pateo

pateo, to stand open, lie open, be open

ne fugae quidem patebat locus
not even a place for flight lay open

păteo, ŭi, 2, v. n. root pat. (perh. orig. spat.; cf. spatium); Gr πεταννυμι, πιτνημι, to spread out; πετασμα, curtain; πεταλον, leaf; cf.: patulus, patina; also perh. pando (for pantdo)], to stand open, lie open, be open.

I Lit.: januae, aedes patent, Plaut. As. 1, 3, 89 (241): facite totae plateae pateant, id. Aul. 3, 1, 2 (407). nares semper propter necessarias utilitates patent, Cic. N. D. 2, 57, 145: omnibus haec ad visendum patebant cotidie, id. Verr. 2, 4, 3, § 5: cur valvae Concordiae non patent? id. Phil. 2, 44, 112: semitae patuerant, Caes. B. G. 7, 8: ne fugae quidem patebat locus, Liv. 27, 18: patuere fores, Ov. M. 2, 768: (fenestrae) sine injuriā patent, Plin. Ep. 2, 17, 16 et saep. —
- B In partic.
- - 1 To lie open, be exposed to any thing: patens vulneri equus, Liv. 31, 39, 12: latus ictui, Tac. H. 5, 11.—
  - 2 To stretch out, extend (cf. porrigor): Helvetiorum fines in longitudinem milia passuum CCXL. patebant, Caes. B. G. 1, 2; 1, 10: schoenus patet stadia XL., Plin. 12, 14, 30, § 53.—
II Trop.
- A In gen., to be open, free, allowable, accessible, attainable: si nobis is cursus pateret, Cic. Att. 10, 12, 4: ad quos omnis nobis aditus, qui paene solis patuit, obstructus est, id. Brut. 4, 16: praemia quae pateant stipendiariis, id. Balb. 9, 24: ut intellegant omnia Ciceronis patere Trebiano, id. Fam. 6, 10, 3: alicui, to yield to: lux aeterna mihi ... dabatur, Si mea virginitas Phoebo patuisset amanti, Ov. M. 14, 133; id. A. A. 1, 362; Auct. Priap. 83.—
- B In partic.
- - 1 Of the hearing, etc., to be open, ready to hear: (constare inter omnis video) patere aurīs tuas querelis omnium, Cic. Q. Fr. 1, 1, 8, § 25: si cujus aures ad hanc disputationem patent, id. Fam. 3, 8, 3: meas auris ... omnium praeceptis patuisse. id. Phil. 14, 7, 20: tamquam nullo magis tempore ad simplices cogitationes pateat animus, Tac. G. 22, 2: semita Tranquillae per virtutem patet unica vitae, Juv. 10, 364.—
  - 2 To be exposed or subject to any thing, Cic. Off. 1, 21, 73: longis morbis senectus, acutis adulescentia magis patet, Cels. 2, 1: qui vanus et excors est patebit contemptui, Vulg. Prov 12, 8.—
  - 3 To extend: in quo vitio latissime patet avaritia, Cic. Off. 1, 7, 20: late patet et ad multos pertinet, id. de Or. 1, 55, 235.—
  - 4 To be clear, plain, well known, evident, manifest (cf.: appareo, detegor): operta quae fuere, aperta sunt, patent praestigiae, Plaut. Capt. 3, 3, 9 (524): cum illa pateant in promptuque sint omnibus, etc., Cic. de Or. 1, 6, 23: quod in tabulis patebat, id. Phil. 2, 37, 93: in adversariis (hoc nomen) patere contendit, id. Rosc. Com. 2, 5.—With subject-clause: cum pateat aeternum id esse, quod, etc., Cic. Tusc. 1, 23, 54.—Absol.: quid porro quaerendum est? factumne sit? at constat: a quo? at patet, Cic. Mil. 6, 15.
—Hence, pă-tens, entis, P. a., open, accessible, unobstructed, passable.
- A Lit.: caelum ex omni parte patens atque apertum, Cic. Div. 1, 1, 2: campi patentes, Sall. J. 101, 11.—Comp.: in locis patentioribus, Caes. B. G. 7, 28: via patentior, Liv. 7, 36.—
- - 2 Transf., open, wide: dolium quam patentissimi oris, Col. 12, 6.—
- B Trop.
- - 1 Open, exposed: domus patens, et exposita cupiditati et voluptatibus, Cic. Quint. 30, 93: pelagoque volans da vela patenti, Verg. G. 2, 41: urbs patens, unwalled, Vulg. Prov. 25, 28.—
  - 2 Evident, manifest: causa, Ov. M. 9, 536.—* Adv.: pătenter, openly, clearly; in comp.: patentius et expeditius (opp: implicite et abscondite), Cic. Inv. 2, 23, 69

pateo, uī, ēre (vgl. πετάννυμι), offen sein, offenstehen, I) im allg. (Ggstz. clausum esse, obseratum esse): aedes patent, Plaut.: valvae patent, Cic.: patentes ianuae, portae, Liv.: nares semper patent propter etc., Cic.: ut patere videantur, quae prius obstructa fuerant, Nazar. pan. – v. Wunden = offenstehen, klaffen, plagae patentes, Liv.: foediores patebant plagae, Liv. – II) prägn.: A) offen-, zugänglich-, gangbar sein, a) eig.: aditus patuit, Cic.: e fossa in cubiculum patet iter, Liv.: cubiculum, quod nisi mulieri et decumano patebat alii nemini, Cic.: im Bilde, patet isti (dort) ianua leto, Verg. Aen. 2, 661. – b) übtr., offenstehen = freistehen, zu Diensten stehen, honores patent alci, Cic.: omnia Ciceronis patere Trebiano, Cic.: patuit quibusdam fuga, Liv.: omnibus vestram misericordiam vestrumque auxilium aequum est patere. Liv. – B) offenstehen, ausgesetzt sein, a) eig.: vulneri, Liv.: ictibus tuis, Sen.: morbis, Cels.: periculis, Sen. – b) übtr., multa patent in eorum vita, quae fortuna feriat, Cic. – C) offen vor Augen liegen, sichtbar sein, a) eig.: nomen in adversariis patet, ist befindlich, Cic.: ecquidnam in tabulis patet lucelli expensum, Catull. – b) übtr., offenbar sein, causa patet, Ov.: res patent, Cic.: ut procedente libro patebit, wie sich im Verlaufe des B. zeigen wird, Quint.: dah. patet, es ist offenbar, es erhellt, mit folg. Infin., Apul. met. 5, 4: m. folg. Acc. u. Infin., Cic. Tusc. 1, 54. Tac. hist. 4, 16. – D) als geogr. t. t. = sich so u. so weit erstrecken, a) eig.: fines Helvetiorum, qui in longitudinem milia passuum CCXXXX, in latitudinem CLXXX patebant, Caes.: Tuscorum opes late terrā marique patuere, Liv.: quae (Gallia) circuitu patet ad bis et tricies centena milia passuum, Eutr. – b) übtr., late patere, sich weit erstrecken, weit verzweigt sein, einen weiten Spielraum haben, eine weite Anwendung finden, ista ars late patet et ad multos pertinet, Cic.: hoc praeceptum patet latius, Cic.: in quo vitio latissime patet avaritia, Cic.

pătĕō, (7) tŭī, ēre, intr., ¶ 1 être ouvert : valvæ patent Cic. Phil. 2, 112, les portes sont ouvertes ; nares semper patent Cic. Nat. 2, 145, les narines ne se ferment jamais ¶ 2 être praticable, accessible : aditus nobis patuit Cic. Br. 16, lʼaccès a été ouvert pour moi ; semitæ non patent Cæs. G. 7, 8, 3, les sentiers ne sont pas ouverts, praticables || [fig.] cum omnia ad perniciem nostram illi paterent Cic. Phil. 5, 43, alors que toutes les voies sʼouvraient devant lui pour notre destruction, cf. Cic. Verr. 2, 5, 168 ¶ 3 être à la disposition : omnia Ciceronis patere Trebiano Cic. Fam. 6, 10, 3, que tout ce que possède Cicéron est au service de Trébianus, cf. Cic. Balbo 24 ¶ 4 être découvert, donner prise à : ubi animadverterunt nulli occasioni fraudis Romanum patere Liv. 24, 37, 5, quand ils eurent compris que les Romains ne donnaient prise à aucune occasion de ruse ; patens vulneri equus Liv. 31, 39, 12, le cheval sʼoffrant à découvert aux coups, cf. Tac. H. 5, 11 || [fig.] multa patent in eorum vita, quæ fortuna feriat Cic. Off. 1, 73, de nombreux points dans leur existence sont exposés aux coups de la fortune ¶ 5 être devant les yeux, visible : in adversariis nomen patet Cic. Com. 5, la créance sʼétale sur le brouillon, cf. Cic. Phil. 2, 93 || [fig.] être clair, évident, patent : Cic. de Or. 1, 23 ; [dʼoù] patet avec prop. inf., il est évident que : Cic. Tusc. 1, 54 ; Tac. H. 4, 16 ¶ 6 sʼétendre : fines Helvetiorum in longitudinem milia passuum ducenta et quadraginta patebant Cæs. G. 1, 2, 5, le pays des Helvètes sʼétendait de deux cent quarante mille pas en longueur || [fig.] sʼétendre sur un large terrain : ista ars late patet Cic. de Or. 1, 235, cette science a des applications étendues, cf. Cic. Off. 1, 4 ; latissime patere Cic. Off. 1, 20, avoir la plus grande étendue, embrasser le plus de questions ; id latius patet Cic. Off. 1, 26, cette maxime a une plus grande portée || avoir le champ libre : Cic. Læl. 83.

…temporis venturos esse praedixeram. quae cum ita sint, Catilina, perge quo coepisti egredere aliquando ex urbe ; patent portae ; proficiscere. nimium diu te imperatorem tua illa Manliana castra desiderant. Educ tecum etiam omnis tuos ,…

Cicero, in Catilinam
…passuum minus duobus castra posuerunt ; quae castra, ut fumo atque ignibus significabatur, amplius milibus passuum VIII latitudinem patebant. Caesar primo et propter multitudinem hostium et propter eximiam opinionem virtutis proelio supersedere statuit ; cotidie tamen equestribus proeliis…

Julius Caesar, Gallic War
…timor populi, nihil concursus bonorum omnium, nihil hic munitissimus habendi senatus locus, nihil horum ora voltusque moverunt patere tua consilia non sentis, constrictam iam horum omnium scientia teneri coniurationem tuam non vides quid proxima, quid superiore…

Cicero, in Catilinam
…gloria belli atque fortitudinis angustos se fines habere arbitrabantur, qui in longitudinem milia passuum CCXL, in latitudinem CLXXX patebant. His rebus adducti et auctoritate Orgetorigis permoti constituerunt ea quae ad proficiscendum pertinerent comparare, iumentorum et carrorum quam…

Julius Caesar, Gallic War
…. Id si fieret, intellegebat magno cum periculo provinciae futurum ut homines bellicosos, populi Romani inimicos, locis patentibus maximeque frumentariis finitimos haberet. Ob eas causas ei munitioni quam fecerat T. ; Labienum legatum praeficit ; ipse…

Julius Caesar, Gallic War
…natura opportuno atque idoneo, quod is collis ubi castra posita erant paululum ex planitie editus tantum adversus in latitudinem patebat quantum loci acies instructa occupare poterat, atque ex utraque parte lateris deiectus habebat et in fronte leniter fastigatus paulatim…

Julius Caesar, Gallic War
…est, quippe ubi non liceat vacuos seducere ocellos, nec vigilare alio nomine cedat Amor. qui non ante patet, donec manus attigit ossa quisquis es, assiduas a fuge blanditias illis et silices et possint cedere quercus ,…

Propertius, Elegies
…Delphica tellus et Claros et Tenedos Patareaque regia servit, Iuppiter est genitor ; per me quod eritque fuitque estque patet ; per me concordant carmina nervis. Certa quidem nostra est, nostra tamen una sagitta certior, in vacuo…

Ovid, Metamorphoses
…, cum sic orsa loqui vates Sate sanguine divom, Tros Anchisiade, facilis descensus Averno ; noctes atque dies patet atri ianua Ditis ; sed revocare gradum superasque evadere ad auras, hoc opus, hic labor est. Pauci…

Vergil, Aeneid
…ferae et populi ingentes vi subacti, Carthago, aemula imperi Romani, ab stirpe interiit, cuncta maria terraeque patebant, saevire fortuna ac miscere omnia coepit. Qui labores, pericula, dubias atque asperas res facile toleraverant ,…

Sallust, Catilina

Frequency

702nd

most frequent word

Most used by

Q. Tullius Cicero
Prudentius
Boethius
Lucan
Statius, P. Papinius

Collocations

latus 92
magnus 70
per 69
multus 69
video 63
locus 58
cum 48
pars 47
etiam 47
tuus 47

Textbooks

Shelmerdine 17
CambridgeLatin 44
Wheelock 32

pateo

Saved

Recent