operae
Manuoperæ, Corvatæ,
Panes 40. frisginga trimissem valente, unius hominis anno vertenteCharta anni 1195. apud Ughellum tom. 7. pag. 1321 :Operas tres.
Debet... 6. manuas lini, et missatica, etAdde tom. 1. pag. 823.Operas quinque, tres ex his in persona, et duas in alia cum bobus.
Et pro solidisIbid. col. 542 :XX. concessit sub castello Postmontem, et alias res sub ipso monte ad quartam reddendam, et de vino mundo medietatem et Operas atque xenia, sicut alii homines hujus monasterii.
Et pro solidisXII. concessit in Bacciano res ad quintam reddendum, et ibidem modiosII. et aliam petiam ibi ad quartam, et Operam unam et xeniam unam.
Servos... libertate donavit... ea scilicet lege, ut singuli eorum 4. per mensem Operas, ubi necesse fuerit, Monasterio impendant.Adde cap. 21. Cod. Th. tit. Ne operæ a conl. exigantur (11, 10.) : Legem Bajwar. tit. 1. cap. 14. § 6. Longob. lib. 1. tit. 25. § 53. lib. 3. tit. 12. § 1.
Statutum est quod habentes boves in terra de Panzano, teneantur conferre ad laborerium pontis S. Ambrosii, scilicet unam Operam cum bobus quolibet anno. Ovre,eadem significatione, in Libert. villæ de Borbonna ann. 1204. ex Reg. 61. Chartoph. reg. ch. 306 :
De ceus qui tiennent les terres, dont il doivent l'Ovre au chastel et costumes, etc.
Operaminter et
Manoperamdistinguendum videtur ex Inquis.
de Morasann. 1262. in Regesto
Probusfol. 42. Interrog. :
Si debent domino Operam, manoperam, corvatam et somey ?Resp. :
Quod non nisi somey, videlicet illi de burgo et de castro, qui habent bestias portantes..... attamen illi de foris debebant prædictas Operam, manoperam corvatamque antequam domificarent in castro. Operaforte spectat rusticos opifices, qui aliquam exercent artem, ut lignariam, lapidariam, etc.
Manoperavero hujusmodi operarios, quos Galli
Operæ, in Tabulario Prioratus Dominæ in Delphinatu. Vide Manopera.
Recepit in escambium 1. bovatam... per servitium 2. solid. per annum, et Operationem unius diei in hebdomada.Mox :
Et operationem 8. dierum in Augusto.
Denique censemus ut nullus regum deinceps, abbatum vel aliorum utriusque ordinis vir potestative... annuas in messibus vel pratis dominicis Operationes exquirat.
Si quis mancipium alienum sciens fugax nesciente domino susceperit, aut annonam dederit, aut ostenderit viam, aut transposuerit, et mancipium ipsum fuga lapsum in antea fugerit, ipse id perquirat qui eam annonam dederit, aut viam ostendere præsumpserit, et si id non invenerit, reddat pretium mancipii, similiter et res, quas secumHoc est, tantum pecuniæ solvat domino, quantum labore suo comparasset mancipium.portavit. Et si inventum fuerit, reddat ipsum simul et Operas ejus.
Deprecati sunt nos, ut unam aream farinarii... una cum una Opera de terra vacante, etc.Charta Lamberti ibid. pag. 136 :
Vendidi quemdam alodem meum..... et est plus minus Operas quinque.Pag. 137 :
Sunt autem plus minus inter duo loca jugeraEt pag. 171 :VI. et OperasIII.
JugeraXII. et OperasIII. de terra arabile, etc.
Dedi et concessi eidem monasterio... in vineis, quas colit Aimo Garandels, quarum duæ sunt in via S. Medulfi et sunt sex Operæ, aliæ duæ in Cambilla, et sunt similiter sex Operæ, etc.Lit. remiss. ann. 1376. in Reg. 116. Chartoph. reg. ch. 168 :
Il coperent les ceps auprez de terre, bien l'Euvre d'un homme ou environ.Lib. cens. terræ
d'Estillyann. circ. 1430. ex Cod. reg. 9493. fol. 2. r° :
Sixdeniers assis sur une Euvre de pré.Et fol. 5. v° :
Huit deniers assis sur une piece de terre contenant une Euvre environ.Denique fol. 16. v° :
Trois sous quatre deniers assis sur un lopin d'aunay contenant le quart d'une Euvre.Vide infra Operata. Pro instrumento, quo quis operatur, vulgo