principium
principium, a beginning, commencement, origin
prīncipium, iī, n.: a beginning, commencement; abl. adverbially, prīncipiō, in the beginning, at first, in the first place, 2.752. (prīnceps)
princĭpĭum, ii, n. [princeps], a beginning, commencement, origin (class.; syn.: primordia, initium).
- I In gen.: origo principii nulla est: nam ex principio oriuntur omnia, Cic. Tusc. 1, 23, 54: quid est cujus principium aliquod sit, nihil sit extremum? id. N. D. 1, 8, 20: nec principium, nec finem habere, id. Sen. 21, 78: cujus criminis neque principium invenire, neque evolvere exitum possum, id. Cael. 23, 56: hic fons, hoc principium est movendi, id. Rep. 6, 25, 27: bellorum atque imperiorum, id. Balb. 3, 9: principium pontis, Tac. A. 1, 69: principio lucis, at daybreak, Amm.25, 5, 1: in principiis dicendi, at the commencement of a speech, Cic. de Or. 1, 26, 121; so of a declaration in a lawsuit, Juv. 6, 245: suave quoddam principium dicendi, Amm.30, 4, 19: principia ducere ab aliquo, to derive, deduce: omnium rerum magnarum principia a dis immortalibus ducuntur, id. Vatin. 6, 14: principium urbis, id. Off. 1, 17, 54: scribendi recte sapere est et principium et fons, Hor. A. P. 309: omne principium huc refer, id. C. 3, 6, 6: a Jove principium, Verg. E. 3, 60: anni, Liv. 1, 4: a sanguine Teucri Ducere principium, Ov. M. 13, 705: capessere, to begin, Tac. A. 15, 49.—Adverb.: principio, a principio, in principio, at or in the beginning, at first: principio ... postea, etc., Cic. Div. 2, 35, 75: principio generi animantium omni est a naturā tributum, ut se tueatur, id. Off. 1, 4, 11; id. Tusc. 2, 22, 53; id. Fin. 1, 6, 17; Ter. Eun. 1069; id. And. 570; Verg. A. 6, 214; Cic. Off. 3, 5, 21; so, a principio: ac vellem a principio te audissem, etc., id. Att. 7, 1, 2: dixeram a principio, de re publicā ut sileremus, id. Brut. 42, 157: in principio, id. de Or. 1, 48, 210: principio ut, as soon as, Plaut. Merc. prol. 40; v. Ritschl ad h. l.— Rarely of the boundaries of a country or people: adusque principia Carmanorum, Amm.23, 6, 74.—
- II In partic.
- A Plur., beginnings, foundations, principles, elements (class.): bene provisa et diligenter explorata principia ponantur, Cic. Leg. 1, 13, 37: juris, id. ib. 1, 6, 18: naturae, id. Off. 3, 12, 52; for which: principia naturalia, id. Fin. 3, 5, 17; cf. id. ib. 2, 11, 35: principia rerum, ex quibus omnia constant, first principles, elements, id. Ac. 2 (Luc.), 36, 117.— Prov.: obsta principiis (cf. the French: ce n'est que le premier pas qui coute), Ov. R. Am. 91.—
- B That makes a beginning, that votes first: tribus principium fuit, pro tribu Q. Fabius primus scivit, Lex Thoria, Rudorff. p. 142; Lex Appar. ap. Haubold, Moment. Leg. p. 85; Plebissc. ap. Front. Aquaed. 129: Faucia curia fuit principium, was the first to vote, Liv. 9, 38 fin.—
- 2 In gen., a beginner, originator, founder, ancestor (poet.): Graecia principium moris fuit, Ov. F. 2, 37: mihi Belus avorum Principium, ancestor, progenitor, Sil. 15, 748.—Here, too, prob. belongs PRINCIPIA SACRA, Aeneas and his successors in Lavinium, ancestors whom the Latins and Romans honored as deities, Inscr. Orell. 2276.—
- C In milit. lang.: princĭpĭa, ōrum, n.
- 1 The foremost ranks, the front line of soldiers, the front or van of an army: post principia, behind the front, Liv. 2, 65; cf.: hic ero post principia, inde omnibus signum dabo, Ter. Eun. 781: post principia paulatim recedunt, Sisenn. ap. Non. 135, 31: deinde ipse paulatim procedere; Marium post principia habere, Sall. J. 50, 2: traversis principiis, in planum deducit, id. ib. 49, 6: equites post principia collocat, Liv. 3, 22; Tac. H. 2, 43. —
- 2 The staff-officers, members of the council of war (post-class.): mittere principia, Front. Strat. 2, 5, 30: a principiis salutari, Treb. Pol. Trig. Tyr. 10: advocatis legionum principiis et turmarum, Amm.25, 5, 1; Cod. 12, 47, 1.—
- 3 A large open space in a camp, in which were the tents of the general, lieutenants, and tribunes, together with the standards, and where speeches were made and councils held; the general's quarters: jura reddere in principiis, Liv. 28, 24: in principiis ac praetorio in unum sermones confundi, id. 7, 12: castrorum, Just. 11, 6, 6: in castris, Varr. R. R. 3, 4, 1: in principiis statuit tabernaculum, eoque omnes cotidie convenire (jussit), ut ibi de summis rebus consilia caperentur, Nep. Eum. 7, 2; Suet. Oth. 1; 6; Flor. 3, 10, 12: primores centurionum et paucos militum in principia vocat, Tac. H. 3, 13; 1, 48; Dig. 49, 16, 12; cf. Front. Strat. 4, 1, 16.—
- D Precedence, preference, the first place: principium ergo, columenque omnium rerum preti margaritae tenent, Plin. 9, 35, 54, § 106. —
- E Plur., selections, selected passages: principiorum libri circumferuntur, quia existimatur pars aliqua etiam sine ceteris esse perfecta, Plin. Ep. 2, 5, 12.—
- 2 In partic., mastery, dominion (post-class.): ἀρχή, magisterium, magistratus, praesidatus, principium, Gloss. Philox.: in Graeco principii vocabulum, quod est ἀρχή, non tantum ordinativum, sed et potestativum capit principatum, Tert. adv. Hermog. 19.
prīncipium, iī, n. (princeps), der Anfang, Ursprung, I) eig.: pr. pontis, Tac.: pr. dicendi, der Rede, Cic.: principio veris, Sall. fr. u. Liv.: principio eius anni, Liv.: principio belli, Liv.: principio orationis, Liv.: in principio totius summae, im Eingange der Gesamtdarstellung, Liv.: ducere principium ab alqo, den Anfang herleiten od. machen, Cic., od. abstammen, Ov.: pr. capessere, machen, Tac.: (in) principio, anfangs, zuerst, Cic.: principio, gleich zu Anfang, Curt.: principio atque, sobald als, Plaut.: a principio, zu Anfang, anfangs, Cic., od. von Anfang an, Cic. – II) meton.: A) der Grund, die Grundlage, der Grundstoff, id est pr. urbis, Cic.: omnium rerum pr. aqua, Vitr. – u. Plur. principia, die Elemente, Grundstoffe u. dgl., rerum, Cic.: iuris, Cic.: naturae od. naturalia, die Grundtriebe, Cic. – B) v. dem, der den Anfang macht, und zwar: 1) als publiz. t. t., v. der in den Kurien zuerst stimmenden Tribus od. Kurie, die Vorwahl, Faucia curia fuit pr., stimmte zuerst, Liv. 9, 38, 15: u. so Lex Thoria p. 142 ed. Rudorff. Lex de appar. ap. Haubold Moment. leg. p. 85. Plebiscit. b. Frontin. aqu. 129. – 2) der Anfänger, Urheber usw., Graecia principium moris fuit, Ov.: mihi Belus avorum pr., Stammvater, Sil. – C) die erste Stelle, der Vorrang, principium columenque omnium rerum pretii margaritae tenent, den ersten u. höchsten Preis, Plin. 9, 106. – und die Herrschaft über jmd., Tert. adv. Hermog. 19. – D) als milit. t. t., principia, ōrum, n., 1) die vorderen Reihen, -Glieder, das Vordertreffen, die Front, Sall. u.a.: post pr., hinter der Fr., Sall. u.a.: recipi (sich zurückziehen) inter principia legionum, Veget. mil. – 2) der Hauptweg, Hauptplatz im Lager, Standort der Zelte des Feldherrn, der Legaten und Tribunen, wo Reden an die Soldaten gehalten, den Soldaten Recht gesprochen wurde u. dgl., das Hauptquartier, Generalquartier, Nep., Liv. u.a.: in vestrorum castrorum principiis, Cic. ep. ad Brut. – dah. meton., das Hauptquartier = die höheren Offiziere, Frontin. u.a. Vgl. übh. Oudend. Frontin. 4, 1, 16.
sanctus Job attendite quid de ~io impiorum et fine disceptaverit
principium sumpsit super alta cacumina caeli / angelicus princeps et protus lucifer aethrae
ut finis bonus bonum ~ium sequatur
egritudinis tempora iiij, ~ium, augmentum, status, et declivium
prima die in qua ~ia mundi sunt
fauni de veteribus pastoribus fuerunt in ~io mundi qui habitaverunt in locis super quae constructa est Roma
dum conditoris nostri providencia omnis creatura valde bona in ~io formata ‥ est
legifer ille pius quicquid jam scripserat olim / de mundi ac rerum principio siquidem
Judei ‥ omnes animas in mundi ~io simul asserunt esse creatas
‘in ~io’, temporis sc. vel in ~io omnium rerum, antequam quidquam aliud faceret, ‘creavit’
aliquod nunc est tantum ~ium temporis
difficile est ‥ ~ium mundi intendere aut in quo tempore anni mundus incepit originem
itemque si in hos [numeros ] ~ia ipsa ducantur, erunt quoque ex eis producti ad invicem primi, eodemque modo infinite omnium in se ductorum extremitates
illud quod corporale est contingit reverti in sua ~ia prima elementaria ‥ illud quod spirituale est erit resolvere in sua prima ~ia spiritualia
primum rerum ~ium
cur ista tam longo repetita ~io nisi ut scias ardorem cordis mei?
in ~io omnium beneficiorum dedimus eis ‥ xxx s.
in ~io libri [Job ] qui prosa contexitur et deinceps ‥ dactilo spondeoque scandere fertur
cujus ‥ epistulae ~ium hoc est
quod magis solet fieri ubi T profertur sono Z in ~io syllabe, ut letitia, justitia
figurarum ‥ quedam dicitur cum proprietate a parte ~ii, quedam a parte finis
moderni ‥ non ponunt literas nisi unam in ~io linearum
xij jurati quorum nomina in ~io rotuli sunt contenta
in ~io istius compoti
hic proreta ‥ i. ille qui in ~io navis hortatur socios
spasmus est egritudo nervosa qua moventur nervi ad sua ~ia
glomer ingens portantes paxillum in introitu fiximus; ibi ~io fili ligato ‥ devoluto glomere ‥ iter nostrum direximus
in vena frontis aut in ~io nasi inter duo supercilia
omnis textus ‥ continet annos viginti octo, i. Tiberii Caesaris annos sex, Gai annos quattuor, Claudii annos quattuordecim, cujus ~iis Petrus apostolus Romam venit
Joas ‥ qui in sui ~io Templum renovavit
eclipsis solis fuit in ~io Marcii
modo non est disciplina Christi in clericis, sed disciplina histrionum, quod patet in ~iis magistrorum quando scholares diversificant se
universitates regni Francie tali duxit privilegio insignire ut omnes qui gradum magistralis honoris quacumque facultate assecuti fuerint in eisdem possint ubicunque terrarum lecciones resumere et easdem continuare pro sue libito voluntatis absque nove examinacionis vel approbacionis preludiis seu debito iterandi ~ii aut petende gratie cujuscunque(
in cujus commendacione, que solet aule ~ium post disputacionem ‥ de bachilariis fieri magistrandis
Willelmo Ebchest’ in ~io bacallar’ in theologia
merito salute privantur qui ~ium sapientiae, timorem Domini [cf. ] ‥ non habentProv. i 7
quamvis Pater sit ~ium et Filius ~ium et Spiritus Sanctus ~ium, non tamen sunt tria ~ia sed unum
~ium rerum est perfecta sapientia, lumen preclarum, substantia substantiarum, argumentum rerum universarum
ipse ‥ ~ium et causa fuit perditionis, tu, summum ~ium omnium, ~ium et causa es reparationis
anime ~ium nihil aliud est quam divina preconcepcio
[Deus ] cognoscitur in suo effectu in quantum est omnium ~ium [] sive causa : ~ium Trevisa
nam humor est corporum sensibilium materiale ~ium []et primum ac precipuum racione nutrimenti in suis p[ : Trevisa principal material er ]agendis actionibus juvamentum
ideo cor est in omnibus habentibus sanguinem quoniam necessario ~ium []sanguinis est et non epar : Trevisa principal cause
res omnis que fit in hoc mundo erit in esse per efficiens et materiale ~ium ex quo producitur per virtutem efficientis
et hominum et animalium omnium vivencium sperma est ~ium
ut per multa experimenta singularium generatur in anima intellectus ~iorum ex quibus ~iis adquiruntur scientie et demonstrationes
multoties utitur Philosophus hoc ~io generali
~ia proprie non sunt scita, sed intellecta: intellectus enim est ~iorum, sciencia conclusionum(
~ia sunt, quibus res in quolibet mistorum genere est facta, quae quia insunt, et jam certam sibi naturam substratam habent, in qua vigeant, et cum qua educi possunt. haec ~ia alia sunt ab Aristotelicis et non prima omnium intelliguntur. ‥ ~ia autem sunt tria Mercurius, Sal, Sulphur
~ia, chymicaLC
tria ~ia, Moses in secundo capite non saltem mineralia intellegit
schoham , lapis concretus crassioris inter principia Salis concreti signaculum existit
habere aliquam disposicionem vel ~ium inclinans naturaliter ad vicium
prīncĭpĭum, (8) ĭī, n. (princeps), ¶ 1 commencement : nec principium nec finem habere Cic. CM 78, nʼavoir ni commencement ni fin || principio Cic. Off. 1, 11, en premier lieu, tout dʼabord ; a principio Cic. Br. 157, dès le début, en commençant || [en part.] début dʼun ouvrage, entrée en matière dʼun discours, exorde : Cic. Br. 210 ; de Or. 2, 81 ; 2, 315, etc.; Plin. Min. Ep. 2, 5, 12 ¶ 2 ce qui commence : Faucia curia fuit principium Liv. 9, 38, 15, la curie Faucia commença, vota la première ¶ 3 fondement, origine : urbis Cic. Off. 1, 54, origine dʼune ville || princĭpĭa, ōrum, n. , les éléments, les principes : rerum Cic. Ac. 2, 117 ; Sest. 47 ; Leg. 2, 13 ; Fin. 5, 58, les éléments dont tout est formé ; naturæ Cic. Off. 1, 50, penchants naturels, impulsions naturelles, cf. Cic. Fin. 3, 17 ; juris Cic. Leg. 1, 18, les principes fondamentaux du droit ¶ 4 [milit.] princĭpĭa, ōrum, a) première ligne, front dʼune armée : Ter. Eun. 781 ; Sall. J. 50, 2 ; Liv. 2, 65, 2 ; b) quartier général dans le camp : Liv. 28, 24, 10 ; Nep. Eum. 7, 2 ; Tac. H. 3, 13 ; c) officiers dʼÉtat-major : Frontin. Strat. 2, 5, 30.
- 1. begin, oorsprong [imperii; generis; libri; pontis]; ➤ nec -um nec finem habere; -um capere, sumere, exordiri beginnen; (abl.) -o in het begin: -o veris, orationis, anni, belli; -o . . . postea; a -o vanaf het begin of in het begin: a -o ordiamur; in principiis dicendi;
- 2. (poët.) (meton.) grondlegger, stichter; ➤ Graecia ~ moris fuit (Ov.);
- 3. grondbeginsel [iuris; naturae of naturalia aangeboren neigingen; -a philosophiae]; ➤ recte sapere est -um et fons (Hor.);
- 4. grondstof, element, meestal plur. [rerum]; ➤ quattuor genera principiorum; -a rerum ex quibus omnia constant;
- 5. tribus of curia die als eerste stemt bij de comitia; ➤ Faucia curia fuit ~ stemde als eerste;
- 6. ereplaats, eerste plaats;
- 7. (milit.) (plur.) (a) voorste gelederen, front; ➤ equites post -a collocare; (b) hoofdkwartier van het Rom. legerkamp [castrorum]; ➤ paucos militum in -a vocat (Tac.);
- 8. (Mel.) principe.
principium , ii. n.
起初。原始。Ducere principium ab eo 源出於彼。Principio vel in principio 先。其一。
Suggest a Translation
See an image
起初。原始。Ducere principium ab eo 源出於彼。Principio vel in principio 先。其一。
Suggest a Translation
See an image
Ecce annua votorum nuncupatio, prima in Principiis secunda in capitoliis.
Princeps, seu
Principalis, ut est apud Vegetium lib. 2. cap. 7. Ita utuntur idem Vegetius lib. 1. cap. 20. Frontinus lib. 2. cap. de Insidiis num. 30. Ammianus lib. 15. 22. 25. Lex 1. C. de Veteranis, (12, 46.) et leg. jubemus, Cod. de Erogat. milit. annonæ. (12, 37.) Vide Salmasium ad Vopiscum pag. 474.
Inceptiointerdum dicitur, apud
du Boulayin Hist. Universit. Paris. tom. 5. pag. 911. et 913. Instrum. ann. 1462. apud eumdem :
Deliberavit NatioStatuta S. Capellæ Paris. apud Lobinell. tom. 3. Hist. Paris. pag. 151 :(Franciæ) quod vellet singulos Licentiatos exhortari ad honeste faciendum suum Principium.
Juro... quod singulis horis diurnis et nocturnis, a principio usque in finem interero bona fide, nisi legitimum impedimentum habuero, aut infirmus vel minutus,... aut Principio seu proposito necessario alicujus meorum interfuero amicorum.Statuta Colleg. S. Bernardi ibid. pag. 171 :
Præsidenti in disputationibus et Principiis, sicut consuetum est, provisori et suppriori... duos solidos Parisienses(solvent) .
Principium principiatum, Principium secundum. Hæc Philosophis familiaria.
Duximus statuendum, ut dicti capellani de cætero et imperpetuum habeant gratuitas obventiones, quæ Principia nuncupantur, videlicet in institutione canonici in ecclesia nostra, decem solidos Paris. in institutione cujuslibet parrochiani presbyteri in patronagio nostro, decem solidos Paris, etc.Ubi manifesta est appellationis ratio.
Cum pateretur cancrum in mamilla ejus sinistra... Quibus precibus factis, illico morbus ille caput fecit ac Principium, prout vulgariter dicitur.Celso,
Facere caput; unde Italis
prīncipium ī, n
- princeps, a beginning, commencement, origin: origo principi nulla est: motūs: principio orationis hoc pono, in beginning my speech: omnium rerum magnarum ab dis inmortalibus principia ducuntur: Scribendi recte sapere est principium, H.: Ab Iove principium, V.: imperi, L.: a sanguine Teucri Ducere principium, O.—Abladverb., at the beginning, in the beginning, at first, in the first place: Principio vementer velim, etc., T.: principio ausus est dicere: Principio . . . tum, V.—In the phrase, a principio (rarely de principio), from the beginning, from the first: ut a principio dixi: de principio studuit occurrere, etc.—Plur, beginnings, foundations, principles, elements: diligenter explorata principia ponantur: naturalia: principia rerum, e quibus omnia constant, elements.—Prov.: obsta principiis, O.— That which begins, a leader, founder: Faucia curia fuit principium, i. e. was the first to vote, L.: Graecia principium moris fuit, O.—In the army, plur, the foremost ranks, front lines of soldiers, front, van: ero post principia, in the rear, T.: Marium post principia habere, S.: post principia tutus receptus fuit, to the rear, L.—In a camp, the headquarters, principal place, general's quarters(an open space, for councils and assemblies): iura reddere in principiis, L.: in principiis statuit tabernaculum, N.
-
…nequeunt oculis rerum primordia cerni, accipe praeterea quae corpora tute necessest confiteare esse in rebus nec posse videri. Principio venti vis verberat incita corpus ingentisque ruit navis et nubila differt, interdum rapido percurrens turbine campos arboribus magnis sternit…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…ubi nulla forent aeterno corpore, quorum contextum vis deberet dissolvere quaeque. at nunc, inter se quia nexus principiorum dissimiles constant aeternaque materies est, incolumi remanent res corpore, dum satis acris vis obeat pro textura cuiusque reperta…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…hunc igitur terrorem animi tenebrasque necessest non radii solis neque lucida tela diei discutiant, sed naturae species ratioque. Principium cuius hinc nobis exordia sumet, nullam rem e nihilo gigni divinitus umquam. quippe ita formido mortalis continet omnis…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…vitamque tueri ; ut potius multis communia corpora rebus multa putes esse, ut verbis elementa videmus, quam sine principiis ullam rem existere posse. Denique cur homines tantos natura parare non potuit, pedibus qui pontum per vada possent…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…portat sub tecta Sibyllae. Nec minus interea Misenum in litore Teucri flebant, et cineri ingrato suprema ferebant. Principio pinguem taedis et robore secto ingentem struxere pyram, cui frondibus atris intexunt latera, et ferales ante cupressos constituunt…
Vergil, Aeneid
-
…, sed omnibus modis insidias parabat Ciceroni. Neque illi tamen ad cavendum dolus aut astutiae deerant. Namque a principio consulatus sui multa pollicendo per Fulviam effecerat, ut Q. Curius, de quo paulo ante memoravi, consilia…
Sallust, Catilina
-
…saxa tenere fidem. unde tuos primum repetam, mea Cynthia, fastus quod mihi das flendi, Cynthia, principium qui modo felices inter numerabar amantis nunc in amore tuo cogor habere notam. quid tantum merui quae te mihi…
Propertius, Elegies
-
…ultima possedit solidumque coercuit orbem. Sic ubi dispositam quisquis fuit ille deorum congeriem secuit sectamque in membra redegit, principio terram, ne non aequalis ab omni parte foret, magni speciem glomeravit in orbis. Tum freta diffudit rapidisque…
Ovid, Metamorphoses
-
…mores oratione iustos, integros, religiosos, timidos, perferentis iniuriarum mirum quiddam valet ; et hoc vel in principiis vel in re narranda vel in perorando tantam habet vim, si est suaviter et cum sensu tractatum, ut…
Cicero, de Oratore
-
…Marcello potius quam App. Claudio, qui ambo mei collegae fuerunt, existimoque ius augurum, etsi divinationis opinione principio constitutum sit, tamen postea rei publicae causa conservatum ac retentum. sed de hoc loco plura in aliis ,…
M. Tullius Cicero, De Divinatione