regestum
rĕgestum, i, n.,
- earth thrown up, id. 11, 3, 10; 4, 1, 3; 3, 13, 8: radios, Plin. 37, 9, 47, § 131; Sen. Ep. 15, 3: decoquunt in ahenis levi igni duas partes (amurcae) quoad regerant, i. e. cause to fly off, evaporate, Varr. R. R. 1, 64, 2.—
- B Transf., of written remarks, to enter, transcribe, record, register: aliquid in commentarios, Quint. 2, 11, 7: scholas in hos commentarios, id. 3, 6, 59.— Hence, in late Lat.: rĕgesta, ōrum, n., subst., a list, catalogue, register, Vop. Prob. 2, § 2; Prud. στεφ. 10, 1131.—
- II Trop., to throw or cast back, to retort (cf. refero): Stoicos, Cass. ap. Cic. Fam. 15, 19, 1; cf. Plin. 13, 15, 29, § 91: convicia, Hor. S. 1, 7, 29: contagia regerimus, wish away from us, Plin. 28, 4, 7, § 35: invidiam in aliquem, Quint. 11, 1, 22; so, invidiam, Tac. H. 3, 78: crimen ipsi, Sen. Hippol. 720: culpam in illos, to throw the blame on them, Plin. Ep. 10, 19 (30), 2.
rĕgestum, i, v. regero, I.
regestum, u. regesta, s. re-gero.
quas ‥ litteras ‥ Giraldus ‥ in ejusdem pape ~o scribi procuravit
rĕgestum, ī, n. , terre enlevée : Col. Rust. 3, 13, 8, etc.
regerunturcommentarii quivis, vel Epistolæ Summorum Pontificum. Gloss. Lat. MS. reg. :
Regesta scribarum, apud Vopiscum in Probo.
Quæ in Regestis diversorum officiorum relata sunt.Pluries occurrit in hoc Codice, ut et in alio Justiniani.
Regestum RavennaIta Edicta Principum in Curiis supremisxv. kl. Febr. Honorio Aug.xi. et Constantioiii. Coss.
Regestassu
Registratadicimus. Vide Cujacium lib. 15. Observat. cap. 17. Petrum Fabrum ad lib. 92. de Regulis Juris, Jacob. Gothofredum ad leg. 14. Cod. Th. de Indulgent. debitor. etc. (11, 28.) Anastasius in Nicolao I. PP. :
Sicut in Epistolis, quas iidem Legati in Sardiniam deportaverunt, Regesto ipsius Præsulis continetur insertis.
Cum res multo ante gestas divæ memoriæ Hincmarus..... suis annalibus copiosissime annexuit.Tantoque superiora lector ea inveniet, quanto a nostri opusculi exordio, per ejus Rejesta sese attolet.
Vaccein Histor. Ducum Normanniæ MS. :
Doit l'en les vers et les Regestes, Et les estoires lire as festes.
De Regestro Comunis : Item, statuimus, quod Comune teneatur habere unum librum de pargameno, in quo transcribantur omnia instrumenta ad Comune pertinentia.Passim occurrit.
regerunturpecuniæ. Prudentius lib.
Gregorius Tur. lib. 9. Hist. cap. 9 :Aurum Regestum nonne carni acquiritur ?
Tanta in illius thesauris reperiunt, quanta nec in ipso ærarii publici Regesto poterant inveniri.Cap. 10 :
Multitudo autem auri, argentique, ac diversarum specierum in ejus Regestis reperta est.Eadem notione usurpat cap. 34. et lib. 10. cap. 19. ut et Flodoardus lib. 2. Hist. Remensis cap. 2.
Domos Ecclesiæ adprehendunt, ministeria describunt, regestoria reserant, promptuaria expoliant.
Regestorium cordis implevit, in Appon. Comm. in Cant. Cant. apud Maium in Spicilegio tom. 5. pag. 81.
regestum, arcula, capsa. Testamentum Bertichramni Episcopi Cenoman. :
Omnia vero quæ de proprietate seu ex militia in Regesturiolo meo post meum obitum inventa fuerint, etc.
de reliquo vero argentulo quodcumque post diem obitus mei in Regesturiolo meo inventum fuerit, etc.Ita Mabillonius tom. 3. Analect. pag. 130. pro quo Bollandistæ legunt
Regestoriolotom. 1. SS. Junii pag. 722.
Regesti, seu thesauri Monastici cura commissa est. S. Cæsarius Arelat. in Reg. ad Virgin. cap. 26 :
In uno tamen loco sub communi custode quod habueritis reponite, et claves de arcellis, vel pressoriolis vestris Registoria teneat.
Regestum. Ugutio :
statutio,
Ita etiam in scriptis codd. Vopisci legi monet Casaubonus, ubi editi habent,Hic in Registris est liber cœlestibus,Monimenta servans laudis indelibilis.
ex regestis scribarum. Vetus Inscriptio Epistolarum Gregorii I. PP. :
Incipiunt Epistolæ exIldefonsus Toletanus de Gregorio M. :Registro S. Gregorii Papæ.
Has itaque(Epistolas) uno volumine arctans, in librosxii. distinxit, etRegistrum nominandum esse decrevit.
Factus dehinc S. R. E. Cancellarius descripsitin Diplomate ann. 1326. apud Ludewig. tom. 6. Reliq. MSS. pag. 515. Occurrit passim.Registrum Paschalis Papæ 11. Registrum serviciorumque liber,
Registrum promptuariidixit Gregorius Turon. de Vitis Patrum cap. 9. initio,
Regestumpro fisco usurpasse diximus. Sexta Synodus act. 12 :
Δέον ἀχθήναι πρὸς ἡμᾶς τὰ ῥέγιστρα καὶ δογματικὰ συντάγματα, etc.Infra :
Registrum pastorale et dialogum et multa alia bona fecit.
Regître. Statuta Monasterii S. Claudii pag. 64 :
Ordinamus per præfatum sacristam fieri de eisdem facere recognitiones et Registros, nominando et exprimendo super quibus et quibus causis debentur (annuaria servitia.)
Fuit antiquitus taxata ad centum solidos prout antiqua apparet Registra.
Registre. Lit. Phil. VI. ann. 1339. tom. 6. Ordinat. reg. Franc. pag. 549 :
Cum itaque nobis fuerit expositum,... quod plura gravamina.... inferebantur frequenter eisdem contra Registrum Normanniæ et contra franchisias, libertates et usus laudabiles observatos in dicta patria ab antiquo, etc. Registrum prædictum, usus laudabiles et consuetudines suas antiquas.... concedimus.Aliæ ann. 1372. tom. 5. earumd. Ordinat. pag. 527 :
Et gardez les Registres, bons usaiges et coustumes anciens.Stat. ann. 1404. in Reg. 160. Chartoph. reg. ch. 32 :
Suppliant que sur ledit mestier nous vousissons faire ordonnances et Registres convenables et raisonnables.... Par maniere de ordonnance et Registre.
Cuides tu avoir cinquante solz de ta jument, très-ors filz de p. mesel pourri et plusieurs autres Registres, injures et villenies.
Corda in libro ad inveniendum lectionem, ut ait Metulinus ad illud Ebrardi Betun. in Græcismo cap. 12 :
Esse librum librique ducem dic esse Registrum.
Cum autem Registra campanarum impetuose attrectant, æramenta quidem de more permoventur, etc.
Maittairein Annal. Typographicis pag. 265 :
Bibliopegis plurimum proderat Registrum aut Regestum, quod etiam series chartarum, et alicubi speculum, Græceut plures paginas occuparet,Ἰθυτής vocabatur. Illud in libri fine omnes suo ordine, quæ signaturis serviebant, litteras, una cum initialibus priorum aliquot in unaquaque signatura foliorum vocibus, collectas exhibebat. Quoniam vero id sæpe in grandioribus voluminibus adeo excrescebat,
visum est in compendium redigere. Registri nullus hodie usus est, ex quo ad faciliorem librorum compactionem appositi sunt numeri arithmetici in superioribus paginarum oris, additæ in imis oris literæ, quas
signaturasvocant, cum voce sequentem paginam indicante, vulgo
Chevillierde Origine Typographiæ pag. 39.
Registrumet acta referre,
Irruit omnis populus super illos Barones quorum consilio Rex obcæcatus fuerat, et quosdam ex ipsis ligaverunt, quosdam vero detruncaverunt, sexaginta autem et octo prophanos ibidem crudeliter occiderunt : et omnes successores eorum tam viri quam mulieres eodem die sunt Registrati.Scilicet tanquam infamati in posterum.
Vetustissima laudabilisque consuetudo Ecclesiæ Autiss. hactenus habuit a primo ipsius Pontifice, videlicet B. Peregrino, in posterum, gesta notabilia Pontificum singulorum sedis ejusdem, post ipsorum cujuslibet obitum scribi et Registrari in libro ad hoc....... ordinato.
Ut prædictas litteras..... Regestrare et fideliter scribere deberemus.
Teneaturque impetrans facere Regestrari salvum conductum in regestro datarii legationis, et si Regestratio facta non fuerit, salvus conductus impetranti non suffragabitur.
Registradores son dichos otros escrivanos que ha en casa del Rey que son puestos para escrevir cartas en libros, que han nombre Registros, etc.
Registratores seu Greferii Partamenti super premissis, una cum dictis gentibus, de suis vadiis et palliis assignentur et solvantur, etc.Statuta Eccles. Meld. ann. 1365. tom. 2. Hist. ejusd. Eccl. pag. 507 :
Et si registra non habeat Curatus aut Rector, quicumque sit, ei præfigatur terminus intra quem a Registratore curiæ copiam habeat registri manu ejus registratoris signatam.Eadem habentur in Statutis Eccl. Nannet. eod. anno, tom. 4. Anecd. Marten. col. 928. Concil. Dertusanum ann. 1429. tom. 3. Concil. Hispan. pag. 650 :
Ego Antonius de Campis literarum apostolicarum abbreviator, scriptor et Registrator publicus, apostolica et imperiali auctoritate notarius.Vide Notarii Abbatum.
Régistreur. Hujus officii elogium ita perstringitur in Privil. curiæ Rem. MSS. fol. 8. r° :
Registri autem officium odibile est ultra modum, super omnia etiam servilia opera ponderosum ; et qui ipsum exercet satis habet hujusmodi in colo : asinus enim est curiæ, et talis debet esse quod patienter sustinere valeat clamores, noisias, jurgia, minas, rixas, convicia, etc.Reg. A. 2. Cam. Comput. Paris. ad ann. 1321. fol. 41. r° :
A mestre Jehan, dit Maubourt, de Limoges est outroié l'office de estre cartulaire et Régistreur des emolumens des draps de la cité d'Albigois.