pronus
pronus, turned forward, bent over, inclined, leaning, hanging, stooping, bending
a downward-bending road, a steep road
prone to complaisance more than is right
- I Lit., turned forward, bent or inclined, leaning or hanging forward, stooping, bending down (class.; opp. supinus; cf. cernuus).
- 1 Of living beings: puerum imponere equo pronum in ventrem, Varr. R. R. 2, 7, 13: pronus pendens in verbera, leaning forward to strike, Verg. A. 10, 586: ipsum Pronum sterne solo, id. ib. 11, 485: pronus magister Volvitur in caput, id. ib. 1, 115: pecora, quae natura prona finxit, Sall. C. 1, 1; Ov. M. 8, 379.—Poet., of those running swiftly, Ov. M. 10, 652: leporem pronum catulo sectare sagaci, flying swiftly, id. R. Am. 201.—
- 2 Of things, bending forward or downward, going or inclined downward: ilex paulum modo prona, dein flexa, Sall. J. 93, 4: prona ac fastigiata tigna, Caes. B. G. 4, 17: pronae atque vergentes ampullae, Plin. Ep. 4, 30, 6: demissus inde pronusque pulvinus, id. ib. 5, 6, 16: (urbs) prona in paludes, sinking down, Liv. 4, 59: crateres, overturned, Stat. Th. 5, 255: motus corporis, Cic. Div. 1, 53, 120: cubitus, Plin. 28, 4, 14, § 54: prona via, steep, Ov. M. 2, 67: amnis, Verg. G. 1, 203: rivi, Hor. C. 1, 29, 11: currus, Ov. M. 5, 424. —Absol.: nihil habent proni et supera semper petunt, Cic. Tusc. 1, 18, 42: per pronum ire, downwards, Sen. Ep. 123, 14: per prona voluti, Sil. 15, 235.—
- B In partic.
- 1 Of the heavenly bodies, of time, etc., setting, sinking, declining (poet.): pronus Orion, Hor. C. 3, 27, 18: sidera, Prop. 1, 16, 23: Titan, Ov. M. 11, 257: dies, Stat. Th. 2, 41: menses (=celeriter praetereuntes), Hor. C. 4, 6, 39: anni, id. A. P. 60.—
- 2 Of localities, turned, looking, or lying towards (post-Aug.).
- α With dat.: loca Aquiloni prona, Col. 3, 2, 6: aedificii solum pronius orienti, situated more to the east, id. 1, 5, 8.—
- β With ad: campo patente et ad solem prono, Col. 2, 9, 3.—
- II Trop., inclined, disposed, prone to any thing (class.); usu. constr. with ad, in aliquid, or dat.; poet. also with gen.
- A In gen.
- α With ad: rei publicae genus inclinatum et quasi pronum ad perniciosissimum statum, Cic. Rep. 2, 26, 47: anxitudo prona ad luctum, id. ib. 2, 41, 68 (from Non. 72, 31): boves ad domandum proni, Varr. R. R. 1, 2: pronus ad omne nefas, Luc. 6, 147: pronus ad cujusque necem, Suet. Vit. 14: ad poëticam, id. Ner. 50: ad simultates, Plin. Pan. 84.—Sup.: ad indulgentias pronissimus, Capit. Anton. 10, 8.—
- β With in and acc.: in obsequium plus aequo pronus, Hor. Ep. 1, 18, 10: in libidines, Suet. Caes. 50: saeculum in omnia mala, Flor. 4, 12.—Prov.: prona est timori semper in pejus fides, Sen. Herc. Fur. 316. —
- γ With dat.: pronus deterioribus, Tac. Agr. 41 fin.—Comp.: aures offensioni proniores, Tac. A. 4, 29 fin.—
- δ With gen. (poet.): ruendi In ferrum mens prona viris, Luc. 1, 461.—Comp.: unus audendi pronior, Claud. Ruf. 2, 400.—
- B In partic.
- 1 Inclined to favor, favorable to any thing (post-Aug.).
- α With dat.: si modo prona bonis invicti Caesaris assint Numina, Stat. S. 4, 8, 61.—Comp.: cohors Cn. Dolabellae pronior, Suet. Galb. 12.—
- β With in and acc.: prona in eum aula Neronis, Tac. H. 1, 13.—Comp.: ut quis misericordiā in Germanicum pronior, Tac. A. 2, 73: in verum nepotem, Suet. Cat. 19.—
- γ Absol.: prona sententia, Val. Fl. 8, 340: pronis auribus accipere aliquid, Tac. H. 1, 1; Luc. 5, 501.— Comp.: quos pronior fortuna comitatur, Vell. 2, 69, 6.—
- 2 Easy, without difficulty (mostly post-Aug.): omnia virtuti suae prona esse, Sall. J. 114, 2: omnia prona victoribus, Tac. Agr. 33: pronum ad honores iter, Plin. Ep. 8, 10, 3: via ad regnum, Just. 1, 5, 9: pronum est, it is easy: agere memoratu digna pronum erat, Tac. Agr. 1: invitos praebere deos, Luc. 6, 606: facile et pronum est agere, Juv. 9, 43.—Comp.: id pronius ad fidem est, is easier to believe, Liv. 21, 28.—Hence, adv.: prōnē, downwards, pronely (post-class.).
- A Lit., Paul. Petr. Vit. S. Mart. 4, 546.—
- B Trop., readily, willingly; comp. pronius, Amm.30, 8, 10.
venerunt statim post vestigia ejus duo pusilla animalia maritima humiliter ~i [v. l. ~a ] in terram, lambentes pedes ejus, volutantes tergebant pellibus suis
prostrati, supplices ~is vultibus Dominum gloriae magnificebant
eadem est ergo mulier sed ibi pedes solum Domini ~a unguebat
nec ex uno quolibet paternae possessionis prato mihi flores colligendos esse censeo, sed multorum patrum, humili corde, ~a cervice, florida rura peragranda mihi esse video
animal quadrupes, ~um in terram
procidens ante januam ~us in terram oravit in silentio
ibi ‥ ~us ad pedes Henrici regis corruit
corruens in terram et aliquandiu ~us jacens
qui ~us jacens ventrem et vultum terre coherere facit
queritur quare mulier submersa inveniatur supina, vir autem ~us
cunctipotens Pater arce superna sedens ~am labilemque humani generis conspectans fragilitatem
ut ~iore casu in ima vitiorum lapsos ‥ confringat
in ~o majoris misse vel exitu vesperorum
itaque audito regis adventu fugam per ~a invadunt
quandam ruris particulam ~a ‥ devotione ‥ largitus sum
dum se servum Domini majestatis ~a reverentia recolit
non modo non agit, quibus adipiscatur optata, verum ~iori affectu ea committit quibus miseriam magis accumulet suam
sed ‥ investigandum est unde tam vitiosa et tam ~a sit ad malum ista voluntas
leena ceteris ‥ bestiis inmanior et in venerem ~ior
si me videritis, quod Deus avertat, ~um ad aliquid turpitudinis
ut ‥ curiam totam in sue partis defensionem faceret ~niorem
vetule naturaliter sunt frigide et sicce, unde non sunt ~e ad coitum
cum natura hominis sit ~a ad carnis commixtionem
primus homo hac vi floruit, dijudicans singula vere, ~us velle bona
ipsum archiepiscopum ‥ clementissimum patrem inveniet et longe ~iorem ignoscere quam ulcisci
reos longe ~ior absolvere quam condemnare
et quidem mihi imperata perficiendi ~a est voluntas
rex, ut semper calori ~us erat, novas causas irarum invenit
jaculatum incendium in domos burgensium, qui ‥ ~iores erant imperatricis felicitati
~ior est humana natura, ut ei qui a bono retrahit ei qui ad bonum invitat consentiat
- 1. naar voren neigend, voorover (hangend) [corpus; tigna]; ➤ ~ pendens in verbera zich vooroverbuigend om een pak slaag te krijgen; ilex paulum modo -a, deinde flexa;
- 2. (poët.) vooruitstormend, naar voren snellend [lepus];
- 3. steil, sterk afhellend, naar beneden stortend [rivus; via; currus]; ➤ per pronum ire naar beneden; urbs in paludes -a;
- 4. voorovervallend;
- 5. (poët.) (v. hemellichamen) óndergaand [sidera; Orion];
- 6. plat of voorover (liggend), niet rechtop; ➤ procumbit uterque ~ humi (Ov.); pecora natura -a finxit;
- 7. (poët.) (v.d. tijd) verstrijkend [menses];
- 8. (metaf.) geneigd of bereid tot (m. in m. acc.; ad; dat.) [in libidines; in arma; in hoc consilium; ad novas res; ad poëticam; ad decertandum; malo]; ➤ natura -a ad misericordiam;
- 9. (postklass.) gunstig voor, toegedaan, gunstig gezind (m. dat.; in m. acc.) [fortuna; animus]; ➤ -is auribus accipi willig gehoor vinden; dubium est cui ~ Apollo;
- 10. (postklass.) moeiteloos, gemakkelijk, licht [palma overwinning; iter ad honores; via ad regnum]; ➤ omnia -a victoribus; id pronius ad fidem est dit is gemakkelijker te geloven; pronum est (m. inf.) het is gemakkelijk [agere].
偏向。垂。易者。— id ventrem 俯身。— deterioribus 偏向不善。— favori 向護彼。— ad meridiem locus 偏於南處。Prona via 下坡之路。Auribus pronis accipere 甘心聽。Mittere eum pronum 推彼下。Dies prona 昃日。晚。Maria prona 易渡之海。
Suggest a Translation
See an image
Caseneuve; alii a Lat.
Præconium. Charta ann. 1369. in Tabul. Pontisar. :
Præconizari fecimus per quatuor dies Dominicos cuncto populo ad divina audienda congregato in pleno Prono, si esset aliquis qui in dictis censibus plus vellet dare et offerre.Litteræ ann. 1472. in Tabul. B. M. de Bono-Nuntio Rotomag. :
Ipso die etiam in pleno Prono ecclesiarum vestrarum, dum divina in eisdem celebrabuntur officia, palam et publice denuncietis seu denunciari faciatis.Occurrit præterea apud Marten. tom. 7. Ampl. Collect. col. 1271. tom. 4. Anecd. ejusd. col. 1012. tom. 2. Hist. Eccl. Meld. pag. 505. et alibi passim. Vide supra Præconari et Glossar. med. Græcit. in
Pronus, alia notione, vide in Prona.
Proniseu conciones ad populum habentur,
Prône, eadem acceptione, teste D.
Falconet. Comput. fabr. S. Petri Insul. ann. 1457. ex Tabul. ejusd. eccl.
Item ad deferendum Dominica j. Junii pro processione generali et reportandum Pronum, seu cathedram sive ambonem a Jacobitis, pro sermocinando in claustro hujus ecclesiæ,Pro Ambone, vulgo,iv. sol.
Jubé, accipienda hæc vox videtur in
Prona. Nimis argute a Græco
Præconium, contracte scripta, accersendam esse auctor est jam laudatus
Falconet.
- PRO-, turned forward, bent over, inclined, leaning, hanging, stooping, bending: pecora, quae natura prona finxit, S.: pronus pendens in verbera, leaning forward to strike, V.: pronus magister Volvitur in caput, V.: carcere emicat, i. e. in swift flight, O.: leporem pronum catulo sectare sagaci, flying swiftly, O.: ilex paulum modo prona, dein flexa, S.: motus corporis.—As substn.: montium prona, slopes, Cu.: amnis, rushing, V.: rivi, tumbling, H.: currus, headlong, O.—Sinking, reaching down: urbs in paludes, L.: via, steep, O.—As substn.: nihil habent proni, no downward tendency.—Of heavenly bodies, setting, sinking, declining: Orion, H.: Titan, O.—Of time, hurrying, fleet: menses, H.: anni, H.—Fig., inclined, disposed, prone: rei p. genus ad perniciosissimum statum: anxitudo ad luctum: in obsequium, H.: pronior in vitia sua, L.: deterioribus, Ta.—Easy, without difficulty: omnia virtuti suae prona esse, S.: omnia victoribus, Ta.: facile et pronum est agere, Iu.: id pronius ad fidem est, is easier to believe, L.
-
…delubra deae, quorum fastigia turpi pallebant musco stabantque sine ignibus arae. Ut templi tetigere gradus, procumbit uterque pronus humi gelidoque pavens dedit oscula saxo atque ita si precibus dixerunt numina iustis victa remollescunt, si flectitur ira deorum…
Ovid, Metamorphoses
-
…, sic aquilam penna fugiunt trepidante columbae, hostes quaeque suos amor est mihi causa sequendi. Me miserum ne prona cadas indignave laedi crura notent sentes et sim tibi causa doloris. Aspera, qua properas, loca sunt .…
Ovid, Metamorphoses
-
…gaudebam lapsos formare capillos ; nunc furtiva cavis poma dabam manibus ; omniaque ingrato largibar munera somno, munera de prono saepe voluta sinu ; et quotiens raro duxti suspiria motu, obstupui vano credulus auspicio, ne qua tibi insolitos…
Propertius, Elegies
-
…alto aethere cognati retinebat semina caeli ; quam satus Iapeto mixtam pluvialibus undis finxit in effigiem moderantum cuncta deorum. Pronaque cum spectent animalia cetera terram, os homini sublime dedit, caelumque videre iussit et erectos ad sidera tollere vultus…
Ovid, Metamorphoses
-
…sese student praestare ceteris animalibus, summa ope niti decet, ne vitam silentio transeant veluti pecora, quae natura prona atque ventri oboedientia finxit. Sed nostra omnis vis in animo et corpore sita est animi imperio, corporis servitio…
Sallust, Catilina
-
…anima constat, ut potissimum videri video Panaetio, superiora capessat necesse est. nihil enim habent haec duo genera proni et supera semper petunt. ita, sive dissipantur, procul a terris id evenit, sive permanent et conservant…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…. ubi vero ex altera parte GV ex altera KR H stabant, cum hos ut omnino cognatos sic aeque pronos ad scripturam suae aetatis adhibendam haud raro viderem, GV sequi malui. binorum autem codicum scripturam si ab ea…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…a sinistra parte canant oscines. nam si animal omne, ut vult, ita utitur motu sui corporis, prono, obliquo, supino, membraque, quocumque vult, flectit, contorquet, porrigit, contrahit eaque ante efficit…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…. Non. M cupido autem et expetenti et lubidinoso et volutabundo in voluptatibus. Non. M quartaque anxitudo prona ad luctum et maerens semperque ipsa se sollicitans. Non. M esse autem angore, esse miseria adflictas aut…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…iungebat. Haec cum machinationibus immissa in flumen defixerat fistucisque adegerat, non sublicae modo derecte ad perpendiculum, sed prone ac fastigate, ut secundum naturam fluminis procumberent, iis item contraria duo ad eundem modum iuncta intervallo pedum quadragenum…
Julius Caesar, Gallic War