quiescere

quiescere [CL], quiēre 1 to (begin to) exist peacefully or in good order, to rest (in). deliciae ejus sunt esse cum filiis hominum quia desiderat in nostro amore ~escere Bede Prov. 966; nos in pace ecclesiae ~escentes Id. Ep. Cath. 61; ego nichil ita magni pendo, quomodo hominem in hujus mundi turbinibus consistentem, universa mundi animo transcendentem, et in amore Conditoris ~escentem, Martham videre ministerio, Mariam desiderio Osb. V. Dunst. 23 p. 98; c1119 predicto loco ~evit pontificalis cathedra usque ad Cnutum regem (Narratio) EHR XL 226; disponit omnia suaviter, quietus semper et ~escens in sua placidissima caritate Ailr. Spec. Car. I 19. 522; anima creatur a Deo immediate, ergo in eo immediate ~escit et quietatur Duns Ord. II 9. 2 to rest or repose in sleep; b (transf. or fig.). infantulus cum in cunis supinus ~esceret [gl.: dormiret], ex improviso examen apium ‥ Aldh. VirgP 26 p. 260; jam nocturnis tenebris ~eturus accubuit R. Cold. Godr. 267 p. 281; venit ‥ in claustrum cum conventus lectis ~esceret in meridie J. Furness Walth. 67; in dormitorio ‥ ~essebant Cust. Westm. 88.  b illi [sc. matrici] est illud intestinum quasi culcitra super quam ~escit Ps.-Ric. Anat. 40. 3 to rest or repose in death or the grave. b (~ere fine bono, in fata, or sim.) to rest in a good end, to go peacefully to one’s fate, to die. Joseph ‥ usque ad xij annos aetatis Salvatoris vixit et deinceps ~evit Theod. Laterc. 8; nonnulli vero eundem non generali morte defunctum sed speciali somno soporatum in sarcofago vitaliter ~escere contendunt Aldh. VirgP 23 p. 255; duabus noctibus et uno die voluit in sepulchro ~escere Bede Hom. II 10. 152; in villa ubi ~escit humatus Sanctus Eadmundus DB II 372; Eduardus, universe carnis viam ingressus, ~escit in eodem monasterio quo pater W. Malm. GR II 130; quociens transivit per cimiterium et non oravit pro ibi ~escentibus? T. Chobham Serm. 12. 482b; 1432 lego c s. ‥ ad faciendum unum lapidem ad superponendum ‥ quasi super tumulum meum, patris et matris ac sex fratrum meorum quasi et si simul ibi ~esceremus sub lapide ipso et tumulo uno Reg. Cant. II 489.  b ipse bono fine ~evit Anselm (Ep. 331) V 265; 1200 si ipsum in fata ~ere contigerit Ch. Chester 318; s1235 die Mercurii post octavas Epiphanie fine glorioso ~evit Ann. Cambr. 81; profectus est in Syriam et ibidem felici fine ~evit Eccleston Adv. Min. 5. 4 to rest, enjoy respite, or find relief from pain or labour. b (sts. w. impl. of wrongfulness) to be idle or slothful (also w. inanim. subj.). dum vero septima jam dies [sic] ad requiem properat mundus iste, hoc est elementa ipsa ~escant a servitutem, necesse est ut in suis sanctis Dominus requiescat et ipsi in eum perpetuo †ad [l. ab] omni †fluctuationem [l. fluctuatione] quiescant Theod. Laterc. 24; egressus est tempore matutino de cubiculo in quo infirmi ~escebant Bede HE III 27 p. 193; c795 nunc tempus est laborandi, tunc ~escendi [cf. Eccles. iii 2–8] Alcuin Ep. 76; facite igitur, ut cor meum ab hac laesione ~escat Anselm (Ep. 380) V 324; quodam monte ob nimiam arduitatem difficulter ascenso paululum ~everunt V. Gund. 5; exercitum ab assultu oppidi et exercitio belli ~escere jusserat Ord. Vit. XI 45 p. 308; nunquam ~evi, semper laboravi P. Blois Ep. 9. 25A.  b in lecto ‥ funibus intexto meretrix molitiem ~escendi designat Bede Prov. 963; c801 ~evit calamus meus quia non fuit qui excitaret eum Alcuin Ep. 214; c803 sic ‥ implesse caritatis dulcedinem quae meum nullatenus permittit ~escere calamum nec lassescere linguam in dictando Ib. 303; item qui nimis se exercitant ‥ in nimis vero ~escentibus [Trevisa: þat restiþ to moche] causa est contraria Bart. Angl. IV 5 p. 98. 5 to rest, find relief from adversity or tribulation. juxta exemplum Hebreae plebis quae ‥ contra seipsam divisa ‥ nunquam externa a clade ~evit Hist. Abb. Jarrow 25; salubre suis auditoribus quasi stratum parare in quo a vitiorum tumultibus libero corde ~-escant Bede Prov. 963; quibus actis videtur terra ~evisse a proeliis et sors fuisse missa super eam Id. Acts 974. 6 to be at rest, lie idle. b (of ship, ~ere ad anchoram) to lie or rest at anchor. Theod. Laterc. 24 (v. 4a supra); quod movetur non ~escit Balsh. AD rec. 2 123; aliquando fit ~escens, aliquando vero movetur Alf. Angl. Cor 16. 18; puer ‥ ~escit ‥ toto mense octavo, et nono ‥ incipit se movere Quaest. Salern. B 27; simul potest angelus moveri in uno loco et ~escere in alio Ockham Quodl. 35; quod patet, quia in nullis duobus instantibus erit Socrates in eodem situ ‘A’ spacii precise, et spacium super quod movebit Socrates continue ~escet Kilvington Soph. 29d.  b 1427 de quolibet vase portagii cxx et ultra ‥ ibidem ad anchoram ~escente (v. caiagium). 7 (w act, natural phenomenon, or sim. as subj.) to die down, subside, abate. ~evit parumper inimicorum audacia nec tamen nostrorum malitia. recesserunt hostes a civibus nec cives a suis sceleribus Gildas EB 20; non ~evit accensus donec cunctam paene exurens insulae superficiem ‥ oceanum lingua delamberet Ib. 24; ubi turbo persecutionis ~evit Bede HE I p. 22; ita ~evit controversia ‥ inter ‥ W. ‥ et W Reg. Malm. I 445; 1246 tandem lis mota sub hac forma ~evit Reg. Paisley 25; ~everunt offensiones hostiles hinc inde et furores bellici G. Hen. V 8 p. 50. 8 to fall or to be silent (also w. inanim. as subj.). ponderosus ‥ canis, cum quempiam juxta se transeuntem audierit, semel aut bis post eum latrans, statim ~escit Simil. Anselmi 40; nil dicunt edicta boni: responsa quiescunt L. Durh. Dial. II 45. 9 (mus.) to pause. sed quia vox humana ad talia non ascendit, ideo ~escamus infra duplex diapason, si possibilitas sit in voce ‥ Garl. Mus. Mens. app. P 97; longa brevis longa modulando, brevis longa brevis ~escendo Mens. & Disc. (Anon. IV) 58; iterato si dicendus longa brevis cum duplici pausatione longa brevis, sic est imperfectus sonando et ~escendo Ib. 62; nota quod primus punctus tenoris mediat continuando et ~escit in locis ‥ et ~escit secundum discordantias disconvenientes Ib. 83. 10 to desist or refrain (from). b (w. inf.) to cease (to). nec ante a precibus ~escere voluit quam illum a sententia ad consentiendum retraheret Osb. V. Dunst. 29 p. 103; ab omni malo ~escunt (Quod.) GAS 171; s1201 Innocentius papa ab ordine Cisterciensium pecunias violenter exegit, [sed] ab hac actione ~evit Ann. Cambr. 63; nuper deflevi lacrimas set abinde quievi Gower CT III 4.  b in tempore illius ~evit dare [v. l. dari] censum Romanis a Brittannia Nen. HB 164; nos nunquam ~escimus agere perverse, ne ~iescat Deus de malis nostris sua educere bona Pull. Sent. 811C; homo dicacitatis amare ‥ nunquam monacos mordere ~evit Devizes f. 40v; docuit ‥ nigromantiam per regnum Brittannie nec prestigia facere ~evit, donec ‥ G. Mon. II 10 (= M. Par. Maj. I 29, Flor. Hist. I 35); Eul. Hist. II 227. 11 (w dat.) to acquiesce or concur (in). desideriis regiis ~everunt Conc. III 352b. 12 (trans.) to cause to rest, to relieve by rest or repose. cum lassata membra ~evisset [v. l. quievissent] ‥ Willib. Bonif. 6 p. 28.