robustus
robustus, of oak-wood; hard, firm, strong
- Of oakwood, oaken, oak-: capitulum, Cato R. R. 18, 4: stipites, id. ib. 18, 8: materia, Varr. R. R. 1, 38, 3; Col. 2, 14, 6: caudices, Plin. 11, 37, 55, § 151: stipites, Liv. 38, 5: fores, Hor. C. 3, 16, 2: plaustra, id. Ep. 2, 2, 74 et saep.: carcer (referring to the Robur in the Roman carcer; v. robur, II. A. 2.), Plaut. Curc. 5, 3, 13 (691); cf. codex, id. Poen. 5, 3, 39 (1158). —
- II Transf., hard, firm, solid, strong, hardy, lusty, robust (freq. and class.; syn.: valens, nervosus).
- A Lit.: lapides, Plin. 36, 22, 48, § 167: cornua, id. 11, 37, 45, § 125: palmes, id. 17, 22, 35, § 175: cibus, hearty, nourishing, Cels. 2, 18: robustior cibus, id. 2, 18: triticum, Col. 2, 9, 3; Plin. 18, 17, 46, § 166; 18, 30, 72, § 298: robustissima terra, Col. 2, 2, 17: robustissimum solum, id. 1, praef. § 24: robustissima oppida, strongly fortified, Flor. 1, 12, 3. — Esp. of persons: robusti et valentes satellites, Cic. Agr. 2, 31, 84; cf.: transit in aestatem post ver robustior annus, Fitque valens juvenis, Ov. M. 15, 206: usu atque aetate robustior, Cic. Sull. 16, 47; cf. id. Phil. 5, 16, 43; id. Cat. 2, 9, 20: robustiores vinum bibere, infirmiores aquam, Plin. 27, 4, 10, § 27: moderator aratri, Lucr. 5, 933; 6, 1253; cf. vires, id. 3, 449: puer acri militiā, Hor. C. 3, 2, 2: corpore amplo atque robusto, Suet. Tib. 68: robustissima juventus, id. Ner. 20. —
- B Trop., firm, solid, strong, etc.: facilius quod est propositum consequar, si nostram rem, publicam vobis et nascentem et crescentem et adultam et jam firmam atque robustam ostendero, Cic. Rep. 2, 1, 3: solidam et robustam et assiduam frequentiam praebuerunt, id. Planc. 8, 21: res vetustate robustas calumniando pervertere, id. Div. 1, 18, 35; cf.: robusta et solida eloquentia, Quint. 10, 1, 2: robusta et stabilis fortitudo, Cic. Tusc. 4, 23, 51: inveteratum (malum) fit plerumque robustius, id. Phil. 5, 11, 31: quae robustioris improbitatis, id. ib. 2, 25, 63: animus (with magna constantia), id. Off. 1, 20, 67: vox, Plin. 7, 16, 17, § 76: carmen, Pers. 5, 5: amicitiae exempla, Val. Max. 4, 7, 2: populus Romanus, Flor. 2, 1, 1. — Adv.: rōbustē, stoutly, strongly, firmly, Naz. Pan. ad Constant. 17.— Comp., Aug. Conf. 8, 11.—Sup.: robustissime, Cassiod. Var. 12, 21.
unam peciam robust’ terr’ sive grovat’ nostram vocatama grove
de Flandrensico genere viri ~i
in provinciam nostram ‥ venimus incolumes et ~i sine dampno
cum rude et ~o vultu
non sunt ‥ mulieres, ut viri, viribus ~e
Scoti fuerunt viri fortes ‥ et plurimi eorum fuerunt -issimi
bestiola, plus cordis habens quam corporis, animosa ‥ magis quam ~a
florenti etate et ~is viribus
juvenes ‥ atque omnis etas ~ior velut simulachra ‥ in viis ‥ oberrabant
tu ‥ insularis draco ‥ profusior in peccato, ~e armis
exercitus ‥ grandis erat atque ~us
militie ‥ ~issima manu
nunc ‥ stat contra te non contempnendus exercitus, quanto tuo numero minor, tanto armis viribusque ~ior
laeta ridet gladios ferro robustior Agnes
~iores in Domino
in spe ~ior factus
homo iste ‥ exinde fide firmior effectus et spe ~ior
cum ex ipsa imbecillitate major ei virtus accumularetur quod ~issimo animo suis viribus fortior inveniretur
~us praedicator et insuperabilis doctor in fide sanctae Trinitatis
preparaverat naves ~issimas
turrim licet ~issimam si quispiam erexerit
cassia ‥ est ‥ ~i corticis et purpurei
ut ‥ ~issima [] patrociniorum vestrorum columna fretus ‥ firmiter fulciri merear gl. : firmissima
invictae mentis fundamina nequaquam arenosis sablonum glareis ‥ subdiderat, sed ‥ structuram ‥ ~issimae [] petrae imposuit gl. : firmissimo
mite reddens refugium / robustum per suffragium(
si forte fidem ‥ ~am et solidam reperit
filios domini sui ‥ tam exiles ad ~am paterne nature gravitatem ac maturitatem ‥ vix proventuros
- 1. van eikenhout, eikenhouten [stipites; fores];
- 2. (metaf.) stevig, krachtig, sterk [corpus; animus; frequentia];
- 3. machtig [exercitus];
- 4. stevig, solide, gehard;
- 5. duurzaam, onveranderlijk [improbitas; fortitudo].
- robur, of oak-wood, oaken, oak-: stipites, L.: fores, H.—Fig., of the body, hard, firm, solid, strong, hardy, lusty, robust: satellites: usu atque aetate robustior: acri militiā puer, H.: Transit in aestatem post ver robustior annus, Fitque valens iuvenis, O.—Of nature or character, firm, solid, strong, vigorous: rem p. vobis robustam ostendere: res vetustate robustas calumniando pervertere: inveteratum (malum) fit plerumque robustius.
-
…adepti sint, fugitivo alicui aut gladiatori concedi sit necesse Tertium genus est aetate iam adfectum, sed tamen exercitatione robustum ; quo ex genere iste est Manlius cui nunc Catilina succedit. hi sunt homines ex eis coloniis quas Sulla…
Cicero, in Catilinam
-
…tamen a subselliis ; qui quid in dicendo posset numquam satis attendi, in clamando quidem video eum esse bene robustum atque exercitatum. in hoc spes tuae sunt omnes ; hic, si tu eris actor constitutus, totum iudicium…
Cicero, Divinatio in Q. Caecilium
-
…repentinus heres successerat. erat vivendum latronum ritu, ut tantum haberet, quantum rapere potuisset. sed haec quae robustioris improbitatis sunt, omittamus loquamur potius de nequissimo genere levitatis. tu istis faucibus, istis lateribus, ista gladiatoria…
Cicero, Philippicae
-
…id quod animum advertere poteratis, pudor patiebatur optimi adulescentis in tali illum oratione versari. vellem aliquis ex vobis robustioribus hunc male dicendi locum suscepisset ; aliquanto liberius et fortius et magis more nostro refutaremus istam male dicendi licentiam .…
Cicero, pro Caelio
-
…accipere vellem. quanto nunc hoc idem accipiet asperius tanto scilicet quanto et honos hic illo est amplior et ipse robustior. nam quod negas te dubitare quin magna in offensa sim apud Pompeium hoc tempore, non video causam cur…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…militibus confidere. ex eo tempore vir ille summus nullus imperator fuit. signa tirone et collecticio exercitu cum legionibus robustissimis contulit ; victus turpissime amissis etiam castris solus fugit. hunc ego mihi belli finem feci nec putavi, cum…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…poetarum, proxime ad eorum, quos interpretantur, divinationem videntur accedere. Quae est igitur ista calliditas res vetustate robustas calumniando velle pervertere non reperio causam. latet fortasse obscuritate involuta natura ; non enim me deus ista scire ,…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…miseri nati in illis agris et educati, glebis subigendis exercitati, quo se subito conferant non habebunt ; his robustis et valentibus et audacibus x virum satellitibus agri Campani possessio tota tradetur, et, ut vos nunc de vestris…
Cicero, de Lege Agraria
-
…est propositum, consequar, si nostram rem publicam vobis et nascentem et crescentem et adultam et iam firmam atque robustam ostendero, quam si mihi aliquam, ut apud Platonem Socrates, ipse finxero. Hoc cum omnes adprobavissent ,…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…tam dicax fuit quam facetus ; est autem illud acrioris ingeni, hoc maioris artis. vberius est aliud aliquantoque robustius quam hoc humile de quo dictum est, summissius autem quam illud de quo iam dicetur amplissimum. Hoc in…
M. Tullius Cicero, Orator