Logeion | prex

(prex), precēs, f.: (not used in nom. and gen. sing.), a prayer, supplication, entreaty, 2.689. (precor)

prex, prĕcis (nom. and gen. sing. not in use; dat. and acc. sing. only ante-class.; most freq. in plur.), f. [precor], a prayer, request, entreaty (class.).

I In gen.: nunc te oro per precem, Plaut. Capt. 2, 1, 47 (241): nihil est preci loci relictum, Ter. And. 601: prece te oro, Hor. S. 2, 6, 13: multā prece prosequi aliquem, id. C. 4, 5, 33: cum magnā prece ad aliquem scribere, Cic. Att. 11, 15, 2: prece et obsecratione humili ac supplici uti, id. Inv. 1, 16, 22: nec prece, nec pretio, nec gratiā, nec simultate a rectā viā deduci, Auct. Her. 3, 3, 4: omnibus precibus te oro et obtestor, ut, etc., Cic. Att. 9, 11, A, § 3: omnibus precibus petere, ut, etc., Caes. B. G. 5, 6; Liv. 28, 2: fatigare aliquem precibus, id. 1, 11: precibus flecti, Verg. A. 2, 689: moveri, Ov. H. 7, 3: vinci, id. M. 9, 401: adduci, Caes. B. G. 1, 16: ad miseras preces Decurrere, Hor. C. 3, 29, 59. —
II In partic.
- A A prayer to a deity: in prece totus eram, Ov. F. 6, 251: eorum preces et vota exaudiens, Cic. Planc. 41, 97: vota et preces repudiare, id. Clu. 70, 201: tribuunt ei successus petitionum a potestatibus, et a diis etiam precum, Plin. 29, 4, 19, § 66.—
- B A good wish, friendly greeting: tuis Kalendis damus alternas accipimusque preces, exchange good wishes, Ov. F. 1, 176.—
- C A curse, imprecation: omnibus precibus detestatus Ambiorigem, Caes. B. G. 6, 30: misit Thyesteas preces, Hor. Epod. 5, 86: hostili caput prece detestari, Ov. M. 15, 505.—
- D An intercession (poet.): jam prece Pollucis, jam Castoris imploratā, Cat. 68, 65.

prex, precis, f. (doch nur im Dat., Akk. u. Abl.), häusiger Plur. precēs, precum, die Bitte, das Bitten, I) im allg.: miserae ac luctuosae preces, rührende u. klägliche, Cic. ep.: preces infimae, Liv., tacitae, Apul.: nihil est preci loci relictum, Ter.: oro te per precem, Plaut.: prece humili, Cic.: magnā prece, Cic.: preces adhibere, Cic.: sollicito ore preces dare, Ov.: omnibus precibus petere od. orare, ut etc., Caes. u. Cic.: preces fundere pectore ab imo, Verg. (vgl. fundo no. II, B, 4. a): alcis preces sustinere, Cic.: alcis preces fastidire, repudiare, Liv.: si preces meae pro imperatore non valuissent, Liv. – II) insbes.: a) das Gebet, in prece totus eram, Ov. – eorum preces ac vota, Cic.: in cassum mittere preces, vergeblich beten, Liv. – b) die Verwünschung, die Verfluchung, der Fluch, hostili prece caput detestari euntis, Ov. met. 15, 505. – im Plur., iratae preces, Hor.: preces diras fundere, Tac.: preces in alqm expromere, Lact.: omnibus precibus detestari alqm, Caes. – c) die Fürbitte, prece Pollucis, Castoris, Catull. 68, 65. – d) der Wunsch, et damus alternas accipimusque preces, Ov. fast. 1, 176. – ➳ Nom. prex nach Charis. 93, 17 u. Prisc. 8, 4 ungebr.; doch bei Iuvenc. in exod. 738 u. ohne Beleg bei Serv. Verg. Aen. 1. 587; vgl. Gloss. II, 331, 49 prex, ἱκεσία: Dativ preci bis jetzt nur aus Ter. Andr. 601 u. Phorm. 547 nachgewiesen.

prex [CL usu. in pl. only] 1 request, entreaty, prayer; b (in phr. ~ce vel pretio or sim.); c (w. ref. to formal expression of royal opinion or will). d (~ces carnales) worldly pleadings or intercessions (w. play on sense 2); e (in leg. context). in zelo ‥ domus Domini sacrae legis, seu cogitatuum rationibus vel fratrum religiosis ~cibus coactus, nunc persolvo debitum multo tempore antea exactum Gildas EB 1; matronam, ‥ turbis pauperculorum subnixa ~ce [gl.: i. postulamine] poscentibus, ‥ oratione sequestra de letifero sopore suscitavit Aldh. VirgP 23 p. 255; 838 pro intima caritatis affectu praecibus episcopi adnuentes CS 421; c1170 sciatis quod ego ‥, ~cibus episcoporum, abbatum, canonicorum, baronum, militum, tursias hospitari feci Act. Hen. II I 510; 1224 taliter ‥ cures exaudire ~ces nostras hac vice (Lit. Papae) RL I 542; idcirco nos de mensurabili musica quam ipsam plana precedit tanquam principalis subalternam, ad ~ces quorundam magnorum tractare proponentes Hauboys 180. 9. b W. Malm. GR II 197, etc. (v. pretium 1c). c 1185 J. filius O. debet j accipitrem Norreis pro habenda ~ce regis ad regem Norweie de habendis catallis fratris sui Godardi Pipe 90; 1258 pro laudabili servicio quod Rogerus de S. Constantino F. Romanorum regi ‥ impendit concessit eidem dictas primas ~ces nobis debitas in abbacia ‥ vacatura in regno nostro et ad custodiam nostram devolvenda Pat 72 m. 16; a1272 cum progenitores nostri reges Anglie ‥ concessissent quod cathedrales et conventuales ecclesie liberas haberent electiones, salvis tamen ‥ ~cibus suis justis et honestis de viris prudentibus et idoneis ibidem preficiendis (Prynne Libert. Angl. II 922) DuC V 427. d prelati, curati, vel sacerdotes ‥ non committent symoniam per ~ces carnales, per obsequium corporale [ME: bi fleshli preieris, neiþir bi bodili servise], nec per munus a manu vel pecuniam manualiter datam vel aliter promissam Concl. Loll. XXXVII 5. e c1307 B. defendit ‥ et petit diem amoris. et ~ce partium datus est eis dies amoris CBaron 84; priusquam ambo comparuerint simul et responsum dederint, vel diem habuerint ~ce partium Hengham Judic. Esson. 119. 2 (directed toward God or divine agency); b (as an element in oratio). c formula used in praying; d (to pagan deity). illi pauci ‥ prohibiti a Deo, ne ~ces pro vobis fundant perseverantibus in malis Gildas EB 50; pro me tuo peregrino / preces funde Theodoro Theod. Pen. epil.; 671 ut pro me peccatorum pondere ‥ oppresso ~ces Domino fundat Aldh. Ep. 1; quandocumque ad Deum viventem in excelso animum funderis in praces Burginda 10; multos ‥ ~ces viventium, ‥ et maxime celebratio missarum, ut etiam ante diem judicii liberentur, adjuvant Bede HE V 12 p. 308; flexis poplitibus cum prece poscimus, / assis quo clipeus noster in omnibus, / Augustine placabilis. Wulf. Poems 166; elevatis in celum oculis Dominum piis ~cibus exoravit Gir. GE II 10 p. 215; 1565 omnes graduati qui vel ad publica exercitia ‥ in scholis ‥ vel ad publicas ~ces in ecclesia beate Marie ‥ accedunt ‥ StatOx 387. b in septem ~cibus orationis Dominice omnia bona ‥ continentur Anselm Misc. 330. c dicta antiphona ‥ cum versiculo et oracione, confestim sequantur ~ces Kyrieleison, Christeleison, Kyrieleison, Pater Noster, et cetera sicut prenotatum est supra Miss. Sarum 152; 13‥ ad matutinas non dicantur ~ces ‥, et tamen ad horas diei potest dici Kyrieleyson ~ces et Miserere (Brev. Heref.) HBS XXVI 140n; nulla fiet memoria ad matutinas nec ad missam in hac vigilia, nec ~ces ad horas dicuntur. ‥ ~ces et cetera que ad primam pertinent absque prostratione impleantur (Ib.) Ib. 140; quoties ipsam Dominicam ~cem cum angelica salutatione recitaremus P. Verg. De rerum inventoribus V 9 p. 347. d post orationem Enee adjectum est: ~sic effatus vestigia pressit’. nam et effata proprie sunt augurum ~ces Alb. Lond. DG 11. 15. 3 (feud.) request, boon (transl. AS bēn, alone and in compounds, w. ref. to boon-work; cf. c infra). b (de ~ce) at or upon request (of lord),boon-. c customary work or service owed by tenant to lord of manor, boon-work, boon; d (magna ~x); e (dist. as ~x cervisie or sicca ~x; cf. precarius 4g); f (~x carrucarum or sim.); g (~x autumnalis or sim.). [arabit] iij acras ~cum [AS: iij æceras to bene] et ij de herbagio (Quad.) GAS 447; debet esse paratus ad multas operationes voluntatis domini sui, et ad benyrðe, i. araturam ~cum, et benripe, i. ad ~ces metere, et pratum falcare (Ib.) Ib. 448; in quibusdam locis datur ‥ firma ~cum ad congregandas segetes [AS: bendform for ripe] (Ib.) Ib. 452. b [in] xl arentibus de ~ce ad semen frumenti, vij s. iij d. ‥; item in xij carucariis arantibus ad semen avene de precaria, xvij d. ‥; item in xl carucariis arantibus de ~ce ad terram warectandam, vij s. vj d. FormMan 32; 1398 precaria de ~ce: ‥ de ‥ operibus precariis de ~ce provenientibus de ‥ virgatariis ‥ quorum quilibet inveniet j operarium ad j precariam vocatam lovebedrip (v. precarius 4a). c 1185 Ricardus Godchep iij acras et dimidiam pro xxvij d. et ad unam ~cem j hominem Rec. Templars 3; 1188 in victu et servientum mercede, et pro ferro carrucarum, et ad ~ces in autumpno, et aliis minutis necessariis, ix li. et ij s. et vj d. Pipe 6; c1200 reddendo ‥ tres ~ces cum suo aratro AncD A 3023; 1219 debuerunt invenire tres homines ad tres ~ces in [autumpno], et ipse debuit interesse eques vel pedes cum virga sua ad videndum quod bene facerent CurR VIII 150; 1257 impendit concessio eidem clerico primas ~ces nobis debitas in abbatia proxima vacatura in regno nostro Pat 72 m. 16; 1284 ad primam ~cem in autumpno debet ij homines, ad ijam ~cem ij homines, et ad iijam ~cem j hominem, et ligare quod metit Cust. Battle 95; 1285 arant ~ces semel ad conredium curie (Cust., DCCant.) Gavelkind 19; in villa de Ickham sunt xvj cotarii, quorum quilibet ‥ tres ~ces, i. quando rogantur per servientem curie, debent metere, sive aliud facere quod expedit domino, per tres dies, et si noluerint facere possint artari Ib. 20. d Reinerus forestarius x acras pro iij s. ‥ et j hominem ad magnam ~cem, et ij ad aliam Rec. Templars 2. e debent metere j acram ad ~cem cervisie, ‥ et ad siccas ~ces j acram Rec. Templars 7. f ad duas preces ij homines, et ad ~ces carrucarum quantum habuerit Rec. Templars 3; 1270 in una ~ce xij carucariorum Ac. Stratton 38; singulis annis, pro eadem terra, v s. mihi dabunt, similiter tres ~ces de una caruca, et tres preces in autumpno (Reg. Welbeck p. 108) Gl. Arch. s. v. preces. g 1188 ~ces in autumpno (v. 3c supra); 1276 H. de B. solebat pro ten’ suo ‥ invenire unum hominem ad tres ~ces autumpnales Hund. I 14a. 4 form of obligatory military service, or duty to perform such service (cf. exercitus 3c. 1243 ad regem veniat cum tota gente ‥ ad arma tam nomine ~cis quam exercitus RGasc I 178a; 1243 mandatum erat ‥ quod sint apud Silvam die Jovis in crastino cinerum cum equis et armis pro ~ce et exercitu Ib. 209a; 1253 mandatum est eis quod pro ~ce et exercitu ‥ mittant regi ‥ tria milia hominum ‥ paratos ‥ armis convenientibus ad eundem cum rege in expedicionem Cl 289. 5 prayer-bead, rosary-bead (cf. precarius 7, precula). 1400 unum par ~cum Cl 246 m. 1d.; 1409 par ~cum de auro cum uno monili Reg. Exon. I f. 313v; 1423 illas ~ces sive preculas de auro, de gete, et de corall Chap. Linc. A. 2. 32; c1452 lego patri meo ~ces meas de gete Test. Ebor. II 161; 1457 unum par ~cum de curell cum uno anulo sive munusculo auri annexo Ib. 214.

prex (7) [inus., donné par Char. 93, 17 ; Prisc. Gramm. 8, 4 ], gén. precis Cypr. Laps. 255, 11 ; dat. preci Ter. Andr. 601, prière : per precem Pl. Capt. 244 ; prece Hor. S. 2, 6, 13, au moyen de prières, en priant ; cum magna prece Cic. Att. 11, 15, 2, en priant vivement (sur le ton de la prière), cf. Inv. 1, 22 || prière aux dieux : Ov. F. 6, 251 || prece Pollucis... implorata Catul. 68, 65, après avoir imploré lʼintercession de Pollux || v. preces.

prex zie preces.

, Παράκλησις, ἱκεσία, in Gloss. Lat. Gr.

(prex, precis) only plur.with abl.and (old) dat.and accsing., f.

PREC-, a prayer, request, entreaty: Nil est preci loci relictum, T.: hac prece te oro, H.: magnā prece ad me scripsit: omnibus precibus te oro, ut, etc.: omnibus precibus petere, ut, etc., Cs.: precibus flecti, V.: precibus vinci, O.: ad miseras preces Decurrere, H.: damus alternas accipimusque preces, exchange good wishes, O.—In religion, a prayer: iustis precibus deorum mentīs posse placari: in prece esse, O.—A curse, imprecation: omnibus precibus detestatus Ambiorigem, Cs.: misit Thyesteas preces, H.: preces diras fundere, Ta.—An intercession, Ct.

prex

Saved

Recent