penitus
penitus, inwardly, deeply, far within, into the inmost part
he hid himself within Apulia
to understand something thoroughly
- inward, inner, interior (ante- and post-class.): exscrea usque ex penitis faucibus, Plaut. As. 1, 1, 28 (43): scaturigo fontis, Ap. Met. 6, 13, 16; mente penitā conditum, id. ib. 11, 6, 18.—Comp. penitior pars domūs, App. Fragm. ap. Prisc. p. 599 P.—Sup.: advecta ex Arabiā penitissimā, Plaut. Pers. 4, 3, 53 (522); so id. ib. 4, 3, 71 (540): in latebras abscondas pectore penitissimo, id. Cist. 1, 1, 65 (65): Scythae illi penitissimi, the most remote, Gell. 9, 4, 6: de Graecorum penitissimis litteris, Macr. S. 5, 19. —As subst.: pĕnĭta, ōrum, n., the inmost parts: mundi, Mart. Cap. 1, § 9: terrae, id. 6, § 600: sacri loci, Jul. Val. Rer. Gest. Alex. 3, 43.—Hence, adv., in two forms.
- A pĕnĭtē (poet. and post-class.), inwardly, internally, Cat. 61, 178.—Sup.: penitissime, Sid. Ep. 4, 9.—
- B pĕnĭtus (class.), inwardly, internally, in the inside (cf.: prorsus, omnino).
- 1 Lit.
- a In gen. (only poet.): extra penitusque coacti Exagitant venti, Sev. Aetn. 317: penitusque deus, non fronte notandus, Manil. 4, 309.—
- b In partic., deeply, far within, into the inmost part (class.): saxum penitus excisum, Cic. Verr. 2, 5, 27, § 68: argentum penitus abditum, id. Off. 2, 2, 13: jacent penitus defossa talenta, Verg. A. 10, 526: penitus convalle virenti, id. ib. 6, 679: penitus terrae defigitur arbos, id. G. 2, 290: penitus penetrare, Cels. 5, 26, 7: Suevos penitus ad extremos fines se recepisse, Caes. B. G. 6, 9: penitus in Thraciam se abdidit, Nep. Alcib. 9: mare retibus penitus scrutare, Juv. 5, 95.—
- β Trop., deeply, far within. from the innermost depths or recesses: penitus ex intimā philosophiā hauriendam juris disciplinam putas, from the very depths of philosophy, Cic. Leg. 1, 5, 17: opinio tam penitus insita, so deeply rooted, id. Clu. 1, 4: bene penitus sese dare in familiaritatem alicujus, id. Verr. 2, 2, 70, § 169: periculum penitus in venis et visceribus rei publicae, in the very heart, id. Cat. 1, 13, 31: demittere se penitus in causam, id. Att. 7, 12, 3.—
- 2 Transf. (qs. through and through, to the bottom of a thing, i. e.), thoroughly, completely, wholly, entirely, utterly (class.): caput et supercilia penitus abrasa, Cic. Rosc. Com. 7, 20: utrum hic confirmasse videtur religionem an penitus totam sustulisse? id. N. D. 1, 42, 119: res penitus perspectae, id. de Or. 1, 23, 108: penitus pernoscere omnes animorum motus, id. ib. 1, 5, 17: quod in memoriā meā penitus insederit, id. ib. 2, 28, 122: intellegere aliquid, id. Att. 8, 12, 1: amittere hanc consuetudinem et disciplinam, id. Off. 2, 8, 27: diffidere rei publicae, id. Fam. 5, 13, 5: perdere se ipsos, id. Fin. 1, 15, 49: te penitus rogo ne, etc., Q. Cic. ap. Cic. Fam. 16, 8, 1: penitus toto divisos orbe Britannos, Verg. E. 1, 66: dilecta penitus, Hor. C. 1, 21, 4.— Hence, to strengthen the comp.: penitus crudelior, far more, Prop. 1, 16, 17.—To strengthen the sup.: vir penitus Romano nomini infestissimus, Vell. 2, 27, 1.
- furnished with or having a tail: penitam offam Naevius appellat absegmen carnis cum codā, Fest. p. 242 Müll.; Arn. 7, 24, 230; cf. Fest. s. v. penem, p. 230 Müll.
sin ‥ longe ~ius [v. l. ~us ] ad artis arcana transpenetraveris
in qua sola bene beateque vivendi formule omnes latent ~issime
haec tibi ‥ mitto ‥ ne me arbitreris humanae divinaeve scientiae paenitus expertem
ego ‥ inprimis ~us ignoravi
ubi sepultus esset ~us ignoravit
qua [loquela ] ~us audita, ipse judicatus fuit quietus
predicta Isabella die, anno, et loco predictis inventa fuit submersa, qualiter seu quo modo ~us ignoratur
hoc ~us ignoro
omnes adhaerentes michi ‥ quos tibi per domnum Herluinum mandavi nostrae paenitus astringi velle familiaritati
terminum peremptorium ‥ realiter assignavit, quo ipsi ‥ in monasterio suo ‥ diebus assignatis ~us comparerent
adventus veterum volentium ~us delere et inhabitare solito more a fine usque ad terminum regionem
poderis, sacerdotalis linea, corpori ~us adstricta
nec petit Augustum pactam sibi reddere sponsam / conjugium penitus famosum sponte recusans
non solum omnibus meis successoribus ‥ sed etiam michi ipsi ~us interdico, ne aliter quam nunc a me constitutum est ‥ agere audeant
~us, i. radicitus
sunt ‥ quedam aliis ‥ propinqua et pene eadem, quedam ‥ planius ab aliis differentia et ~us diversa
articulis ~us annullatis in quadam carta predicti W.
ascendendo ‥ longa super longam, vel super brevem, vel super plures breves, super semibreves, ~usque super omnem obliquitatem descendentem recte stari potest, et fiunt ligature cum perfeccione
in contemptum regis ac in prejudicium statutarum regni Angli, que †pentius [l. penitus ] prohib[er ]ent hujusmodi congregaciones fieri
ingenia que B. de R. nobis commodavit ad expugnandum castrum de Myrebel ‥ si contingat ipsa usibus nostris deteriorari, nos ‥ vel ipsam deteriorationem ei reddemus vel dicta ingenia ~us ad opus nostrum ememus
et penitus numquam per terram pergo pedester
nec tetigi penitus muliebres turpiter artus
non labor est penitus pergenti in lumine Phoebi
jaspis coloris viridi / profert virorem fidei / que in perfectis omnibus / numquam marcescit penitus
prohibemus, ne Christianus aliquis pro ~us [(v. l. ~us pro ] parva re saltem ad mortem seducatur, i. condempnetur aut prejudicetur
nisi humor de celo ad terram descenderet, nihil ~us crearetur
nullam de dicto [abbate ] ‥ ~us fecit mencionem in rotulis supradictis
nulla desuper ~us suspitio aut scandalum ammodo videri possit
penetissima, inferior
si foret, qui venas ibidem, et ~ima terre viscera, arte previa transpenetraret
verba ‥ penetrant usque ad ~iores partes animi
nec frustra fit ‥ / flos talis ‥ / si floret qui penitima / terre venas et viscera / transpenetrare sedula / novisset
non tantum circumferentias, verum etiam ~imas sui partes sabulosas magis habens quam saxosas
in hujus ‥ inquisitione libelli cum ~imos Kambrie fines frustra pluries transpenetrassem
ad ~iores Walliarum partes
~iorem [gl.: ~ius, G. ] ‥ domum subeo [plus privez v. l. ~iores ‥ domus adeo ], et ecce in abacte matris incidi amplexus
secessit in ~iorem domum
per divitem venam fructuosumque argenti scrutinium, ubi ~ima scrutando “itum est in viscera terre”
de loco ad locum eundo, cum ad ~iorem pomerii pervenissent
sui instituti ~iora non solum intelligeret sed etiam observaret
- 1. diep (binnenin), van diep binnenuit; ➤ ~ in Thraciam se abdidit; ~ suspiria trahere diep inademen; ~ penetrare; causae ~ latentes diep verborgen; periculum ~ in venis et visceribus rei publicae (Cic.); ~ sonantes scopuli;
- 2. ver (weg); ➤ ~ repostae gentes;
- 3. (metaf.) diep, vast; ➤ opinio ~ insita vastgeworteld;
- 4. precies, door en door, grondig [intellegere alqd; notus]; ➤ res ~ perspectae;
- 5. (Hor.) innig, hartelijk [rogare]; ➤ ~ dilectus Iovi;
- 6. helemaal, volledig [diffidere; se perdere; amittere disciplinam];
- 7. (bij adj. en adv.) geheel, volkomen; ➤ ~ illicitus; ~ crudelior zeer (Prop.); tota ~ acies; ~ frequenter; II. adj. a, um (Plaut.) binnenst, inwendig; ➤ ex -is faucibus.
- PA-, inwardly, deeply, far within, into the inmost part: saxum excisum: defossa, V.: penitus terrae defigitur arbos, V.: penitus ad extremos finīs se recepisse, Cs.: penitus in Thraciam se abdidit, N.: mare retibus penitus scrutare, Iu.—Fig., deeply, far within, from the depths: opinio tam penitus insita, so deeply rooted: periculum penitus in venis rei p., in the very heart: demittere se penitus in causam.—Through and through, thoroughly, completely, wholly, profoundly, entirely, utterly: supercilia abrasa: religionem sustulisse?: pernoscere animorum motūs. dilecta, H.: rogare, heartily.
-
…, quandam prope iustam patriae querimoniam detester ac deprecer, percipite, quaeso, diligenter quae dicam, et ea penitus animis vestris mentibusque mandate. etenim si mecum patria, quae mihi vita mea multo est carior, si cuncta…
Cicero, in Catilinam
-
…tolletur, videbimur fortasse ad breve quoddam tempus cura et metu esse relevati, periculum autem residebit et erit inclusum penitus in venis atque in visceribus rei publicae. Vt saepe homines aegri morbo gravi, cum aestu febrique iactantur ,…
Cicero, in Catilinam
-
…, Dardana qui Paridis direxti tela manusque corpus in Aeacidae, magnas obeuntia terras tot maria intravi duce te, penitusque repostas Massylum gentes praetentaque Syrtibus arva, iam tandem Italiae fugientis prendimus oras ; hac Troiana tenus fuerit Fortuna secuta…
Vergil, Aeneid
-
…intus penetret per inania dissoluatque, nullius exitium patitur natura videri. Praeterea quae cumque vetustate amovet aetas, si penitus peremit consumens materiem omnem, unde animale genus generatim in lumina vitae redducit Venus, aut redductum daedala tellus unde…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…supplicis a longis tristior excubiis. ille meos numquam patitur requiescere postis, arguta referens carmina blanditia Ianua vel domina penitus crudelior ipsa, quid mihi tam duris clausa taces foribus cur numquam reserata meos admittis amores, nescia furtivas reddere…
Propertius, Elegies
-
…distentis, hinc nova proles artubus infirmis teneras lasciva per herbas ludit lacte mero mentes perculsa novellas. haud igitur penitus pereunt quaecumque videntur, quando alid ex alio reficit natura nec ullam rem gigni patitur nisi morte adiuta aliena .…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…noctes vigilare serenas quaerentem dictis quibus et quo carmine demum clara tuae possim praepandere lumina menti, res quibus occultas penitus convisere possis. hunc igitur terrorem animi tenebrasque necessest non radii solis neque lucida tela diei discutiant, sed naturae…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…diceret, quot modis hominum mentes et quibus et quo genere orationis in quamque partem moverentur ; haec autem esse penitus in media philosophia retrusa atque abdita, quae isti rhetores ne primoribus quidem labris attigissent. Ea Menedemus exemplis magis…
Cicero, de Oratore
-
…suos ut, quem ad modum cetera quae dicta sunt a te, sic hoc verissimum reperiatur. quod si penitus perspicere posses concordiam Ligariorum, omnis fratres tecum iudicares fuisse. an potest quisquam dubitare quin, si Q .…
Cicero, pro Ligario
-
…dubio habuit regalem potestatem, quamquam rem publicam reciperarat. inest hoc tempore haud obscurum odium, atque id insitum penitus et inustum animis hominum amplissimorum ; dissident principes ; captatur occasio. qui non tantum opibus valent nescio quam fortunam…
Cicero, de Haruspicum Responso