opera
opera, service, pains, exertion, effort, work, labor
you have served me
- I Lit.
- A In gen.: omnes, quorum operae, non quorum artes emuntur, Cic. Off. 1, 42, 150: sine hominum manu atque operā, id. ib. 2, 4, 14: operam exigere, id. ib. 1, 13, 41: perdere, id. de Or. 1, 28, 126: praebere amicis, id. Brut. 47, 174: in re ponere, id. Clu. 57, 157: curamque in rebus honestis ponere, id. Off. 1, 6, 19: et laborem consumere in aliquā re, to bestow labor and pains on any thing, id. de Or. 1, 55, 234: studiumque in res obscuras conferre, id. Off. 1, 6, 19: tribuere rei publicae, id. Div. 2, 2, 7; sumere, id. Verr. 2, 4, 31, § 69: impendere, id. ib. 2, 2, 30, § 68: polliceri, Sall. C. 28, 1; 40, 6: insumere, Liv. 10, 18: dicare alicui, Ter. Phorm. 62: interponere, to bestow, employ, Cic. Div. in. Caecil. 19, 63: ipse dabat purpuram tantum, amici operas, gave their work thereto, i. e. wrought it, id. Verr. 2, 4, 26, § 59: pleraque sunt hominum operis effecta, id. Off. 2, 3, 12: ibo, atque illam adducam, Quam propter opera est mihi, on whose behalf I am engaged, Plaut. Mil. 4, 2, 93 (1083): operam navare, Cic. Fam. 15, 12, 2; Liv. 25, 6, 15.—
- B In partic., a service, rendering of service: Cn. Pupius, qui est in operis ejus societatis, in the service of the society or company, Cic. Fam. 13, 9, 3: operae forenses, id. Fin. 1, 4, 10: P. Terentius, qui operas in portu et scripturā pro magistro dat, serves as director, id. ib. 13, 65, 11: ferrum istud bonas edet operas, will do good service, Sen. Prov. 2, 10: musis operas reddere, to do service to, to serve, Cic. Fam. 16, 10, 2: dare operas alicui, Plaut. Bacch. 1, 1, 11 (45).—
- II Transf.
- A Care, attention, exertion bestowed on any thing: deditā operā, seriously, with a purpose, Plaut. Trin. 1, 2, 29 (67).—So esp. freq.,
- 1 Operam dare, to bestow care or pains on, to give attention to any thing.—Constr. with dat., with ut or ne ( = studere).
- α With dat.: dant operam simul auspicio augurioque, Enn. ap. Cic. Div. 1, 48, 107 (Ann. v. 81 Vahl.): dare operam funeri, to attend, Cic. Att. 15, 1, 1: bellis, Sive foro, Ov. R. Am. 165: amori, Ter. Heaut. 110: liberis (to the begetting of children), Cic. Fam. 9, 22, 3: memoriae alicujus, to attend to what brings a person to mind, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 1, 1: tonsori, to get shaved, Suet. Aug. 79: alicui, to attend to one, listen to him, Plaut. Trin. 4, 2, 52 (894): sermoni, Cic. Leg. 2, 1, 4: amico, to serve, Plaut. Merc. 2, 2, 17 (288): me huic dedisse operam malam, that I have done him an ill turn, id. Capt. 3, 5, 43 (701).—For dat. the acc. with ad occurs: benigne operam detis ad nostrum gregem, Plaut. Cas. prol. 21.—
- β With ut and subj.: da operam, ut valeas, Cic. Att. 16, 16, A, 5: omnem operam do, ut cognoscam, Sen. Contr. 4, 24, 15; id. Vit. Beat. 3, 2.—
- γ With ne: dent operam consules, ne quid respublica detrimenti capiat, Caes. B. C. 1, 5: ego omnem operam dabo, ne pervenire ad me erubescat, Sen. Polyb. 13, 3: studiose te operam dare, ut ne quid meorum tibi esset ignotum, Cic. Fam. 13, 11, 1.—
- δ With subj. alone: dabo operam, quoad exercitus huc summittatis, etc., Planc. ap. Cic. Fam. 10, 21, 6.—
- ε With inf.: id scire, Ter. Hec. 553.—
- 2 In abl.: operā meā, tuā, etc., through my (thy, etc.) means, agency, fault: fateor Abiisse eum abs te, meā operā atque astutiā, Plaut. Capt. 3, 5, 21 (679): quid mihi nisi malum vostra opera'st? id. Ps. 1, 2, 50 (181): non meā operā, neque pol culpā evenit, Ter. Hec. 228: meā operā, Q. Fabi, Tarentum recepisti, Cic. Sen. 4, 11.—
- 3 Unā or eādem operā, in the same manner, at the same time (ante-class.): unā operā mihi sunt sodales, quā iste, Plaut. Capt. 3, 4, 31 (563): eādem operā a praetore sumam syngrapham, id. ib. 2, 3, 89 (449).—
- 4 Operā, by experience (ante-class.): nam te omnes saevom commemorant ... ego contra operā expertus, Plaut. Trin. 4, 1, 7 (826): id operā expertus sum esse ita, id. Bacch. 3, 2, 3 (387): magis non factum possum velle quam operā experiar persequi, id. Capt. 2, 3, 65 (425).—
- 5 Operae pretium, v. pretium, II. B.—
- B Leisure, spare time for any thing (class., but in the phrase operae est, only ante-class. and Livian): operae ubi mihi erit, ad te venero, as soon as I can spare the time, Plaut. Truc. 4, 4, 30 (883): si operae illi esset, if he had time, Liv. 5, 15; 4, 8; 44, 36: dicam, si tibi videam esse operam, aut otium, Plaut. Merc. 2, 2, 15 (286): operae non est, id. ib. 5, 2, 77 (918): quos tu operam gravare mihi, id. Rud. 2, 4, 21 (434): de versibus, quos tibi a me scribi vis, deest mihi quidem opera, I have not time or leisure, Cic. Q. Fr. 3, 4, 4.—
- C In concr.
- 1 A day's work or labor (usu. in plur.): quaternis operis singula jugera confodere, Varr. R. R. 1, 18: puerilis una opera, Col. 11, 2, 44: bubulcorum operae quatuor, id. 2, 13: operae (filiorum) locari possunt, Paul. Sent. 5, 1, 1.—
- 2 A day-laborer, journeyman; also, in gen., a laborer, workman (usu. in plur.): ipse dominus dives operis et laboris expers, Plaut. Am. 1, 1, 16 (168): plures operas conducere, Col. 3, 21: nona, a ninth laborer (on his farm), Hor. S. 2, 7, 118; Suet. Oct. 3.—Hence, transf., in a bad sense: operae, hired aiders, abettors, tools, etc. (of political or theatrical parties): mercenariae (corresp. to multitudo conducta), Cic. Phil. 1, 9, 22; cf.: erat mihi contentio cum operis conductis et ad diripiendam urbem concitatis, id. Sest. 17, 38: Claudianae, id. Q. Fr. 2, 3, 2; cf. id. Att. 4, 3, 3: theatrales, parties for the purpose of applauding, theatrical factions, Tac. A. 1, 16: VETERES A SCENA, Inscr. Grut. 467, 7.—
- 3 That which is wrought or produced, a work: operae aranearum, i. e. spiders’ webs, Plaut. As. 2, 4, 19 (425): exstabit opera peregrinationis hujus, Cic. Att. 15, 13, 6.
B) insbes.: 1) die Bemühung, Mühwaltung, für andere = der Dienst, die Dienstleistung, exigere (in Anspruch nehmen) operam alcis od. ab alqo, Vell. u. Cic.: alcis operā uti bonā, singulari in alqa re, Caes. u. Vell.: operam suam polliceri, Sall. u. Vell.: operam fortium virorum edere, sich als tapfere Männer zeigen, Liv.: operas dare pro magistro, den Vizedirektor abgeben, Cic.: so auch esse in operis societatis, in Diensten der Gesellschaft sein, Cic.: operas reddas Musis, Dienste wieder erweisen, Cic.: operam alci dicare, jmdm. einen Dienst erweisen, Plaut. u. Ter.: suo sumptu operam rei publicae praebere, Dienste leisten, Liv.: alci hanc saltem operam eo bello praestare, ut etc., Liv.: denegare operam rei publicae, Liv.: eorum operae pretium facere, ihre Dienste würdigen, Liv. – bes. operam dare alci od. alci rei, α) übh. jmdm. einen Dienst erweisen, jmdm. zur Verfügung stehen, in jmds. Interesse wirken, zB. amico, Komik. (vgl. Lorenz Plaut. Pseud. 525): paululum mihi da operae, Ter.: operam alci dare egregiam, vortreffliche Dienste leisten, Cic.: fideliter operam dare suo veteri domino, Plaut. β) durch Zuhören, jmdm. aufmerksam zuhören (s. Brix Plaut. capt. prol. 6), alci, Plaut., od. sermoni alcis, Cic.: dicendi magistro, Suet.: assidue phonasco, beständigen Unterricht nehmen bei usw., Suet. γ) vom Richter, der eine Sache untersucht u. schlichtet = die Sache vornehmen, untersuchen, schlichten, Ter. u. Cic. δ) durch seine Gegenwart, auctioni, abhalten, besorgen, Cic.: rebus divinis, den Gottesdienst abhalten, verrichten, Cic. (u. so per aliquot dies rebus divinis, v. den Konsuln, Liv.): funeri, beiwohnen, Cic.: tonsori, sich rasieren lassen, Suet. – meā, tuā, alcis etc. operā, durch mein (dein usw.) Bemühen, Zutun, durch meine usw. Schuld, Ter., Cic. u. Liv.: unā operā od. eādem operā, in gleicher Weise, ebensogut, Plaut. u. Liv. – 2) eine religiöse Handlung, ein Opfer, solvo operam Dianae, Afran. com. 144.
II) meton.: 1) das Tagewerk, quaternis operis, Varro: puerilis una opera, Colum. – 2) die Zeit, die man auf etw. verwenden kann, die Muße, deest mihi opera, Cic.: est mihi operae, ich habe Zeit, es ist mir gelegen, Liv.: si operae est auribus, wenn die Ohren Zeit haben, Plaut.: operae mi ubi erit (wenn ich Muße habe), ad te venero, Plaut. truc. 883: non operae est mihi etc. (auch ohne Dat. der Person), ich habe nicht Zeit, mir ist's nicht gelegen, ich habe nicht Lust, will nicht, Liv. u. Gell. (aber operae non est, es darf nicht geschehen, Plaut. merc. 917). – 3) der für Bezahlung dienende Arbeiter, a) im guten Sinne, Tagelöhner, Geselle, unius operae tactu, Vitr.: opera nona, Hor. – gew. im Plur. b. Cic. u.a.: operae fabrorum, Cic. – b) (im Plur.) im verächtlichen Sinne = erkaufte Helfershelfer, Clodianae, Cic.: operae theatrales, Beifallklatscher im Schauspielhause (Leute, die sich zur Bezeigung von Beifall oder Mißfallen im Theater um Lohn verdingen), Tac. ann. 1, 16: u. so operae veteres a scaena, Corp. inscr. Lat. 11, 4813. – 4) die Tat (im Ggstz. zu »Rat«), contra operā expertus, Plaut.: ista dicta te expedire et operis et factis volo, Plaut.: alcis operā et consilio uti, Sulpic. in Cic. ep.: ut neque amicis neque etiam alienioribus operā, consilio, labore desim, Cic. – 5) konkret = opus, das Gemächt, Werk, operae araneorum, Spinnengewebe, Plaut. asin. 425: obscura opera Myrmecidum, Varro LL. 7, 1. – aber Cic. ad Att. 15, 13, 6 ist exstabit opera peregrinationis huius = es wird sich die schriftstellerische Tätigkeit (auf) dieser Wanderung herausstellen.
Christus ‥ reddet singulis secundum suam ~am
impetentes Ascalonitas facili ~a depulit
non quia magne sit ~e discernere a vocalibus consonantes
sponse ‥ post quietis sue suaves ferias ad exteriores ~as egredienti
avellente sorore sua ad ~as exire forenses
de propria virtute non confitentes, nil prorsus sua vel ~a vel opere perquirere ‥ curant
votorum nostrorum ‥ zelatores ‥ et tam opere quam ~a promotores
siquidem cum ~a logicorum vehementius tanquam inutilis rideretur
ut inanem reputem ~am modernorum
sapientiae ‥ studium et ~am neglexistis
non tamen litteralium studiorum rejecit ~am
~am dare, benigne facere vel conciliare
ecclesias ‥ quas Ina rege dante ~am ‥ possidet
at tamen si Merlinus vates ~am insisteret dare, arbitror te posse consilio ipsius tuo desiderio potiri
quandoque ~am dedi
~am non laborem excogitando apponet inventor
tres pueri ‥ nequaquam carnalis copulae voluptatibus ~am dedidisse leguntur
audiendis sive legendis scripturis ~am dantes
viris ecclesiasticis prae caeteris ~am impendere curabo
multis ‥ litteris impendi ~am, sed aliis aliam
curiositas est non magne utilitati magnam ~am inpendere
levita factus ‥ seculi hujus operibus ‥ magis ~am dabat
ut ad dilatandam Christianam fidem ‥ non desistat ~am commodare(
daturus operam de singulis quae terra fovet mortalium nutrix aut quondam fovisse fertur
ad ecclesias per orbem Deo instituendas ~am demus
sequens ‥ est secundum ‥ propositum ad ea que enuntiari et que interrogari contingit ~am adhibere
non enim tenetur medicinas suas medicus infundere nec legista ~as suas in causis inpendere, nisi in quantum ei facultas suppetit
demus tamen ~am quantum valemus ne nos ipsi fragilitatem nostrae conditionis ‥ juvemus
precor ‥ quatenus excellentia vestra ~am det, ut ista in regno suo corrigantur
date ~am quatenus vos predictis virtutibus muniatis
date ~am ut predicte ambitionis nota ‥ abscindatur a vobis
[regina ] diligebat quendam juvenem ‥ cujus amorem amori sui domini preferens ~am ‥ dederat ut suum conjugem ‥ discrimini traderet
dabimusque ~am ne de cetero in scandalum nostri adeo ‥ incedant
opereprecium, necessitas
quia tam famosam ‥ expeditionem audire sit ~e pretium et virtutis incitamentum
sic ‥ ~e pretium audire scripta veterum et percensere
in hac parte quomodo colenda sit amicitia ~e pretium est indagare
opere pretium fuit et cure ‥ memoriale relinquere
~e pretium est maxime peregrinantibus vitam suam preteritam precipue et semper pre oculis habere
~ae pretium reor ut id ‥ enucleare studeas
~ae pretium est ut ‥ replices
mihi quoque ~ae pretium videtur ut ‥ rumores ‥ praeconia subsequantur
non puto esse ~e pretium ut eam repetamus divisionem
invenit duos qui ad ejus interfectionem ~am suam pollicerentur
ejus ~a de gravi morbo sanatus fuerat
preparatis ‥ ad tantam expeditionem, patris ~a, necessariis
ingentes ~as ejusmodi desiderat oratio hominis qui ampullato eloquio et curioso habundet otio
mercator itaque foranus nequit ‥ ~am [(AN gl. in ] aliquam quod ad cives pertinet operari: overayne EHR XVII 716
habebit cum ipso warecto et prato ~as et consuetudines ad warectam et pratum pertinentes
I ¶ 1 travail, activité : sine hominum manu atque opera Cic. Off. 2, 14, sans la main ni le travail de lʼhomme ; ut sint opera, studio, labore meo doctiores cives mei Cic. Fin. 1, 10, pour que mon activité, mon application, ma peine contribuent à instruire mes concitoyens ; ipse dabat purpuram, tantum operam amici Cic. Verr. 2, 4, 59, il fournissait lui-même la pourpre, et ses amis seulement la main-dʼœuvre ; forensis opera Cic. Ac. 2, 2 ; opera publica Cic. Ac. 2, 6, activité employée au forum [travaux du forum], au service de lʼÉtat [activité politique] ; (mercennarii) quorum operæ, non quorum artes emuntur Cic. Off. 1, 150, (les mercenaires) dont on paie le travail et non le talent ; multam operam amicis et utilem præbere Cic. Br. 174, mettre au service de ses amis une activité grande et utile, se dépenser beaucoup pour ses amis et utilement, cf. tribuere Cic. Div. 2, 7 ; in aliqua re operam curamque ponere Cic. Off. 1, 19, mettre de lʼactivité et du soin dans qqch., cf. consumere Cic. de Or. 1, 234 ; magnum studium multamque operam in rem conferre Cic. Off. 1, 19, consacrer beaucoup dʼapplication et de travail à une chose ; judiciis operam dare Cic. Br. 117, donner son concours aux tribunaux [faire partie des jurys] ; ad rem operam suam polliceri Cic. Amer. 20, promettre son concours pour une chose ; opera alicujus uti Cæs. C. 3, 59, 1, faire appel au concours de qqn, cf. Cic. Cat. 3, 14 || pleraque sunt hominum operis effecta Cic. Off. 2, 12, la plupart sont lʼœuvre dʼactivités humaines, cf. Cic. Verr. 2, 5, 123 (cf. operibus hominum Cic. Nat. 2, 151 ) ; forensibus operis, laboribus, periculis Cic. Fin. 1, 10, étant donné les manifestations de mon activité au forum, les fatigues, les dangers que jʼy ai supportés ; operæ cotidianæ Cic. Mur. 21, occupations quotidiennes ¶ 2 activité au service de qqn ou de qqch., service : aut opera benigne fit alicui aut pecunia Cic. Off. 2, 52, on fait du bien à qqn ou en sʼemployant pour lui ou avec de lʼargent ; operas alicui dedere Pl. Bacch. 45, donner ses services à qqn ; Musis operas reddere Cic. Fam. 16, 10, 2, se remettre au service des Muses ; operæ et officia Cic. Off. 2, 68, services et bons offices ; operas pro magistro dare Cic. Att. 11, 10, 1, servir en qualité de sous-directeur ; in operis societatis esse Cic. Fam. 13, 9, 3, être dans les services dʼune société ; annuæ operæ Cic. Att. 6, 2, 6, les services dʼune année [gouvt dʼune province] ¶ 3 [expr.] opera experiri aliquid Pl. Bacch. 387, éprouver qqch. par les faits, par lʼexpérience ¶ 4 [sens concret] : a) journée de travail : puerilis una opera Col. Rust. 11, 2, 44, une seule journée dʼenfant, cf. Varro R. 1, 50, 3 ; quaternis operis Varro R. 1, 18, 2, avec quatre journées de travail pour chaque arpent ; b) travailleur, ouvrier, manœuvre : [au sing. un seul ex. : Hor. S. 2, 7, 118 ] pl., operæ, ārum Cic. Verr. 2, 2, 13, etc. ; [mais surtout en mauv. part] Cic. Sest. 38 ; Domo 79 ; Q. 2, 3, 4, bandes salariées, suppôts ; operæ theatrales Tac. Ann. 1, 16, claqueurs.
II ¶ 1 soin, attention, peine : operam dare virtuti Cic. Læl. 84, sʼappliquer à la vertu ; Moloni Cic. Br. 312, se consacrer à Molon, suivre ses leçons || date operam Pl. Mil. 98 ; Ter. Phorm. 30, accordez votre attention ; fabulæ huic operam dare Pl. Capt. 54, accorder son attention à cette pièce [ad nostrum gregem Pl. Cas. 22, à notre troupe] || [avec ut ] mettre ses soins à obtenir que : Cic. Phil. 3, 37, etc. ; [avec ne ] à empêcher, à éviter que : Cic. Off. 2, 74, etc. ; [avec subj. seul sans ut ] Planc. d. Cic. Fam. 10, 21, 6 ; Varro R. 1, 13, 7 ; [avec inf.] Ter. Hec. 553 || operam perdere Cic. de Or. 1, 126 ; operam et oleum perdere Cic. Fam. 7, 1, 3, perdre sa peine, perdre sa peine et son huile, perdre son temps et sa peine ¶ 2 [expressions] a) operā meā, tuā, etc., par mes, tes soins, etc., grâce à moi, à toi... : Cic. CM 11 ; b) eādem operā Pl. Capt. 450, du même coup, par la même occasion ; unā operā... qua... Pl. Capt. 563, par la même occasion que ; c) dedita opera Cic. Br. 33, à dessein, de propos délibéré, ou data opera Cæl. d. Cic. Fam. 8, 1, 1 ; Plin. Min. Ep. 7, 12, 6, etc. ¶ 3 possibilité de donner ses soins à qqch., libre disposition de ses soins, de sa peine, etc. : dicam, si videam tibi esse operam aut otium Pl. Merc. 286, je te le dirais, si je te voyais dispos ou de loisir ; deest mihi opera, quæ non modo tempus, sed etiam animum vacuum ab omni cura desiderat Cic. Q. 3, 4, 4, il me manque la libre disposition de moi, qui réclame non seulement du loisir, mais encore lʼaffranchissement de tout souci || [express.] a) operæ non est Pl. Merc. 918, ce nʼest pas dans les choses faisables ; operæ ubi mihi erit ad te venero Pl. Truc. 883, quand je disposerai de moi, je viendrai te trouver ; si operæ illi esset Liv. 5, 15, 6, si cela lui était possible ; non operæ est avec inf. Liv. 33, 20, 13 ; 41, 25, 8, ce nʼest pas dans les choses faisables de, ce nʼest pas une tâche possible de, ou operæ non est alicui Liv. 4, 8, 3 ; 21, 9, 3 ; b) non operæ est avec inf., il nʼest pas à propos, opportun de, ce nʼest pas le moment de : Liv. 44, 36, 13, ou cela ne vaut pas la peine de : Liv. 1, 24, 6 ; 29, 17, 17 ; c) operæ pretium facere, est operæ pretium, v. pretium.
- 1. werk, inspanning, moeite; ➤ res erat multae -ae was zeer inspannend; -am suscipere; -am ponere of (col)locare in re zich toeleggen op; linguā factiosi, inertes -ā (Plaut.); — operam dare, navare of tribuere moeite doen voor, zich inspannen voor, aandacht besteden aan [legibus condendis; honoribus; valetudini; auctioni, funeri bijwonen; sermoni]; m. ut, ne of conj. ervoor zorgen dat; datā (deditā) operā met opzet; — operae pretium facere iets doen dat de moeite waard is; -ae pretium est (m. inf.) het is de moeite waard; — non operae est (m. inf.) het loont niet; — operā alcis door iems. toedoen, bemoeienis of schuld, door iem.; sine -a alcis zonder dat iem. er iets voor heeft gedaan; eādem -ā tegelijkertijd, eveneens;
- 2. dienst(verlening), hulp, zelden plur. [imperatoris; forensis voor de rechtbank = verdediging]; ➤ -am dare alci iem. een dienst bewijzen, (v.e. rechter) iems. zaak onderzoeken, behandelen; -am praestare in re militari in krijgsdienst zijn; -ā alcis uti; -as reddere alci iem. een wederdienst bewijzen; -am fortium virorum edere zich dappere mannen betonen;
- 3. (meton.) (a) (beschikbare) tijd, gelegenheid, zin voor, in; ➤ est mihi -ae (m. inf.) ik heb tijd voor of zin in, het komt mij uit; deest mihi ~ ik heb geen tijd of geen zin; (b) arbeider, knecht, meestal plur. [mercennariae arbeiders in loondienst]; pejor. handlanger [theatrales claqueurs (mensen die gehuurd zijn om hun bijval te betuigen)].
工。手工。短工者。曰之工。— est mihi 吾有事。Pauper cui — vita erat 其人向日貧營生謀食。Versus nimium celeris operae 圖快作之詩。Illius opera vivo 吾賴其功度日。Operam dare ei 帮彼。聽彼。Operam dare huic rei 專務此事。Operam dare valetudini 顧保養自己。Paulum da mihi operae 請帮吾一臂。Dedita vel data opera 故意。Non est operae mihi 吾不暇。Dare operas ei 服事人。Justam operam reddere 以工足錢。Operae Clodianae 各羅地之差人。Operae pretium facere 作有益之工。Opera mea 因吾功。Operae pretium est 相宜。緊要。
Suggest a Translation
See an image
Propterea obsecro te, carissime Frater, ut ad culpas abluendas, Operas quas inique egi diversis temporibus, tuis sacris orationibus adjuves.
Oeuvre, fabrique. Leges Caroli M. apud Murator. tom. 2. pag. 101. col. 1 :
Præcipimus Comitibus et omnibus fidelibus nostris, ut quicumque de rebus ecclesiasticis habent, pleniter secundum morem regionis, nonas et decimas ad ipsas Ecclesias donent, absque ulla diminutione aut dilatione, in quantum melius possunt... et quando necessitas exegerit, detur Opera ad ipsas Ecclesias restaurandas.Privilegium Ermengaudi Comitis Urgell. ann. 1162. tom. 3. Concil. Hispan. pag. 374. col. 2 :
Dono etiam ad Operam B. Mariæ centum morapetinos.Charta ann. 1163. ex Archivo Episcopatus Massil. :
Domos autem Operæ, quas R. de Soleriis Episcopus abstulerat, retento servitio medelam de melle, et campum de Carello aut cumcambium valens, Operæ Ecclesiæ reddi mandavimus.Vide Fabrica 4. Operarius et Opus 2.
Juraverunt omni anno in festivitate S. Mariæ de medio Augusto reducere et offerre unum cereum de decem libris ceræ ad Operam dictæ ecclesiæ.Ubi forsitan nihil sonat, ut et in similibus locis, nisi ad Opus et usum ecclesiæ.
- opus, service, pains, exertion, effort, work, labor: operam abutitur, qui, etc., wastes labor, T.: frustra operam sumo, take pains, T.: res multae operae, Cs.: operam exigere: praebere amicis:in eā (arte) plus operae consumere, bestow upon: impendere: polliceri, S.: insumere, L.: interponere, employ: quorum operā interfectus, by whose agency, Cs.: exstabit opera peregrinationis huius, i. e. literary activity.—A service, rendering of service: esse in operis eius societatis, in the service of the society: qui operas in scripturā pro magistro dat, serves as director: musis operas reddere, serve.—In the phrase, operam dare, to bestow care, take pains, give attention, serve, exert oneself: id dare operam, qui istum amoveas, T.: dant operam simul auspicio augurioque (i. e. student), Enn. ap. C.: dare operam funeri, attend: sermoni, listen: dilectu dat operam, is busied in, L.: dabat operam, ut Dumnorigem contineret, Cs.: dent operam consules, ne quid res p. detrimenti capiat, Cs.: id scire, T.—In the phrase, meā operā, through my means, by my agency: Non meā operā neque culpā evenit, T.: meā operā Q. Tarentum recepisti.—In the phrase, operae pretium, something worth the effort.—Leisure, spare time: de versibus, deest mihi quidem opera, I have no leisure: quae non operae est referre, it is not worth while, L.: si operae illi esset, if he had time, L.—A day-laborer, journeyman, laborer, workman, artisan: nona, a ninth laborer(on a farm), H.: operae facessant: publice coactis operis: contentio cum operis conductis ad, etc., rabble hired.
-
…adventu spe inlata militibus ac redintegrato animo, cum pro se quisque in conspectu imperatoris etiam in extremis suis rebus operam navare cuperet, paulum hostium impetus tardatus est. Caesar, cum septimam legionem, quae iuxta constiterat, item…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, tum quod sequimur iam rectius inde perspiciemus, et unde queat res quaeque creari et quo quaeque modo fiant opera sine divom. Nam si de nihilo fierent, ex omnibus rebus omne genus nasci posset, nil semine egeret…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…magnae initium cladis fuit. Nam uti quisque domum aut villam, postremo vas aut vestimentum alicuius concupiverat, dabat operam, ut is in proscriptorum numero esset. Ita illi, quibus Damasippi mors laetitiae fuerat, paulo post ipsi…
Sallust, Catilina
-
…non dictum sit prius. Quare aequum est vos cognoscere atque ignoscere Quae veteres factitarunt si faciunt novi. Date operam, et cum silentio animadvertite, Ut pernoscatis quid sibi Eunuchus velit. PHAEDRIA. PARMENO. Quid igitur faciam…
Terence, Eunuchus
-
…aperit, nominat socios, praeterea multos cuiusque generis innoxios, quo legatis animus amplior esset. Deinde eos pollicitos operam suam domum dimittit. Sed Allobroges diu in incerto habuere, quidnam consili caperent. In altera parte erat aes…
Sallust, Catilina
-
…Cicero per Sangam consilio cognito legatis praecipit, ut studium coniurationis vehementer simulent, ceteros adeant, bene polliceantur dentque operam, uti eos quam maxume manufestos habeant. Isdem fere temporibus in Gallia citeriore atque ulteriore, item in agro…
Sallust, Catilina
-
…pendere, aliena cupere, pudorem, pudicitiam, divina atque humana promiscua, nihil pensi neque moderati habere. Operae pretium est, cum domos atque villas cognoveris in urbium modum exaedificatas, visere templa deorum, quae nostri maiores…
Sallust, Catilina
-
…prius Ciceronem oppressisset ; eum suis consiliis multum officere. Igitur perterritis ac dubitantibus ceteris C. Cornelius eques Romanus operam suam pollicitus et cum eo L. Vargunteius senator constituere ea nocte paulo post cum armatis hominibus sicuti salutatum introire…
Sallust, Catilina
-
…amicos. Laudo. Detineo te fortasse tu profectus alio fueras. Nusquam. Tum tu igitur paululum da mihi operae fac ut admittar Ad illam. Age modo ; nunc tibi patent fores hae, quia istam ducis. Numquem…
Terence, Eunuchus
-
…refert iam antea vulgi rumoribus exagitatam. Itaque, quod plerumque in atroci negotio solet, senatus decrevit, darent operam consules, ne quid res publica detrimenti caperet. Ea potestas per senatum more Romano magistratui maxuma permittitur exercitum parare…
Sallust, Catilina