natura
natura, Nature, natural constitution, property, quality
BWL
nature has sufficiently provided us with reason
the soldiers have become acquainted with the nature of the mountain
Frieze-Dennison Vergil
- I Lit. (very rare): naturā tu illi pater es, consiliis ego, Ter. Ad. 126; cf.: naturā pater, id. ib. 902.—
- II Transf. (freq. and class.; syn.: indoles, ingenium).
- A The nature, i.e. the natural constitution, property, or quality of a thing: quod autem animal est, id motu cietur interiore et suo: nam haec est natura propria animae et vis, Cic. Rep. 6, 26, 28: ipsumque per se sua vi, sua natura, sua sponte laudabile, id. Fin. 2, 15, 50: ab ipsa natura loci, id. Agr. 2, 35, 95: quali esset natura montis, qui cognoscerent misit, Caes. B. G. 1, 21: loci, id. ib. 1, 2: tigna secundum naturam fluminis procumberent, according to the nature or natural course of the river, Caes. B. G. 4, 17: insula naturā triquetra, by nature, i.e. in shape, id. ib. 5, 13: naturas apibus quas Juppiter ipse Addidit expediam, Verg. G. 4, 149.—
- 2 Of character, nature, natural disposition, inclination, bent, temper, character: cognitum per te ipsum, quae tua natura est, dignum tuā amicitiā judicabis, Cic. Fam. 13, 78, 2: prolixa beneficaque, id. ib. 3, 8, 8; Liv. 22, 59: mihi benefacere jam ex consuetudine in naturam vertit, has become natural, Sall. J. 85, 9.—Prov.: consuetudo est secunda natura, August. adv. Jul. 5, 59 fin.; Macr. S. 7, 9, 7; cf.: voluptatem consuetudine quasi alteram naturam effici, Cic. Fin. 5, 25, 74: naturam expellas furcā, tamen usque recurret, Hor. Ep. 1, 10, 24: facere sibi naturam alicujus rei, to accustom one's self to a thing, Quint. 2, 4, 17: desideria naturae satiare, Cic. Fin. 2, 8, 25.—
- B The nature, course, or order of things: quod rerum natura non patitur, Cic. Ac. 2 (Luc.), 17, 55: delabi ad aequitatem et ad rerum naturam, id. Fam. 6, 10, 5: naturae satisfacere, i.e. to die, Cic. Clu. 10, 29; so, naturae concedere, Sall. J. 14, 15:—Personified: quis vero opifex praeter naturam, quā nihil potest esse callidius, tantam sollertiam persequi potuisset in sensibus? quae primum oculos membranis tenuissimis vestivit, etc., Cic. N. D. 2, 57, 142: frui primis a natura datis, id. Fin. 2, 11, 34: homines rationem habent a naturā datam, id. ib. 2, 14, 45: et homini praecipui a naturā nihil datum esse dicemus, id. ib. 2, 33, 110: quae (membra corporum) ipsa declarant procreandi a naturā habitam esse rationem, id. ib. 3, 19, 62: omnis natura vult esse conservatrix sui, id. ib. 4, 7, 16; 5, 15, 41; 5, 20, 56: illam partem bene vivendi a natura petebant, eique parendum esse dicebant, id. Ac. 1, 5, 19.—
- 2 Nature, i.e. the world, the universe: Cleanthes totius naturae menti atque animo hoc nomen (dei) tribuit, Cic. N. D. 1, 14, 37.—
- 3 Nature, i.e. consistency with nature, possibility: in rerum naturā fuisse, Cic. Rab. Perd. 8, 24: hoc quoque in rerum naturam cadit, is a possible case, Quint. 2, 17, 32: judicatum est enim, rerum naturam non recipere, ut, etc., that it is not in accordance with nature, not possible, Val. Max. 8, 1, abs. 13:—
- C An element, thing, substance: Aristoteles quin tam quandam naturam censet esse, e qua sit mens, Cic. Tusc. 1, 10, 22: de naturis autem sic sentiebat; primum uti quattuor initiis rerum illis quintam hanc naturam ... non adhiberet, etc., id. Ac. 1, 11, 39: natura tenuis aëris, Lucr. 2, 232.—
- D The natural parts, organs of generation: cujus (Mercurii) obscenius excitata natura traditur, Cic. N. D. 3, 22, 55: quaedam matrona visa est in quiete obsignatam habere naturam, id. Div. 2, 70, 145; cf. Varr. R. R. 3, 12, 4; 2, 7, 8.
non ait ‘Joseph quem genuit Levi’ sed ‘qui fuit Levi’ ut daretur intelligi non secundum ~am, ut in Matheo, sed secundum adoptionem rationem dicti processisse
~a. crede mihi, res nulla manet sine me moderante
omnes homines ~a aequales genuit
~a clementissima parens omnium ‥ hominem privilegio rationis extulit
quorum vero motuum ~a principium sit, ex libris phisicis constat
nemo potest tollere quod natura dedit(
cursus ~e est immutabilis
a Deo, qui summa est ~a
tria quidem sunt simplicia, sc. ~a suprema que est Deus, et natura infima, que est corpus, et natura media, sc. rationalis creatura
omnis ~a firma et solida quidquid protulerit ostendit, reparante auctore Deo dum generat
nam Deus eternus quod fecit non mediante / natura, stabit; quod mediante, cadet
quia artium ~a mater est, immerito in injuriam parentis redundat contemptus earum
immo possibile est per artem et per ~am
sciunt multa fieri per ~am et per artem juvantem ~am
nec advertunt homines ~e secreta et artis possibilia
dico quod licet ~a non facit aliqua superflua, tamen ars facit insitionem et ars est ad opposita
unusquisque ~am suam in ecclesia faciebat, quod factum a Christianis ante illa tempora fuerat inauditum
cum generale mortis ~ae debitum suprema sorte persolverit
super illam somno victa recumbebat ~e solvens debitum
~ae munus quod evitari non potest patienter excipiat
comes Rohandus ‥ morte superveniente ~e debitum solvit
per tempora legis ~ae(v.
in ‥ aetatem ~ae, legis scriptae, et gratiae
‘accusavitque fratres ‥ crimine pessimo’, i. contra ~am
stantes nudi versis capitibus contra ~am deorsum ad terram
fluvius, ministerio persoluto, ‥ reversus est ad ~am
contra ~am nature hominis
aves ‥ quas mirum in modum contra ~am natura producit
terre ‥ redierunt ‥ ad ~am suam pristinam(v.
quid ‥ in rerum visibilium videri valet ~a quod tam ingenti studio auctoris sui praecepto pareat?
naturaliter potest subjectum esse in rerum ~a sine sua passione: et econverso passio potest esse in rerum ~a sine subjecto
jus proprietatis semper descendit ad primogenitum eo quod ipse inventus est primo in rerum ~a
omissis illis omnibus qui mortui sunt in vita antecessoris, ac si numquam essent in rerum ~a
de ‥ Woluerico ‥ juratores nullam fecerunt mencionem, nec unquam talis Woluericus fuit in rerum ~a
nuncquam fuit talis Johannes de Trays in rerum ~a nec natus nec inventus in patria
solertissimus ~arum inquisitor Plinius
anima simplex quedam ~a est et indivisibilis secundum essentiam
~a infima ‥ ~a media
duplex est natura: naturata, et hec non est propter aliquid, cum sit effectus nature naturantis quia secundum non ordinatur ad primum; nec natura a naturans quia nichil ordinatur ad vilius se, sed ad nobilius
omnes credunt in Deum mundi creatorem quem Deum ~e vocant
qui eum corporaliter videre nequivistis, divinae suae ~ae donaret esse participes
hec disputatio magistri Acardi ‥ asserit duas esse ~as in Christo(
Deus, cujus ~a bonitas est
quomodo enim non ita unibilis fuit humana natura divine ~e in unitatem persone ante corruptionem humane nature, ut post?
[Christus ] habuit ‥ duas ~as et secundum unam impassibilis extitit, secundum aliam, viz. humanam, potuit vere pati
non solum ‥ hoc vitium, sed et omnia quae humanae ~ae accidere solent
vir ~a sagacissimus
homo simplicis ingenii ac moderatae ~ae
qui ~am nostrae humanitatis copulavit naturae suae divinitatis
agnovit tamen se ~as corporis sui, quibus physici perniciem hominibus vel incolumitatem praedicunt, amisisse, mortisque imminentis conditionem evadere non posse
in ~a corporis sumus quasi bestie
non habuerunt ‥ plus preter in celandis ~e tantum quam eis a prima luce natura texuerat tegumentum
color ejus [sc. adamantini ] erat album ut est ejus ~a
hippocentauri equorum et hominum commixtam ~am habent
contra ~am hiemis in regionibus nostris
de ~is animalium et arborum et de ~a celi ad arbores
planeta vel stella alia de ~a planete
liber de ~is bestiarum ‥ . liber de ~is lapidum
est itaque siccitas humiditati contraria tam in effectu quam in ~a
signa ‥ sunt duodecim, et distinguuntur per ~am elementorum, quia aries, leo, sagittarius sunt ignee ~e, calida et sicca etc
aurum vivum habet in se quatuor ~as et quatuor humores
stellarium corporum substantiam ex quinta quadam alia ~a consistere ratio concludit
nisi tunc demum cum mutata fuerit ~a brevis de ingressu in ~am brevis de recto
~a enim numeri hoc exigit ut ‥
quandoque I stat immediate ante vel post M, N, vel V, potest mutari in Y, ut legibilior sit, vel stare in sua ~a
pensandum autem est per visum accusantibus, visum concubitus propensius advertendum, ut sc. ipsas coeuntium ~as viderint commisceri(
de R. S. pro falsitate facta ‥ vendendo oleum unius ~e pro oleo alterius ~e
vetule provinciales dant purpuram combustam in potu. habet enim occultam ~am curandi variolas
desicut quodlibet appellum de felonia et seduccione sit de tam alta ~a quod etc.
ut recipiat multum de spiritu inter se et ventositate que faciunt ipsam [virgam virilem ] inflari et erigi cum opus fuerit et per ipsam deportari ~am seminalem vel materiam seminis
- 1. natuur, (natuurlijke) aard, wezen, het eigene, toestand, gesteldheid [humana; animi; corporis; aëris; mortis; rerum de aard der dingen; loci; oppidi; fluminis]; ➤ -ā van nature; locus -ā munitus; omnes homines -ā libertati student; -am studio vincere; ~ (natuurlijke kwaliteit) deest margaritis (Tac.); — soms is de combinatie v. natura met een substantief in de genitivus bijna te vertalen met dat substantief zelf: ~ alvi = alvus (Cic.);
- 2. natuur, karakter, inborst, aard, eigenschap, aanleg; ➤ homo difficillimā -ā; ~ serpentium; -ā optimus; crudelitas -ae; alcis ~ moresque; vehemens feroxque -ā; in -am vertere tot een tweede natuur worden; sprw.: consuetudo est secunda ~;
- 3. wetmatigheid v.d. natuur, natuurlijke loop der dingen [mundi of rerum van de wereld]; ➤ secundum -am; contra, praeter -am; -ae ratio; mundus -ā administratur; ius in -a positum est; -ae satisfacere, concedere sterven; in rerum -ā est, in rerum -am cadit het behoort tot de mogelijkheden;
- 4. natuur, wereld, heelal, schepping; ➤ mens totius -ae;
- 5. element, substantie; ➤ Aristoteles quintam quandam -am censet esse (Cic.);
- 6. geboorte; ➤ -ā frater;
- 7. geslacht(sdeel), meestal plur. genitaliën.
造化。乙。天地。運勤。本性。本質。小便。賦性。秉性。Bona natura 善性。Rerum natura 天地。萬物。Ut — fert, non de industria 自來不出于心。 Quod rerum — non patitur 世所難有。Stirpium naturae 谷草之效用。Naturae concedere vel satisfacere 死。Natura vel Natura sua 因本性。自然。Secundum naturam vivere 照人理行爲。In rerum naturis 在各物本質。Natura insitum est vel Ita natura comparatum est 本性有此。Praeter naturam 不自來。性外。Supra naturam 超性。 Homo dives difficillima natura 富且難和與之人。Mihi bene facere jam ex consuetudine in naturam vertitur 吾哀矜已慣成自然。Facere sibi naturam jejunandi 習齊如自然焉。
Suggest a Translation
See an image
Naturalia,Justino lib. 1 :
Non solum abscondimus,inquit S. Ambros. lib. de Offic. cap. 18. et lib. 1. de Noe et arca cap. 8.
verum etiam quæ abscondenda accepimus, eorum indicia, ususque membrorum suis appellationibus appellare indecorum putamus. S. Hieronym. in cap. 47. Esaiæ :
Disputant Stoici multa re turpia, prava hominum consuetudine verbis honesta esse, ut parricidium, adulterium, homicidium, incestum, et cætera his similia : rursumque re honesta, nominibus videri turpia, ut liberos procreare, inflationem ventris crepitu digerere, alvum relevare stercore, vesicam urinæ effusione laxare, denique non posse nos, ut dicimus a ruta rutilam, sicὑποκοριστικῶς a mente facere.
Nec vero audiendi sunt Cynici, aut si qui fuerunt Stoici pæne Cynici, qui reprehendunt et irrident, quod ea, quæ turpia re non sunt, nominibus ac verbis flagitiosa ducamus ; illa autem, quæ turpia sunt, nominibus appellemus suis. Latrocinari, fraudare, adulterare, re turpe est ; sed dicitur non obscœne : liberis dare operam, re honestum est, nomine obscœnum ; pluraque in eam sententiam ab eisdem contra verecundiam disputantur. Nos autem naturam sequamur, et ab omni, quod abhorret ab oculorum auriumque approbatione, fugiamus.
Pensandum autem est per visum accusantibus, visum concubitus propensius advertendum, ut scilicet ipsas coeuntium Naturas viderint commisceri.Ita usurpant Cicero lib. 2. de Divinat. Vegetius lib. 1. de Arte veterin. cap. 61. Apuleius de Virtutib. herbar. cap. 40. Celsus Platonic. lib. 1. de Medic. animal. cap. 1. § 15. cap. 3. § 10. vetus Interpres Juvenalis Sat. 3. v. 97. Sat. 6. v. 73. Anastasius in Histor. Eccl. anno 8. Mauricii, et 7. Phocæ, ubi Theophanes habet
Homme naturelappellatur, qui ea parte bene instructus est, in Lit. remiss. ann. 1469. ex Reg. 196. Chartoph. reg. ch. 82 :
Icelle Marote mettoit sus au suppliant(son mary) qu'il n'estoit pas homme Naturel, ne capable de mariage.
Educi enim oportet materiam extrinsecus, quod ipsaUbi Glossæ MSS. :Natura facere festinat.
Agnovit tamen seVide Leges Henrici I. Regis Angl. cap. 70.Naturas corporis sui, quibus physici perniciem hominibus vel incolumitatemprædicunt, amisisse.
Qui in desertis locis a bestiis lacerati Naturam perdent, etc.
Peregrino sermone rusticitatem causandi exequebatur, nam Natura Germanus erat.
In vera, inquit, visione vidi figuram hominis, qui quamvis in duabus Naturis sit, animæ et corporis, unum tamen ædificium est.Quæ notione sæpius occurrit in eadem vita, ut observant docti Editores.
Naturalis, Physicus. Acta Mss. Inquisit. Carcass. ann. 1308. fol. 59. r° :
Item dixit... se intellexisse, ut dixit qui audiebat Naturas Tholosæ, et dixit ipsi qui loquitur,... quod ipse et quasi omnes Naturales Tholosæ et Parisius tenebant quod impossibile erat, et etiam contra naturam, quod de pane fieret Corpus Christi.
Interea Mathildes senio confecta Naturæ concessit, et Lucæ sepulta est.Vox Latinis quoque nota.
● nascita; naturā frater Liv fratello per natura.
- birth: Naturā illi pater es, T.: naturā frater, adoptione filius, L.—Nature, natural constitution, property, quality: propria natura animae: qualis esset natura montis, qui cognoscerent, misit, Cs.: tigna secundum naturam fluminis procumberent, natural course of the river, Cs.: insula naturā triquetra, i. e. in shape, Cs.: naturas apibus quas Iuppiter ipse Addidit, expediam, V. —Nature, natural disposition, inclination, bent, temper, character: fera inmanisque: prolixa beneficaque: mitis contra naturam suam esse, L.: mihi benefacere iam ex consuetudine in naturam vertit, has become natural, S.: quasi altera, a second nature: Naturam expelles furcā, tamen usque recurret, H.—The order of the world, nature, course of things: quod rerum natura non patitur: naturae satis facere, i. e. die: naturae concedere, S.— Person.: ratio a naturā data: omnis natura volt esse conservatrix sui.—The world, universe, nature: totius naturae mens atque animus.—An element, thing, substance: quinta quaedam: edax, O.—The organs of generation.
-
…praecavendum Caesar existimabat. Namque omnium rerum quae ad bellum usui erant summa erat in eo oppido facultas, idque natura loci sic muniebatur ut magnam ad ducendum bellum daret facultatem, propterea quod flumen alduas Dubis ut circino circumductum paene…
Julius Caesar, Gallic War
-
…furiosa rapiebat ; neque enim tibi haec res adfert dolorem, sed quandam incredibilem voluptatem. ad hanc te amentiam natura peperit, voluntas exercuit, fortuna servavit. numquam tu non modo otium sed ne bellum quidem nisi nefarium concupisti…
Cicero, in Catilinam
-
…signa conspexit, ad haec constitit, ne in quaerendis suis pugnandi tempus dimitteret. Instructo exercitu magis ut loci natura deiectusque collis et necessitas temporis quam ut rei militaris ratio atque ordo postulabat, cum diversae legiones aliae alia in…
Julius Caesar, Gallic War
-
…. Eodem die ab exploratoribus certior factus hostes sub monte consedisse milia passuum ab ipsius castris octo, qualis esset natura montis et qualis in circuitu ascensus qui cognoscerent misit. Renuntiatum est facilem esse. De tertia vigilia T .…
Julius Caesar, Gallic War
-
…venirent, hac pugna nuntiata ex itinere domum reverterunt ; cunctis oppidis castellisque desertis sua omnia in unum oppidum egregie natura munitum contulerunt. Quod cum ex omnibus in circuitu partibus altissimas rupes deiectusque haberet, una ex parte leniter acclivis…
Julius Caesar, Gallic War
-
…perspici quidem posset. His rebus cum iter agminis nostri impediretur, non omittendum sibi consilium Nervii existimaverunt. Loci natura erat haec, quem locum nostri castris delegerant. Collis ab summo aequaliter declivis ad flumen Sabim, quod supra…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, cum virtute omnibus praestarent, totius Galliae imperio potiri. Id hoc facilius iis persuasit, quod undique loci natura Helvetii continentur una ex parte flumine Rheno latissimo atque altissimo, qui agrum Helvetium a Germanis dividit ; altera ex…
Julius Caesar, Gallic War
-
…in fines Ambianorum pervenit ; qui se suaque omnia sine mora dediderunt. Eorum fines Nervii attingebant. Quorum de natura moribusque Caesar cum quaereret, sic reperiebat nullum esse aditum ad eos mercatoribus ; nihil pati vini reliquarumque rerum ad…
Julius Caesar, Gallic War
-
…posset et quid nostri auderent periclitabatur. Ubi nostros non esse inferiores intellexit, loco pro castris ad aciem instruendam natura opportuno atque idoneo, quod is collis ubi castra posita erant paululum ex planitie editus tantum adversus in latitudinem patebat…
Julius Caesar, Gallic War
-
…nec calidos aestus tuimur nec frigora quimus usurpare oculis nec voces cernere suemus ; quae tamen omnia corporea constare necessest natura, quoniam sensus inpellere possunt ; tangere enim et tangi, nisi corpus, nulla potest res. Denique fluctifrago…
Lucretius, De Rerum Natura
NATU´RA, NATURA´LIS RA´TIO. [JUS]