About Report a problem

Menu

pronuntiare

pronuntiare [CL] 1 to announce publicly, proclaim (aloud), make known; b (w. acc. & inf. or sim., also fig.); c (w. quod & ind.); d (absol.). redemptorem soli [v. l. saeculi vel soli, gl.: terre] archangelo ~iante [gl.: predicante] Aldh. VirgP 40 p. 292; multi per eloquentiam possunt amantibus et faventibus suaviter ~iare bona quae ipsi non amant Bede Prov. 988; 1309 gratum habentes ‥ quicquid ‥ actum fuerit in premissis †pronuntenc’ [? l. pronuntiant’] pro ipsis procur[atoribus] PQW 836a; debet cancellarius Anglie ‥ ~iare causas parliamenti, primo in genere, et postea in specie Mod. Ten. Parl. 33 p. 378.  b pectus suffocatur, tussis cachinnat, genua trepidant ‥ haec omnia jamque ruituram domum corporis cito ~iant Ps.-Bede Collect. 119; cum Dominus in Evangelio ~iet non esse magnum si diligamus eos qui nos diligunt Bede Ep. Cath. 110A; palam se jussis illius parere nolle ~iabat Id. HE I 7 p. 19; ex conversatione tanti viri sese felicem fore ~ians Eadmer V. Osw. 4 p. 5; referre etenim qualiter pater ‥ Rameseiam ‥ reliquerit ‥ neminem ~io posse Ib. 30 p. 34; cotidiane quorumdam calumpnie qui vanam esse ~iant omnem vitam contemplativorum Bald. Cant. Serm. 7. 39.  c ~io publice quod Christianus princeps ab archiepiscopo suo tale sacramentum exigit injuste W. Malm. GP I 50.  d coeperunt loqui linguis prout Spiritus Sanctus dabat eis ~iare Bede Retract. 999. 2 (usu leg.) to pronounce (decision, judgement, verdict, or sentence); b (w. acc. & inf.) to pronounce that something is to be done. c (usu. w. pro) to give judgement or opinion (for). ergo de similibus idem ~iabis juditium si dialecticam nosti W. Malm. GP I 41; 1300 noluit ~iare judicium contra ‥ clavigerum Rec. Elton 98; c1470 quatuor defalte sunt ~iande contra reum si non comparuerit in terminis sibi per decretum judicis assignatis BBAdm I 243.  b s1239 condempnati sunt in quingentis militibus, quos ‥ ultra mare transmitti ~iavit M. Par. Maj. III 560.  c 1303 propter quod major ~iavit pro testamento isto bene et legitime probato Deeds Balliol 167; 1313 exhibitum fuit ‥ testamentum ‥ et pro ipso ‥ per nos ~iatum Reg. Cant. 1343; 1339 propter quod ~iatum est pro isto testamento tanquam legitime probato Deeds Balliol 60; 1345 nos pro eodem testamento ~iantes, administracionem ‥ bonorum defuncti ‥ executoribus ‥ committimus FormOx 112; testamentum ‥ per nos approbatum, insumatum, legitimeque ~atum pro eodem MunAcOx 595. 3 to state, relate, assert; b (w. acc. & inf.); c (w. double acc) to assert (to be), describe (as). de vestra quid exitiabili structura ~iatur? Gildas EB 109; propter illut quod ante jam ~iatum fuerat Jacob fugienti Theod. Laterc. 14; quidquid ‥ de una ~iatur persona, de aliis pariter oportet intelligi Anselm (Proc. Sp. 11) II 207; modus hanc artem inveniendi est, ut radices jam ~iatas per medium dividas Rob. Angl. (I) Alg. 70.  b hoc ipso quod praesciri aliquid dicitur, futurum esse ~iatur Anselm (Praesc. 1. 2) II 248.  c quamvis omnes filios Adae, excepto virginis Filio, ‘peccatores’ et ‘filios irae’ in scriptis suis ~iet Anselm (Orig. Pecc. 22) II 162; nonne sine omni cunctatione eum ~iabis meliorem quem plus noveris diligentem? Ailr. Spec. Car. II 17. 45. 564A. 4 to utter aloud, declaim, recite. considentibus fratribus in capitulo lectis et ~iatis, quae legi et ~iari consuetudo est Lanfr. Const. p. 173; postquam ‥ antiphonam ‘peccata mea Domine’ ~iaverat discessit Ord. Vit. III 5 p. 81. 5 to utter, pronounce, or articulate (in a certain manner); b (in singing). quodsi paenultima acuto aut circumflexo accentu ~iatur ‥ Aldh. PR 112 p. 152; antepenultima gravi accentu ~iabitur ut Catellus, Metellus Abbo QG 2 (5); sicut ~iant pater Brittonice et malus et similia, quae in metro habentur breves Ælf. Gram. 2; diccio Gallice dictata habens sillabam primam vel mediam in E stricto ore ~iatam requirit hanc litteram I ante E ~iari, verbi gracia, bien, dieu, mieur, trechier, mier et sic de consimilibus Orthog. Gall. S1 p. 5; sciendum autem quod secundum Grecos ~iandum est gymnasium et gymnosophista per G videlicet et Y literam Samiam Gros. Hexaem. proem. 49; quia aliter in multis ~iant et scribunt Ytalici, et aliter Hyspani, et aliter Teutonici, et aliter Anglici et ceteri Bacon Gram. Gk. 27.  b tunc cum illa pausatione adjungatur brevis et altera brevis pro pede, quod quidem est difficile ad ~iandum, quoniam unus pes entitur in alio pede Mens. & Disc. (Anon. IV) 35; dicet enim eas solido modo ~iari Haudlo 154; cum semibrevis solum in duabus mensuris inveniatur perfecta, et hoc proprie et per se absque alico extrinseco, sequitur quod solum in duabus mensuris debet altera minima ~iari Fig. 41.

Saved

Recent