sagittare

sagittare [LL] 1 (intr.) to shoot arrow (from a bow). b to shoot, to fire missile from cannon, gun, or sim.; c (w. ref. to intended target). d (pr. ppl. as sb.) one who shoots with bow and arrow, archer. cernentes ‥ piscem [sc. quem ‥ sealh vocitant], quidam venabulis alii spiculis ~ant acutis Byrht. V. Ecgwini 391 (recte 381); preter ‥ ~andi ‥ et venandi studia Gir. SD 138; s1260 pugnantes [Tartari], tam viri quam femine, sicut ante sic et retro bene ~ant Flor. Hist. II 452; Amazones ‥ mamillas dextras ‥ abstulerunt, ne ~ando reciperent impedimentum per mamillas Bacon Maj. I 362; 1359 per singulos dies festivos in placea predicta ~ant, luctantur et ludunt Cl 197 m. 29; 1365 W. S. forstallat corda [sic] ad †sagtuandum [l. sagittandum] et vendit ad magnum lucrum CourtR Winchester; s1402 quod videntes sagittarii retrocedendo ~abant, tam vivide ‥ ut ipsos armatos omnino penetrarent Wals. HA II 252; ~antibus gracia recreandi pueris quibusdam ‥ contigit ‥ ut ‥ Mir. Hen. VI I 12.  b in omni spacio ‥ inter turres una magna falarica fuerat locata, presto ad ~andum vel lapides emittendos Strecche Hen. V 167; s1460 existentes in turri Londonie ~abant cum canonibus die et nocte, et cum sagittis multos interficebant (Chr. Lond.) EHR XXVIII 126.  c 1272 ipsi malefactores ad eos [forestarios] ~averunt SelPlForest 39; ~averunt ad coronatorem et ipsum percusserunt State Tri. Ed. I 54; 1367 ~a ad capicium meum Pat 276 m. 4; 1389 cum quodam ingenio vocato gunne eidem Humfrido ~averunt [so that his life was despaired of] CalPat 134; 1446 ~antibus ad quasdam metas in quodam gardino ‥ . cum arcubus vocatis crossebowes causa solacii Pat 463 m. 18; ~abo [ME: I wyll shote] tecum ad metas Stanbr. Vulg. 23.  d illis et illis in locis ‥ ~antium phalanges apposuit G. Steph. 23; cum accinctissima militum et ~antium cohorte Ib. 65; ~antium turmis secum copiose comitatis Ib. 87; natura ‥ a Deo dirigitur in finem sicut sagitta dirigitur a ~ante T. Sutton Gen. & Corrupt. 191. 2 (astr., transf., of sun) to be(come) the Archer, to be in or (be about to) enter Sagittarius, to display the influence of Sagittarius. autumnus librat, post pungit, et inde sagittat Garl. Tri. Eccl. 12; c1370 sole sagittante, frigido Boree remeante (J. Bridl.) Pol. Poems I 131; sole sagittante, i. dum sol fuit in signo Sagittarii, vel tendens ad Sagittarium ‥ quia natus fuit ‥ quo die sol ‥ distat per tres gradus tendens ad eum (Ergome) Ib. 135. 3 (trans.) to shoot or strike with arrow or sim. missile; b (absol.). c (transf. & fig.). de Sebastiano, quem ~atum ‥ Ord. Vit. VII 7 p. 177; comes quoque Herefordiae ‥ . ~atus interiit G. Steph. 74; plumbea [sagitta] ‥ Daphnem ~avit Natura Deorum 22; ille, qui feram prescriptam ~avit Gir. IK I 1 p. 17; cepit ‥ unum Reneez, qui quondam Christianus fuerat et ‥ Christum negaverat; et rex posuit eum ad sagittandum, et ~atus est R. Howd. III 180; 1297 ut predictus F. respexit ultra targiam suam, predictus E. ~avit eum in oculo sinistro SelCCoron 90; 1313 in veniendo in peregrinacione de capella de H. ‥ per domum Ricardi de B. ‥ quidam Johannes ‥ sagitavit canem predicti R. Eyre Kent I 64; s1346 rex Francie in femore et gutture ~atus [v. l. vulneratus; Trevisa: iwounded] ‥ aufugit Higd. VII 44 p. 342.  b invadunt ‥ ovile Christi ‥ bestie [sc. Dani], ~ant, jugulant, transfigunt, omnesque ‥ armis ac pennis interimunt Gosc. Transl. Mild. 5 p. 161.  c mens tua ferrea sit cum te vitiosa sagittent D. Bec. 63; maligni illius ‥ qui jugiter arcum suum tendit quatinus ‥ ~et immaculatos [cf. Psalm. lxiii 5–6] Gir. Spec. III 1 p. 129; 1323 hostis antiquus ‥ multos excitat ‥ ut ‥ ~ent innocentes bugiis acutis Lit. Cant. I 110; quid ergo est faciendum, ne diabolus nos ~et et occidat? G. Roman. 430; filius putativus regem regum veraciter ~avit Ib. 343. 4 to shoot or fire (arrow from bow); b (transf., missile from gun or cannon); c (other physical or abstr. object). d to fire (gun or cannon). 1297 postquam predictus F. ~averat omnes sagittas suas SelCCoron 90; secundus ‥ sagittam propius in os ‥ ~abat G. Roman. 343; 1383 quia ~avit ij sagittas noctanter ad L. H. Hal. Durh. 183.  b 1337 pro quodam instrumento ferreo pro qwarell’ et pellotes plumbi inde ~andis cum pulvere pro defensione navis KR Ac 20/27 r. 1d.; que [falarica] cum ad ‥ obsidionem advecta fuisset, rex continuo pulverem in eam mitti jussit et lapidem grandem in ejus ore poni ‥. et sic ‥ in civitatem lapidem magnum valde terribiliter ~avit Strecche Hen. V 183.  c illorum [vicinorum] pueris, famulis nil turpe sagittes D. Bec. 436; si tumidus fuerit [dominus] in te fellita sagittans, / perfer Ib. 1249; s1383 ignem ~avit in villam et involvit eam incendio Knighton Cont. 200 (cf. Wals. HA II 101: per ignem Grecum in villam emissum).  d 1471 Willelmo T., Thome B., et Johanni C. ‥ vigilantibus et attendentibus pro librellis contra eosdem rebelles et proditores ~andis Ac. Bridge House f. 183. 5 (intr., of geog. feature) to project (in a given direction; cf. MED s. v. sheten 2a, OED s. v. shoot 10a). 1567 unum cossetell vocatum Westcossetell jacens orientaliter et occidentaliter ‥ continens per estimacionem iij acras. et unum cossetel vocatum Estcossetel sagitant’ borialiter et australiter ‥ et continens per estimacionem iij acras Surv. Pembr. 178.