principiare

principiare [ML] 1 to initiate, to cause to come into being, (log. & phil.) to deduce or derive from a first principle. b (p. ppl. as sb. n.) a derivative of a first principle, thing that has been caused or initiated. penis Abel novis se satians, / fratris furor malum principians J. Howd. Ph. 490; naturalis intellectus cognitio nullo modo ~iatur a voluntate Middleton Sent. I p. 59a; prout natura distinguitur contra artem sive contra propositum propter oppositum modum ~iandi Duns Ord. I 45; quia natura et voluntas sunt principia activa habencia oppositum modum ~iandi, ergo cum modo ~iandi voluntatis non stat modus ~iandi nature Ib. II 60; alii sunt actus ~iati de lege nature, cum quibus Deus non potest dispensare Wycl. Act. 23; rex illustris ‥ quandam ‥ catharactam ~iari constituit Ps.-Elmh. Hen. V 20 p. 44; c1490 ut leve satis foret suo successori, si vellet, opus perfecte consummare, quod ipse notabiliter egregieque multum ~iavit Reg. Whet. I app. p. 472.  b cognitio quiditatis realis tam principiorum quam ~iatorum in relatione ad esse eorum apud intellectum agentem Ps.-Gros. Summa 359; ~iatum comparari potest ad principia dupliciter Bacon XIII 5; parvus error in principiis est magnus in ~iatis Id. Maj. III 106; relacio creature ad creatorem et ~iati ad principium T. Sutton Quodl. 8; omne principium distinguitur a ~iato Ockham Quodl. 212; hoc autem totum apparet ex habitudine principiorum et ~iatorum, causarum et causatorum Bradw. CD 158B. 2 to act as a prince over, rule over, govern. videtur quod papa ~ians tot dominia secularia in clero et auferens illa de seculari brachio sit principium discordie et bellorum Wycl. Chr. & Antichr. 688. 3 (intr.) to make a start, commence. est enim una intensio multiplex ad aliam, superparticularis vel superpartiens ad aliam, et similiter una remissio sed hoc semper taliter procedit et unum ~iat in linea constituta respectu cujus intensiones et remissiones sibi invicem proportionantur Bacon IX 146.