praesumere

praesumere [CL] 1 to take (that to which one is not entitled), appropriate, usurp. b (pr. ppl. as sb. m.) one who takes possession without right or permission, usurper. palliolum aurique parum de anathemate ~ptum multos stravisse Gildas EB 1; si monachus ‥ evomuerit sacrificium in die, cenam suam non ~mat Id. Pen. 7; Deus hoc nobis praecipit ut non ~amus quod solius Dei est Anselm (CurD I 12) II 70; quarum [aucarum] unam ~psit ad cenam rusticus, nullum sc. accusatorem veritus W. Malm. GP IV 172; devant prender, usurpare, anticipare, preocupare, ~ere Gl. AN Ox. f. 154v..  b c1102 ne ‥ laicus investituram ecclesiarum daret ‥ nec aliquis ~entem consecraret Anselm (Ep. 217) IV 119. 2 to presume, take upon oneself, undertake (usu. without right or permission); b (w. inf.); c (ellipt. or absol.). d (pr. ppl. as sb.) one who acts presumptuously. e (p. ppl. praesumptus as adj.) presumptuous (of person or abstr.). judicium ‥ super illum superbe ~is Anselm (CurD I 20) II 87; sed quid non ~it femina? ausa est ‥ fidem fallere W. Malm. GR II 157; nec eos tales esse ut tantos ausus ~erent credebat Ord. Vit. XIII 43 p. 126; s1097 inauditum ‥ est ‥ te quid tale ~ere Eadmer HN p. 95; 1235 justiciarii ‥ recordantur quod ceperunt assisam ‥ et cognoscunt quod non admiserunt essonium ‥ set hoc fuit ‥ propter lapsum vj mensium qui instabat et quia continebatur in brevi ‥ quod debebant eam capere in die illo; et si aliquid ~pserint hoc fuit per ignorantiam CurR XV 1429; ne ‥ cogamini ~pti schismatis detestabilem repugnantiam ‥ promovere Ad. Marsh Ep. 73 p. 202; excommunicaverunt omnes qui aliquid ~erent contra cartas Leg. Ant. Lond. 71.  b omnes ‥ philosophorum disciplinas ‥ usurpare ~psimus [gl.: ausi sumus] Aldh. VirgP 59 p. 320; ad extremum ‥ ~unt inire conflictum Bede HE I 17 p. 35; qui turpitudinem novercae ‥ revelare ~serit ‥ Ib. I 27 p. 51; 798 unde et aliquid familiarius vestrae dilectioni scribere ~o Alcuin Ep. 143 p. 225; qui in Filium Dei manus sacrilegas extendere ~pserunt J. Sal. Pol. 426A; c1161 ne quis ‥ abbatem et monachos vexare vel molestare ~at Doc. Theob. 2; nullus contra eos regum aut principum attollere ~eret cervicem Ad. Eyns. Hug. V 6 p. 105.  c mulieres ‥ menstruo tempore non intrent in aecclesiam; ‥ si ~ant, iijbus ebdomadibus jejunent Theod. Pen. I 14. 17; si ‥ bene ~psit [illa] quae vestimentum Domini in languore posita tetigit ‥ Bede HE I 27 p. 56; c789 quapropter ~psi per fiduciam caritatis ‥ volens me ipsum tuis ‥ sacrosanctis orationibus commendare Alcuin Ep. 5; iterum devotio fecit eam ~ere sed iterum magna ejus humilitas faciebat eam hesitare Ailr. Serm. 9. 20. 255; 1178 ut per omnia sit in te humilitas non vilescens, dignitas non ~ens P. Blois Ep. 15. 53A; dum me conpellis presumere, dum michi stulto / imponis sapientis onus, presumpcio partim / est tua H. Avr. Guthl. proem. 11; s1380 quia contra consilium matris sue ‥ Johanna ista ~psit ‥ indignacionem incurrit Chr. Angl. 258; non solum in regem set in universalem ~psit ecclesiam G. Hen. V 1.  d non justitia sapientis, sed superbia ~entis (Ps.-Bede John) PL XCII 856C.  e quo quisque abjectior, eo promptissime obsecutionis ejus erat ~ptior Gosc. Edith (II) 63; quidam ~ptiori temeritati ad ipsum locum lucis concurrunt Id. Mir. Iv. lxiv. 3 to take as being so, presume; b (w. inf., acc. & inf., or ellipt.); c (w. quod & ind. or subj.); d (w. de). e to presume in favour of (w. pro) or against (w. contra). f (pr. ppl. as sb.) one who takes as being so or presumes. dum ‥ bene tractantur ab his qui non de sua sed de Dei ~unt sapientia Theod. Laterc. 4; a1090 in qua re hanc certam ~am concessionem si nullam legero prohibitionem Anselm (Ep. 23) III 131; qui ad scientiam metrorum ~psit ingenium, impulit animum W. Malm. GP V 190; duraret ergo, futurum olim ad gloriam quod interim ~ebat ad veniam, futurum ad premium quod nunc erat ad suplicium Ib. V 268 p. 425; ingenio majora meo presumere poscor: / poscitur ad rapidum noctua tarda diem L. Durh. Dial. IV 475; ~itur quis esse filius hoc ipso quod nascitur ex uxore quia nuptie probant filium, et semper stabitur huic presumptioni ‥ i. donec probetur contrarium Bracton f. 6.  b qui vult corpus suum dedicare continentiae habitare cum foeminis non ~at Ps.-Bede Collect. 202; ita ut etiam aliis se magistros fieri posse ~erent Bede Ep. Cath. 35; aestimet ‥ se falli ‥ ~endo se posse quod non possit Anselm (Ep. 37) III 146; heresum scissiones ~untur, schismatum rebelliones extolluntur et seditionum discidia concitantur Ad. Marsh Ep. 92 p. 214; Christus ‥ papam papatu privavit, si ~erat se Christum et verum Deum Ockham Dial. 573; c1345 in omni necessitatis articulo ‥ dominacionem vestram presumimus prompciorem FormOx 88; a1350 jura ~unt administratorem occasione sui officii res distrahendas precio emere viliori StatOx 78.  c 1220 ~entes ‥ cum fiducia quod ea velitis pocius quam ‥ Cl I 429b; sicut unusquisque presumitur bonus, nisi probetur contrarium ita de quolibet ~endum est, quod bene agit, nisi ‥ Ockham Dial. 454 (recte 554) ; ~endum est quod accusacio ex charitate fiat Ib.; pueri Romani non tradebantur patribus vel matribus ad nutriendum sive erudiendum, quia ~ptum fuit quod pre nimia dileccione noluerunt filios proprios castigare vel verberare Eul. Hist. I 416; ~endum est quod familiarium dominus ipsum principem diligit et honorat Quadr. Reg. Spec. 38.  d praecipit ut numquam de nostris viribus ~amus sed in divinae tuitionis adjutorium speremus Bede Ep. Cath. 129D; cucurrerunt ambo non de merito suo sed de gratia confisi divina, de Deo ~entes non de virtute humana V. Birini 11 f. 66; ~ebam de fortitudine et ingenio meo ad me defendendum; sed fortior et ingeniosior me Deus fuit et ideo praesumptio mea nihil fuit Anselm (Ep. 156) IV 22; Gaufridus ‥ de consensu Johannis comitis fratris sui ~ens, parato navigio suo Dovram apulit Devizes f. 35; presumptionum igitur alia facti, alia juris. cum de facto ~itur, statur presumptioni donec probetur contrarium ‥. cum ~itur de jure et circa aliquid, quod ex jure sumit effectum, aut super presumpto jus nichil statuit, tunc non admittitur probatio in contrarium Ric. Angl. Summa 33 p. 60; ~endum est de quolibet impugnante heretica quod rite et juste faciat antequam constet contrarium Ockham Dial. 454 (recte 554) .  e non sit ~endum pro papa qui ante judicium preciperet taliter impugnantes neci tradi ‥. ergo non esset ~endum pro illo sed contra ipsum Ockham Dial. 454 (recte 554) ; licet ‥ pro facto pape sit ~endum quando bono animo fieri potest Id. I. & P. 31.  f benedicta sit ‥ dispensationis divine clementia que numquam deserit de ipsa ~entium expectationem Ad. Marsh Ep. 53 p. 161.