam pro sacrilego mercatu ~ebat apostolis Bede Retract. 1016; misit nuntios qui Redualdo pecuniam multam pro nece ejus ~rent Id. HE II 12 p. 107; C. Saxeburgensis prepositus ‥ plus obtulit et ‥ libros de domo venditoris per violentiam asportavit P. Blois Ep. 71. 220A; 1202 ~t domino regi xx solidos pro habenda inquisicione SelPlCrown 9; obtulit domino regi xx solidos ut illa loquela ponatur coram domino G. Ib. 21.  b episcopatus quoque †Roffensis [? l. Rossanensis] mihi oblatus est P. Blois Ep. 131. 390B.  c calumpniatur j homo regis xvj acras terrae, ~endo juditium vel bellum contra hundret (Norf) DB II 146b; ex hoc ~t judicium DB II 190; ipse ‥ ~t juditium dicens se fuisse hominem Edrici antecessoris (Suff) DB II 332; 1254 quicumque de Genciak, vel de honore, ~t jus coram domino, debet ab eo recipi RGasc I 545b; 1307 R. de T. ‥ tulit breve de recto de predicto manerio ‥ ~endo [v. l. conferendo] sectam et disracionacionem in mero jure Year Bk. I (Selden Soc. XVII) 2. 9 to offer (to), propose (that): a (w. inf. or acc. & inf.); b (w. gd.); c (w. ut or quod). a quidam clericus ‥ qui seipsum famulum fieri tanti viri sponte obtulit, ac sub disciplinis illius caste Deo vivere proposuit Felix Guthl. 35; ~entibus statim Stephanide et Milone se aquam transire et urbem aggredi velle Gir. EH II 20 p. 349; obtulit ei Herefordensem episcopatum ampliare fundis ad equivalenciam archiepiscopatus predicti Map NC V 6 f. 67; 1218 ~t probare per visnetum ‥ optulit prosequi versus eos Eyre Yorks 257; 1219 et hoc ~t diracionare CurR VIII xii; 1277 ~ens se in omnibus nostre voluntati parere RGasc II 38b..  b 1241 venit ad ‥ regem ‥ et optulit faciendum quod facere ei debuit CurR XVI 1611 p. 315; 1448 erat oblatum per viros religiosos de dando universitati centum libras StatOx 273.  c insuper ~ebat ut, si vellet, partem Galliarum non minimam illi regendam committeret Bede HE V 19 p. 324; †1246 optulit ‥ Frethericus ut in Sanctam Terram irrediturus abiret, quoad viveret Christo ibidem militaturus M. Par. Maj. IV 523; 1448 cum ‥ oblatum esset ‥ quod ‥ quilibet eorum ‥ quattuor marcas solveret universitati StatOx 273. 10 (intr.) to bear witness or offer deposition (in court). 1473 circa scripturam deposicionum certorum personarum coram imagine regis ‥ ~encium Fabr. York 82. 11 (p ppl. as sb. f. or n.) obley, wafer (eccl. & mon.); b (spec. as non consecrata); c (spec. as sanctificata). oblata super sanctum pectus posita, ‥ corpus ‥ in sepulchro ‥ deposuerunt V. Cuthb. IV 13; per oblatam petra intelligitur Hon. GA 568C (v. mulctrale); c1157 (1329) de Bertona tres summas frumenti ad oblatas faciendas CalCh IV 119; a1170 una busta argentea ad oblatas (v. 3 busta); ut ‥ mundas ex puro sc. farine flore oblatas faciant Gir. GE I 9 p. 31; oblatas, fructus, species, galfras nebulasque D. Bec. 2572; 1277 vicarius ‥ vinum ‥ oblata et tura inveniet Reg. Linc. XXXI 133.  b expleta missa communicet sacerdos ipsos pauperes de oblatis non consecratis signo tantum sanctae crucis in nomine Domini super eas facto Lanfr. Const. p. 107; fratres vero ejus turbacionem sedare volentes, simplicem oblatam non consecratam ei optulerunt Knighton I 134.  c pontifex tacite signat calicem cum oblata sanctificata Egb. Pont. 120. 12 (as sb n.) offering, sum, payment. oblatorum ‥ summa vel ab ipsis debitoribus ‥ vel ab ipsis judicibus requiretur Dial. Scac. II 2G; 1190 de oblatis curie Pipe 51; 1199 nova oblata facta coram rege in partibus transmarinis Pipe 160; 1201 postea optulit x marcas pro se et hominibus suis. non recipitur oblatum CurR I 379; 1214 de oblato quod milites eorundem comitatuum nobis fecerunt Cl I 181a; 1218 de oblato quod nobis fecistis de castro de Pevense Pat 141. 13 (med.) thing given to patient. ut omne oblatum sit majoris humiditatis Gilb. I 27v. 1. 14 (gdv. as sb. f.) offering, donation. c1150 omnes ~endas meas ‥ perpetue dedi in elemosinam Kelso 2; 1159 omnes ~endas meas ‥ ipsi ecclesiae confirmo Regesta Scot. 131 p. 193; c1170 capellanus meus ‥ omnes ~endas familie mee ‥ ad missam recipiet (Ch.) Feod. Durh. 131; c1173 cum decimis et ~endis ex integro Act. Hen. II I 551. 15 (eccl. & mon., liturg.) offertory (w. ref. to chant or part of Mass during which offerings are made). quod ~enda et ‘Agnus Dei’, et communio ad hanc missam non dicuntur Lanfr. Const. 119; post evangelium dum canitur ~enda, vel versus ~endae Ib. 137; dulcisona modulatione cantantes ~endam ‘Domine Jesu Christe’ V. Gund. 21; dicto symbolo cantatur offertorium sive ~enda et dicitur offertorium ab offerendo quia tunc offerimus Beleth RDO 41. 50; cum cantaretur ~enda W. Fitzst. Thom. 84; manibus sacerdotis aquam ablucionis abbas infundet, tam post ~endam quam post sacrosanctam communionem Cust. Cant. 118.