periculum

periculum in mora
there is danger in delay

perīculum (perīclum), ī, n.: a trial; risk, hazard, danger, peril, 1.615, et al.

pĕrīcŭlum (contr. pĕrīclum, very freq. in the poets, e. g. Plaut. Bacch. 4, 7, 29 (827); Ter. And. 350; 821; 867 al.; Lucr. 1, 580; 2, 5 et saep.; Verg. A. 2, 709; 751; 3, 711 et saep.; Juv. 6, 94), i, n. [root, Sanscr. par, pi-par-mi, to conduct, guide; Gr. περάω, to pierce; πόρος. a way through, passage; Lat. porta, portus, ex - perior, per-itus; cf. Germ. fahren, Gefahr], a trial, experiment, attempt, proof, essay (class.; cf. disorimen).

• I Lit.: fac periculum in litteris, Ter. Eun. 476: miser est homo qui amat ... Scio qui periclum feci, Plaut. As. 3, 3, 27 (617): priusquam periclum faceret, Caes. B. G. 4, 21: ex aliis, Ter. Heaut. 210: alicujus fidei periculum facere, to make trial of, to try, Cic. Verr. 1, 12, 34: quā in re tute tui periculum fecisti, id. Div. in Caecil. 8, 27: legionum, Auct. B. Afr. 79.—
• II Transf.
• • A Concr., an attempt in writing, an essay: faciunt imperite, qui in isto periculo non ut a poëtā, sed ut a teste, veritatem exigent (speaking of a poem in honor of Marius), Cic. Leg. 1, 1, 4; Aus. Idyll. 10, 215.—
  • B Risk, hazard, danger, peril (which acompanies an attempt; the common signif. of the word): meo periclo rem gero, Plaut. Bacch. 4, 4, 100 (739): tuo ego istaec dicam illi periculo, id. ib. 4, 2, 17 (599): periculum facere, to run a risk, id. ib. 1, 1, 63 (97): si ei subito sit allatum periculum discrimenque patriae, Cic. Off. 1, 43, 154: salus sociorum summum in periculum ac discrimen vocatur, id. Imp. Pomp. 5, 12: discriminum et periculorum comites, id. N. D. 2, 66, 166: obire pericula ac labores, Liv. 1, 54: periculum adire capitis, to run the risk of one's life, Cic. Rosc. Am. 38, 110: in periculo animarum suarum, Vulg. 1 Par. 11, 19: subire pro amico, Cic. Part. 19, 66: suscipere, to take upon one's self, id. Mur. 36, 76: ingredi, id. ib. 2, 4: conflare alicui, to cause, occasion, id. Sull. 4, 13: intendere in aliquem, id. Rosc. Am. 3, 7: intendere alicui, id. Att. 2, 19, 1: mortis alicui inicere, id. Caecin. 29, 83: facessere innocenti, id. Div. in Caecil. 14, 45: facere alicui, Sall. C. 33, 1; cf.: ego nihil facio tibi periculi, Plaut. Cas. 4, 3, 7 (804): creare alicui, Cic. Att. 22, 2: comparare alicui, id. Fl. 38, 96: moliri optimis civibus, id. Sest. 1, 1: amici depellere, id. Clu. 6, 8: subterfugere, id. Fam. 15, 1, 4: adducta est res in maximum periculum et extremum paene discrimen, id. Phil. 7, 1, 1: se in periculum capitis atque in vitae discrimen inferre, id. Balb. 10, 25: arcessere aliquem in summum capitis periculum, id. Rab. Perd. 9, 26: includere in periculum, id. Clu. 55, 155: in periculum se committere, to get into danger, id. Inv. 2, 8, 37: eripere ex periculo, id. Clu. 26, 70: extrahere ex periculo, to release from danger, id. Sest. 4, 11: rem publicam a periculo prohibere, id. Imp. Pomp. 7, 19: liberare periculis, id. de Or. 1, 8, 32: res in periculo vertitur, the affair becomes perilous, Plaut. Merc. 1, 2, 12 (122): esse in periculo, Cic. Fam. 4, 15, 2: in periculo versari, id. Rab. Post. 9, 23: a securi negat ei periculum esse, that danger threatens him, id. Verr. 2, 5, 44, § 116: periculum est, ne, there is danger that, id. Tusc. 5, 40, 118; so id. Verr. 1, 11, 32: periculo meo, tuo, suo, at my, your, his risk: meo periculo, id. Sest. 52, 111: crede audacter meo periculo, Plaut. Poen. 4, 2, 51 (873): meo periculo rem gero, id. Bacch. 4, 4, 100 (739); id. As. 2, 4, 51 (457): des ei nummos fide et periculo meo, Dig. 46, 1, 24: navem sumptu periculoque suo armatam mittere, Cic. Verr. 2, 5, 20, § 50; id. Fl. 17, 41: rem periculi sui facere, to do a thing at one's own risk, Dig. 23, 5, 16: bono periculo, safely, without danger (post-class.), Ap. Apol. p. 320, 16.—
  • • 2 In partic.
    • • a A trial, action, suit at law (class.): meus labor in privatorum periculis caste integreque versatus, Cic. Imp. Pomp. 1, 2: aliquem in periculis defendere, Nep. Phoc. 2, 3.—
      • b A writ of judgment, a sentence: unum ab iis petivit, ut in periculo suo inscriberent, etc., Nep. Ep. 8: pericula magistratuum, Cic. Verr. 2, 3, 79, § 183.—
      • c A sickness, attack of sickness (post-Aug.): in acutis vero periculis nullis dandum est vinum, Plin. 23, 1, 24, § 48.—
      • d Ruin, destruction (postclass.): tremefactae nutant usque ad periculum civitates, Arn. 1, 4.

perīculum, ī, n. (perior), eig. das, wodurch man Erfahrung erlangen kann, der Versuch, die Probe, I) im allg.: 1) eig.: si vincendi periculum sit, Sen. ep. 79, 7: periculum facere, einen Versuch machen, eine Probe machen, versuchen, probieren, Ter. u. Caes., in alqa re, Ter., u. m. Genet., fidei, sui, Cic. – dah. p. facere ex aliis (von anderen her die Probe machen = von anderen abnehmen, entnehmen), mihi (tibi) quod ex usu siet, oft bei Ter. (s. Westerh. Ter. heaut. 1, 2, 36). – 2) meton., der Versuch = das Probestück, die Probeschrift, in isto periculo, Cic. de legg. 1, 4: belli, Auson. – II) prägn., die Gefahr, das Risiko, A) im allg.: rem periculi sui facere, auf sein Risiko nehmen, ICt.: periculum facere alcis rei, riskieren, summae rerum, ein entscheidendes Treffen wagen, Liv., summae rei, Tac.: periculum mortis, Suet.: salutem sociorum summum in periculum ac discrimen vocare (setzen), Cic. – satis pericli incepi adire, Ter.: periculum, quod differendo bello adimus, Liv.: capitis periculum adire, Ter. u. Cic.: vitae periculum adire, Caes.: summa pericula adire, Nep.: ne periculum memoriae adiret, damit ihm das G. keinen Streich spielte, Suet.: numquam periculum situs (der Vergessenheit) adire, Sen.: pro amico periculum aut invidiam subire, Cic.: pro nostra salute laborem periculumque suscipere, Cic.: obire pericula ac labores pariter, Liv. – periculum alci creare od. conflare od. inferre od. inicere od. facessere, Cic., od. facere, Sall. u. Tac.: periculum intendere alci od. in alqm, Cic.: p. moliri od. comparare, Cic.: umidioribus siccioribusque et frigidis non est ab ira periculum, Sen.: periculum intentatur ab alqa re, steht bevor, Quint.: morando an veniendo plus periculi contraheret, Liv.: alqm in periculum capitis arcessere, Cic.: periculum alci denuntiare, Cic. – rem in periculum adducere, Cic.: se in periculum committere, Cic.: caput periculo ponere (aussetzen), Plaut.: in periculo versari, Cic., od. esse, Liv.: esse in proprio periculo, Cic.: in ingenti periculo esse, Liv.: in ultimum periculum venire, Curt.: in magno periculo esse, u. bl. magno u. maiori p. esse, in gr. usw. G. schweben, Nep.: periculum est m. folg. ne u. Konj., es ist zu besorgen, est enim periculum, ne immodestiā militum vestrorum occasio detur Lysandro vestri opprimendi exercitus, Nep.: haud sane periculum est, ne non mortem aut optandam aut certe non timendam putet, Cic.: non est periculum, ne id facere non possit, Cic.: magnum in ea re periculum est, ne minus apte (verbum) conlocetur, Fronto. – periculum est (es liegt Gefahr darin) m. folg. Infin., hoc magnum est periculum, ab asinis ad boves transcendere, Plaut. aul. 235: nullumst periculum te hinc ire inpransum domum, Plaut. rud. 142 Sch.: ähnlich erat magni periculi res, tantulis copiis iniquo loco dimicare, Caes. b. G. 5, 49, 6. – aliis aliunde est periculum, sind in Gefahr, Ter.: periculum etiam a fame mihi est, Ter.: quod ab se cuiquam periculum esse? Liv.: nec Romae esse, unde periculum libertati foret, Liv.: postquam moenibus iam Romanis pulso hoste periculum esse desierat, Liv.: abesse a periculo, Caes.: non deesse alcis periculis, Cic.: ne quod periculum incĭderet, Nep.: alci in pugna periculum vitae accĭdit, Caes.: nullum periculum communis salutis causā recusare, Caes.: nullum pro laude periculum recusare, Caes.: vetere instituto vitae effugere nova pericula, Nep.: periculum nullo modo evitare posse, Nep.: periculum vitare (Ggstz. subire), Caes., vitare legatione (durch Annahme einer Legatenstelle), Cic.: propulsare periculum, Cic., periculum capitis, Cic.: defendere alqm a periculo, Cic.: removere periculum ab alqo, Liv.: periculum consilio discutere et comprimere, Cic.: offerre se periculis, Cic.: eripere ex periculo, Cic.: liberare periculo, Cic.: pro amici periculo dicere, für einen bedrängten Fr., Cic. – sine ullo periculo, Caes.: nullo cum periculo, Caes.: sine ullo alcis periculo, Caes.: cum periculo, Caes.: magno cum periculo alcis, Caes.: periculo huius (für ihn), Ter.: periculo sui (für sie), Caes.: meo periculo, auf meine Gefahr, auf mein Risiko, Cic.: magno tuo periculo, mit großer G. für dich, Cic.: bono periculo, auf gute G. = ohne G., Apul. apol. 72. – B) insbes.: 1) der Prozeß, die An klage, a) eig.: amicorum, Cic.: p. alci facessere, einen anklagen, Tac. – b) meton., das gerichtl. Protokoll (s. Nipperdey Spicil. alt. in Corn. Nep. III. p. 11 sg.), pericula magistratuum, Cic.: ut in periculo suo inscriberent, Nep.: sententias ex periculo recitare, Cod. Iust. – 2) die Krisis des Fiebers usw., acuta pericula (febris), Plin.: dimidia enim pars periculi est noctu, Plin. – 3) die Gefahr des Unterganges, Arnob. 1, 3. – 4) das Gewagte, das Halsbrechende im Ausdrucke, p. in enuntiatione, Quint.: sententias petere a periculo, Quint. – ➳ Synk. periclum, Komik., Lucr. u.a. Dichter.

periculum, periclum [CL] 1 test, experiment. vidi ‥ corrigiam ‥ bufoni ‥ ~i causa cirumpositam Gir. TH I 31 p. 64. 2 danger, harm, risk; b (w. gen. to specify source or nature of danger); c (w. gen. to specify endangered object); d (w. de to specify endangered object). ut ‥ imminens ab hoste ~um evadere possint Bede Cant. 1164; fugere non poterit, ~um declinare non poterit Alex. Cant. Dicta 14 p. 163; ista videns abii vitansque pericla Cumini / castellum liqui L. Durh. Dial. I 429.  b enuntiare trucis belli ~a Gildas EB 1; post fluminum latronum genitum Judaeorum pseudapostolorum continua ~a Ib. 73; si populi strages et saeva pericla duelli / protinus auferret solita clementia Christi Aldh. VirgV 2087; quem ‥ ipsum jam in mortis ~o constitutum ‥ Hercules liberavit Lib. Monstr. I 36+; quia in ~o naufragii magis nautarum scientia qui erant gnari maris Bede Acts 992; non horrui maris ~um Abbo QG 19 (42); ~um ‥ rei empte et vendite illum ‥ respicit qui eam tenet Glanv. X 14; quomodo enarrabunt ~a bestiarum que sunt in mari?  T. Chobham Serm. 19. 702a; 1534 sub pretaxate pene ~o StatOx 336.  c nequaquam animae ~um [gl.: dispendium, discrimen] pertimescens si integer virginitatis status servaretur Aldh. VirgP 31 p. 270; virgines Deo dicatae ‥ texendis subtilioribus indumentis operam dant, quibus ‥ se ipsas ‥ in ~um sui status adornent Bede HE IV 23 p. 265; capite absoluto, capitis ~o liberatus et obsolutus GlC C 216; 1153 super decem libras �forisfacturi [l. forisfacture] vel membrorum suorum ~um Ch. Chester 109; hoc ‥ testantur in ~o animarum suarum priorissa et magna pars conventus Canon. G. Sempr. f. 148v..  d 1381 fecerunt le fray pacis ‥ per quod tenentes domini prioris fuerunt minati ‥ et in grave ~o de corporibus Hal. Durh. 171. 3 liability, responsibility. 1255 pro quinquaginta tonellis vini ‥ qui portari debent ad ballium nostrum in ~o nostro RGasc I sup. p. 50a; non compellant juratores dicere precise si sit disseisina vel non ‥ sed si sponte velint dicere ‥ admittatur eorum dictum sub suo ~o Reg. Malm. I 97; 1299 petit de gracia curie quod ‥ clericus suus ‥ veniat hic una secum responsurus ‥ et concessum est ei in sui ~o SelCExchPl 177; 1330 summa recepto [avene], xxx celdre. de quibus, clerico liberacionis, ~o computantis, ij celdras j ballam, de quibus respondebit ExchScot 326; 1433 nil respondet hic ‥ quia capellamus ‥ recepit eosdem ad ~um suum proprium Ac. Durh. 232; 1460 eidem ‥ per solucionem factam Laurencio D. ‥ pro firma domus avarie in S., sub ~o compotantis, ExchScot VII 2; 1462 super ~o compotancium Ib. 145; 1477 allocate compotanti per solucionem factam primi de R. ‥ de anno compoti et sub ~o compotantis xlvj s. viij d. Ib. 441; 1479 allocate compotanti sub ~o compotantis Ib. 576.

pĕrīcŭlum, (5) ī, n. (perior), ¶ 1 essai, expérience, épreuve : alicujus rei periculum facere Cic. Verr. 1, 1, 34, faire lʼessai de qqch. ; alicujus Cic. Cæcil. 27, faire lʼépreuve de qqn || [en part.] in isto periculo Cic. Leg. 1, 4, dans cet essai littéraire ¶ 2 danger, péril, risque : in periculum vocari Cic. Pomp. 12, être exposé au danger ; periculum adire, subire, suscipere, ingredi Cic. Amer. 110 ; Part. 66 ; Mur. 4 ; 76, affronter, courir un danger, assumer des risques, sʼexposer à un péril ; alicui injicere, facessere, inferre, comparare, conflare Cic. Cæc. 83 ; Cæcil. 45 ; Sest. 2 ; Fl. 96 ; Sulla 13, susciter, créer des dangers à qqn ; in periculo esse, versari Cic. Fam. 4, 15, 2 ; Rab. Post. 23, être en danger ; a securi negat esse ei periculum Cic. Verr. 2, 5, 114, il déclare quʼil ne court pas de danger du côté de la hache, quʼil ne risque pas dʼêtre décapité ; meo periculo Cic. Sest. 111, à mes risques et périls ; sui capitis periculo vindicant Cæs. G. 7, 1, 5, ils revendiquent au péril de leur vie ; amicorum pericula Cic. Arch. 13, dangers courus par les amis ; qui habitus non procul abesse putatur a vitæ periculo Cic. Br. 313, état physique (complexion) qui est bien près, pense-t-on, de mettre la vie en danger ; cædis Cic. Phil. 1, 5 ; ignis Cic. Leg. 2, 58 ; mortis, servitutis Cic. Pomp. 31, danger de meurtre, du feu, de la mort, de lʼesclavage ; vincendi Sen. Ep. 79, 7, risque (chance) de lʼemporter ; ad periculum Cæsaris, Cæs. C. 1, 2, 3, pour menacer César || periculum est, ne Cic. Tusc. 5, 118, il y a danger que, il est à craindre que ¶ 3 [en part.] danger couru en justice, procès : Cic. Pomp. 2 ; Nep. Phoc. 2, 3 ¶ 4 protocole, procès-verbal de la condamnation : Nep. Epam. 8, 2 ¶ 5 crise dans une maladie : Plin. 23, 48.

➳ sync. periclum chez les poètes.

periculum , i. n.
危險。死罪之案。— facere vel sumere 試探。— obire vel adire 冒險。 保險。

Suggest a Translation
See an image

*periculum, i. n.
死罪之案。

Suggest a Translation
See an image

perīculum or (poet.) perīclum ī, n

• 1 PAR-, a trial, experiment, attempt, test, proof, essay: fac periculum in litteris, T.: priusquam periclum faceret, Cs.: meae fidei periculum facere. —An attempt, essay: in isto periculo veritatem exigere (of a poem).—Risk, hazard, danger, peril: Non fit sine periclo facinus magnum, T.: salus sociorum summum in periculum vocatur: obire pericula ac labores, L.: periculum adire capitis, run the risk of life: suscipere, take upon oneself: facessere innocenti: aliis facere, S.: si mihi periculum crearetur ab eo: periculis vobiscum adero, S.: erat magni periculi res dimicare, etc., Cs.: non est periculum, ne id facere non possit: in periculum se committere, get into danger: extrahere ex periculo, release from danger: esse in periculo: a securi negat ei periculum esse, that danger threatens him: meo periculo, at my risk.—A trial, action, suit at law: meus labor in privatorum periculis: hunc in periculis defendere, N.—A judicial record, judgment-roll: petivit, ut in periculo suo inscriberent, etc., N.: pericula magistratuum.