propitiatorium
propitiātōrium, iī, n. (propitio), das Versöhnungsmittel, Ambros. epist. 4. § 4. Isid. orig. 15, 4, 3.
expandunt ergo alas cherubim et ~ium tegunt ‥ ac velut ~ium contuentes obumbrant
cherubim gloriae in ~io vel angelica ‥ praesidia
~ium vel sanctum sanctorum vel secretarium, vel pastoforum,gesceot bæftan þæm heahweofode
operculum arce ‥ dicebatur ~ium, quia super eo Deus apparens populo propitiabatur
satius ut ‥ semper habeant vultus versos in ~ium, semper respiciant serpentem eneum
hec enim sunt duo cherubin quorum alis lex et ~ium adumbratur se mutuo respicientia, versis tamen vultibus in ~ium
si tibi [Johanni Evangelistae ] gloriosum pectus illud fuit familiare reclinatorium, rogo sit idem mihi per te salutare ~ium
hanc [crucem ] nobis proposuit misericordie ~ium, virtutum ascensorium
putatis quod non gaudeat Christus coram arca Novi Testamenti ‥ coram ~io exauditionis?
crux ferculum Salomonis, ascensus purpureus, reclinatorium pietatis, ~ium exauditionis
versis semper vultibus in ~ium, in ipsam viz. ecclesiam, in qua apud Deum sit propiciacio pro peccatis
progreditur ‥ ad illud sanctum sanctorum, ad illud Domini sacrarium ac ~ium
~ium quasi propiciationis, id est placationis oratorium quia propiciatio placatio est
domum ‥ orationum et animarum ~ium in dissensionis tumultum ‥ convertit
~ium, locum placationis et laudis
hoc ~ium ‥ i. propitiationis oraculum
prŏpĭtĭātōrĭum, ĭī, n. , moyen propitiatoire : Isid. Orig. 15, 4, 3.
dictum quasi propitiatoris officium, Papiæ. Ælfricus :
Propitiatorium, vel Sanctum Sanctorum, vel Secretarium, vel Pastoforum,
Propitiatorium quod super altare locatur, est divinitas Christi, quæ humano generi propitiatur.Anastasius in Pasch. pag. 149 :
Propitiationem etiam altaris et laminis argenteis exornatum circumduxit, atque sacram Confessionem ejus... circumstruxit.Infra :
Fecit autem in eadem Ecclesia cyborium ex argento pens. libr. 810. Imo et Propitiatorium sacri altaris ex argenteis laminis mirifice exornat ; Confessionem denique ejus, etc.Ibidem pag. 152 :
Fecit... ciborium miræ magnitudinis... Propitiatorium denique sacri altaris, seu Confessionem interius exteriusque cum rugulis... compsit.Habentur eadem verba infra pag. 155. Et pag. seq. :
Fecit Propitiatorium sacri altaris B. Petri Apostolorum Principis, ubi sacratissimum corpus ejus quiescit spanoclistum, etc.Hugo Flaviniac. pag. 166 :
Propitiatorium sane Sanctorum exornant corpora, quorum meritis floret Ecclesia.Adde pag. 82. Catalog. Abbat. Floriacens. lib. 1. Miscellaneor. Baluzii :
At vero Theodulfus aulam, a se constructam, omnium conditori ac Salvatori rerum Deo consecrans, Cherubin gloriæ, obumbrantia Propitiatorium super altare ipsius artificiosissimo magisterio expressum, his decoravit versibus, etc.Videtur idem quod
Ciborium, quod
Confessionemet totum altare contegit, quem ad modum Arcam veteris Testamenti texit
Propitiatorium, sive
Oraculum, quod et
Tegmensive operculum Arcæ dicitur Exod. 25. 26. etc. Gr.
Triaque altaria fuerunt retro cancellos magni altaris adaptata, per plura tamen tempora et annos fuit in Propitiatoriis supra ipsa altaria celebratum.
Patena, cujus usus est in oblatione Corporis Dominici. Statuta MSS. Augerii Conseran. Episc. ann. 1280. ubi de fortuita effusione Sanguinis Christi :
Si autem totum effusum est, ita quod nihil manserit, quod valde horribile est, tunc ponatHanc igitur, etc.(sacerdos) hostiam super Propitiatorium, et ministret panem, vinum et aquam, et reincipiat,
Confessione autem præmissa et hostia servata sumatur a ministro in fine Missæ, vel servetur pro infirmis.
Protractis igitur aliquot diebus pro remissione sacramenti, quo Mediolanenses Brixiensibus et Placentinis tenebantur, cum difficultatem conventionis attenderent, et rerum exitus longius metirentur, stupefacti et dimissa conventione ipsi deditionem elegerunt, et ad solius misericordiæ Propitiatorium se contulerunt.