praetorium
praetorium, the general’s tent
- A general's tent, Liv. 10, 33: dictatoris, id. 7, 12: imperatoris Aequorum, id. 3, 25; Caes. B. C. 1, 76.—
- B Transf.
- 1 A council of war (because held in the general's tent): praetorio dimisso, Liv. 30, 5; 37, 5: missum, id. 21, 54, 3.—
- 2 The official residence of the governor in a province, Cic. Verr. 2, 4, 28, § 65: curritur ad praetorium, id. ib. 2, 5, 35, § 92; Vulg. Matt. 27, 27.—
- 3 A palace (post-Aug.): sedet ad praetoria regis, Juv. 10, 161: Herodis, Vulg. Act. 23, 35; id. Phil. 1, 13.—
- 4 In gen., a magnificent building, a splendid country-seat (post-Aug.): ampla et operosa praetoria, Suet. Aug. 72: in exstructionibus praetoriorum atque villarum, id. Calig. 37; id. Tib. 39: alternas servant praetoria ripas, Stat. S. 1, 3, 25; Juv. 1, 75; Dig. 31, 1, 35; 50, 16, 198.—
- 5 Of other dwelling-places, the cell of the queen-bee: et circa regem atque ipsa ad praetoria, densae Miscentur, Verg. G. 4, 75. —Of Diogenes's tub: utcumque sol se inclinaverat, Diogenis simul praetorium vertebatur, Hier. adv. Jovin. 2, 14.—
- II The imperial body-guard, the guards, whose commander was called praefectus praetorio or praetorii: in praetorium accepti, Tac. H. 4, 26 fin.: meruit in praetorio Augusti centurio, Plin. 7, 20, 19, § 82: militare in praetorio, id. 25, 2, 6, § 17: ascriptis veteranis e praetorio, Suet. Ner. 9: praetorii praefectus, Tac. H. 1, 19.
Christum ad presidis trahunt pretorium
direxi potestati vestre omnia que gesta sunt in ~io meo, valete. hanc epistolam Claudio direxit Pilatus
nomenque sibi sumpsit a parochia in agro Surriae in qua ~ium sive manerium in suum nomen ascivit
cum egrederetur crudele ~ium [gl.: est ubi judices sedent: ]domern
~ium, domus judiciaria
~ium, domus judicaturia
in pretorio sepe summum jus summa injuria est
diversas domus pro ~io et gaola ‥ construxerunt
cucurrit ad ~ium et audacter increpavit judicem
ad ~ium ‥ ductus ‥ non negavit facinus quod patrarat
apud publicum ~ium sive locum solitum judicialem curie predicte
in preterium,in mæþelern
ad ~ium
prima gilda capitalia ‥ tenta in ~io de Edinburgh
super omnibus et singulis accionibus, debatis, clameis, et querelis ‥ causa ~ii sive domus vocatethe Mothalle dicte ville [Wygan ]
moote hawle , ~ium
hoc ~ium, A. amotehalle
inquisicio facta in ~io burgi de Abbirden
coram magno gradu ~ii burgi de Perth
curia ‥ tenta in pretorio ejusdem [burgi de Abirdene ]
ut ad omnem fortune impetum ‥ scutum rationis quasi volubile ~ium philosophantis opponat
ut patet per magnum librum predictum ubi hujusmodi soluciones et expense ‥ in fine cujuslibet mensis in quodam titulo ‘Preteria’ particulariter et plenius specificantur
- 1. hoofdkwartier in een Rom. legerkamp; ➤ fit concursus in -um; — metaf. (Verg.) cel v.d. bijenkoningin;
- 2. aanvoerderstent [dictatoris]; ➤ in -um se conferre;
- 3. (meton.) krijgsraad; ➤ -o dimisso;
- 4. ambtswoning v.d. stadhouder;
- 5. (postklass.) keizerlijke lijfwacht, pretoriaanse garde; ➤ in -um accepti; praefectus -o pretoriaans prefect;
- 6. (Laatl.) paleis, herenhuis [regis]; (Mel.) raadhuis.
Ecce veniunt barones et cives ad Prætorium, ut dictum Peregrinum ad regiam dignitatem sublimarent.
Isdem archiepiscopusHaud scio an eadem notione intelligenda hæc vox, an pro domo vel pratulo accipienda, in Bulla Innoc. III. PP. ann. 1199. inter Instr. tom. 11. Gall. Christ. col. 169 :(Lugdun.) repertis officiariis nostris Matisconensibus congratulantibus eidem, dimissa cruce sua in parqueto seu Prætorio,cum ipsis et dicto commissario, cameram consilio adiverat.
In Prætorio episcopi Sagiensis sexaginta solidos Cenomannenses.Vide infra Pratellum.
In Prætorio seu consultorio antiqui opidi Quedelinburg, in ann. 1436. apud Erath. Cod. Dipl. Quedlinb. num. 137. pag. 732.
- praetor.—In a camp, the general's tent: tueri praetorium, L.: fit concursus in praetorium, Cs.—In a province, the governor's residence, government house: curritur ad praetorium.—Plur, a palace: sedet ad praetoria regis, Iu.—Of private mansions, palaces, Iu.: ipsa ad praetoria, i. e. the queen-bee's cell, V.—A council of war(held in the general's tent): ita missum, L.: praetorio dimisso, L.—The imperial body-guard: in praetorium accepto, Ta.
-
…oppressit, non remisit ; facta est sponsio HS v ; coepit Scandilius recuperatores aut iudicem postulare. satisne vobis praetori improbo circumdati cancelli videntur in sua provincia, immo vero in sella ac tribunali, ut aut de suo capite…
Cicero, in Verrem
-
…te ipso non commenticiam rem, sed factam eiusdem generis audivi C. Coponium ad te venisse Dyrrhachium, cum praetorio imperio classi Rhodiae praeesset, cumprime hominem prudentem atque doctum, eumque dixisse remigem quendam e quinqueremi Rhodiorum vaticinatum madefactum…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…post aliquid videbimus ne iste nobis obstare possit. haec posteaquam acta et constituta sunt, procedit iste repente e praetorio inflammatus scelere furore crudelitate ; in forum venit, nauarchos vocari iubet. qui nihil metuerent, nihil suspicarentur ,…
Cicero, in Verrem
-
…flamma, classis populi Romani praedonum incendio conflagrabat. adfertur nocte intempesta gravis huiusce mali nuntius Syracusas ; curritur ad praetorium, quo istum ex illo praeclaro convivio reduxerant paulo ante mulieres cum cantu atque symphonia. Cleomenes, quamquam nox…
Cicero, in Verrem
-
…nihil quod renuntiatio suffragiorum exspectetur. simul ut qui sint professi videro, dicam hic familia consulari est, ille praetoria ; reliquos video esse ex equestri loco ; sunt omnes sine macula, sunt omnes aeque boni viri atque integri…
Cicero, pro Plancio
-
…in omnibus civitatibus censores esse facturum. tanto mercatu praetoris indicto concurritur undique ad istum Syracusas ; flagrabat domus tota praetoria studio hominum et cupiditate ; nec mirum omnibus comitiis tot civitatum unam in domum revocatis, tantaque ambitione provinciae totius…
Cicero, in Verrem
-
…liberatus sit neque Metelli Calidius. de Calidio tibi tantum respondeo quod ipse vidi, Q. Metellum Pium consulem praetoriis comitiis petente Q. Calidio populo Romano supplicasse, cum quidem non dubitaret et consul et homo nobilissimus patronum esse…
Cicero, pro Plancio
-
…in consilio fuit controversia, oporteretne Lucili Hirri, quod is a Pompeio ad Parthos missus esset, proximis comitiis praetoriis absentis rationem haberi, cum eius necessarii fidem implorarent Pompei, praestaret, quod proficiscenti recepisset, ne per eius…
Julius Caesar, Civil War
-
…accipere, ne quid novi ediceret, quam ut hoc edictum tam improbum et tam inhumanum interponeret. tutores pecuniam praetori si pupillae nomine dedissent, grandem praesertim, quem ad modum in rationem inducerent, quem ad modum sine periculo…
Cicero, in Verrem
-
…putat de animadversione dixisse quam omnes ante dixerant praeter Caesarem et, cum ipsius Caesaris tam severa fuerit qui tum praetorio loco dixerit, consularium putat leniores fuisse, Catuli, Servili, Lucullorum, Curionis, Torquati, Lepidi ,…
Cicero, Epistulae ad Atticum
PRAETO´RIUMin its primary sense was the tent of the general (praetor), the headquarters in the camp (Mommsen, Staatsrecht, ii.3 74) [CASTRAVol. 1. p. 373]. Hence we find it used for the palace of a provincial governor, not only when his official title was praetor (as in Cic. Ver. 4.2. 8, 65), but also when the residence of a proconsul or even of a procurator as meant: (cf. John 18.28): for the palace of a foreign prince, as Prusias (Juven. 10.161), or Herod (Acts 28.35). It was used also for any large country-house (Juven. 1.75; Mart. 10.79; Suet. Aug. 72, Tib. 39, Calig. 37), but it would not rightly be used of a house at Rome, however palatial it might be. It is no doubt the case (as Professor Mayor points out in his note on Juv. l. c.) that the original idea of head.quarters on active service is retained. The villa was the whole property, dwellinghouse, gardens, farm, &c.; the house itself, as the head-quarters of the owner, was the praetorium. The word may, however, also be applied (as Bishop Lightfoot shows on Ep. ad Philipp. pp. 101 ff.) to a body of men forming the council of war which met in the general's tent (Liv. 26.15; 30.5-Z2), and later to the imperial body-guard, the attendants on the holder of the imperium, who represented the praetor or general of an earlier period (Tac. Hist. 2.11; Suet. Nero 9). A legionary is said to serve in legione, a guardsman in praetorio (Plin. Nat.25.17; Tac. Hist. 1.20, 4.46-Z2). These praetoriani or praetorian guardsmen [EXERCITUSVol. 1. p. 793] were by Tiberius concentrated in a camp outside the Colline gate (Tac. Ann. 4.2; Merivale, Rom. Hist. 5.221); but this camp was not, as has sometimes been stated, called praetorium, but castra praetoria, castra praetorianorum, or castra praetorii (Tac. Hist. 1.31; Plin. Nat.3.67). These quarters of the praetorian guard were destroyed by Constantine, when he disbanded the guard itself; but he left the outer walls of the camp, because they had been made part of the Aurelian Wall (Burn, Rome and Campagna, p. 61).
[W.S] [G.E.M]The headquarters in the Roman camp; a wide space, on which stood the general's tent, the altar of the camp, the augurale, and the tribunal. (See castra.) In the provinces this name was given to the official residence of the governor ( Verr. iv. 28, 65) and to any large country-house (Suet. Calig. 37).