sero
sero, to sow, plant; (poet.) beget
sero2, to bind together, interweave, entwine
sero3, late, at a late hour
you must plant no tree before the sacred vine
O you born from the blood of gods
- I Lit., with acc., either of the plant, seed, etc., sown, or of the land cultivated: ubi tempus erit, effodito seritoque recte ... Quae diligentius seri voles, in calicibus seri oportet, Cato R. R. 133, 2: serendum viciam, lentem, cicerculam, etc., Varr. R. R. 1, 32, 2: oleam et vitem, Cic. Rep. 3, 9, 16: frumenta, Caes. B. G. 5, 14: ut tantum decumae sit, quantum severis: hoc est, ut quot jugera sint sata, totidem medimna decumae debeantur, Cic. Verr. 2, 3, 47, § 112: agri molliti et oblimati ad serendum, id. N. D. 2, 52, 130: serit arbores, quae alteri saeculo prosint, Caecil. ap. Cic. Tusc. 1, 14, 31; Cic. Sen. 7, 24; 17, 59: nullam sacrā vite prius severis arborem, Hor. C. 1, 18, 1; cf. id. ib. 3, 10, 6: semina, Verg. G. 1, 193: surculos, Auct. ap. Cic. de Or. 2, 69, 278: aliquid in inculto et derelicto solo, Cic. Brut. 4, 16: iste serendus ager, Ov. A. A. 2, 668: sulcos, Tib. 2, 3, 70: vera ratio serendi, Plin. 18, 25, 60, § 224.—Freq. in part. perf.: multa erant inter eum locum manu sata, Caes. B. C. 3, 44: saepe satas alio vidi traducere messes, Verg. E. 8, 99; id. G. 3, 176.—Hence, subst.: săta, ōrum, n., standing corn, crops, Verg. E. 3, 82; id. G. 1, 325; id. A. 2, 306; 12, 454; Ov. M. 1, 286; Plin. 16, 25, 39, § 94; Pall. 1, 43.—Prov.: mihi istic nec seritur nec metitur, i. e. I have no benefit from it, it's nothing to me, Plaut. Ep. 2, 2, 80 (260).—
- B Transf., of persons, to beget, bring forth, produce; only in part. perf. in pass. sense, begotten, sprung forth, born, etc.: Tertullae nollem abortum: tam enim Cassii sunt jam quam Bruti serendi, Cic. Att. 14, 20, 2; id. Leg. 1, 8, 24: non temere nec fortuito sati et creati sumus, id. Tusc. 1, 49, 118; cf. id. ib. 1, 25, 60; id. Univ. 12, 35: hic satus ad pacem, Prop. 3, 9, 19.—With ex: ex Tantalo ortus Pelops, ex Pelope autem satus Atreus, Poët. ap. Quint. 9, 3, 57.— With de: Ilia cum Lauso de Numitore sati, Ov. F. 4, 54.—With ab: largo satos Curetas ab imbri, Ov. M. 4, 282.—With simple abl. (so most freq.): Camertem Magnanimo Volscente satum, Verg. A. 10, 562: sole satus Phaëthon, Ov. M. 1, 751: sata Tiresiā Manto, id. ib. 6, 157 et saep.: sate sanguine divum, sprung from, Verg. A. 6, 125: non sanguine humano sed stirpe divinā satum se esse, Liv. 38, 58, 7: o sate gente deum, Verg. A. 8, 36: matre satos unā, Ov. M. 5, 141; so, matre, id. F. 3, 799; Nereide, id. M. 12, 93; cf.: Bacchum vocant satumque iterum solumque bimatrem, id. ib. 4, 12.— Hence, satus (sata) aliquo, for a son (or daughter) of any one: satus Anchisa, i. e. Aeneas, Verg. A. 5, 244; 5, 424; 6, 331; 7, 152: Hammone satus, i. e. Iarbas, id. ib. 4, 198: satae Peliā, Ov. M. 7, 322: sati Curibus, sprung from, natives of Cures, id. ib. 14, 778.—
- II Trop., to sow the seeds of any thing, to found, establish, to scatter, disseminate, propagate, produce, to cause, occasion, excite, etc.: leges, instituta, rem publicam, Cic. Tusc. 1, 14, 31: diuturnam rem publicam, to found, establish, id. Rep. 2, 3, 5: mores, id. Leg. 1, 6, 20: aere vulnera vasta serebant, scattered, Lucr. 5, 1290; so, vulnera pugnantis tergo, Sil. 5, 235: lites, Plaut. Poen. 3, 2, 10 (587): negotium, id. Most. 5, 1, 51 (1091); cf.: (Hamilcar) Romanum sevit puerili in pectore bellum, Sil. 1, 80: civiles discordias, Liv. 3, 40, 10: causam discordiarum, Suet. Calig. 26: crimina in senatum apud infimae plebis homines, Liv. 24, 23 fin.: invidiam in alios, Tac. H. 2, 86: rumores, Verg. A. 12, 228; Curt. 8, 9, 1: opinionem, Just. 8, 3, 8: sibi causas sollicitudinum, Sen. Ep. 104, 12.
- I Lit. (so only in part. perf.): accipiunt sertas nardo florente coronas, Luc. 10, 164; Cypr. Ep. 4, 3: flores, Ap. Met. 4, 29, 15; 10, 32, 11; rosa, id. ib. 2, 16, 3; loricae, linked, Nep. Iph. 1 fin.; cf. Serv. Verg. A. 1, 421.—
- B Subst.: serta, ōrum, n., wreaths of flowers, garlands (freq. and class.): arae sertis recentibus halant, Verg. A. 1, 417: coronae, serta, Plaut. As. 4, 1, 58 (803); Lucr. 4, 1128; 4, 1174; Cic. Tusc. 3, 18, 43; id. Cat. 2, 5, 10; Cat. 6, 8; Verg. E. 6, 16; Tib. 1, 1, 12; 1, 2, 14; 1, 7, 52 et saep. al.—Rarely in sing.: roseo Venus aurea serto, Aus. Idyll. 6, 88.—Collat. form serta, ae, f. (sc. corona): cum tua praependent demissae in pocula sertae, Prop. 2, 33 (3, 31), 37; id. et Corn. Sev. ap. Charis. p. 83 P.—
- II Trop., to join, connect, interweave; to combine, compose, contrive (class. but rare; syn.: jungo, cieo, instruo): seritote diem concorditer ambo, i. e. alternate according to the succession (in the government), Enn. ap. Charis. p. 177 P. (Ann. v. 110 Vahl.): ex aeternitate causa causam serens, joining in order, following, Cic. Fat. 12, 27: cujus (fati) lege immobilis rerum humanarum ordo seritur, is arranged, disposed, Liv. 25, 6: bella ex bellis serendo, by joining war to war, Sall. H. 4, 61, 20 Dietsch: tumultum ex tumultu, bellum ex bello serunt, id. ib. 1, 48, 7 ib.; cf. Liv. 21, 10; cf.: certamina cum Patribus, to join, engage in, id. 2, 1; so, certamina, id. 27, 12; 27, 41; 40, 48: crebra proelia, Tac. H. 5, 11: quod mihi servus sermonem serat, joins speech, i. e. bandies words with me, Plaut. Curc. 1, 3, 37 (194); cf. id. Mil. 3, 1, 106 (701): multa inter sese vario sermone serebant, Verg. A. 6, 160; Stat. Ach. 2, 38, id. Th. 6, 941: aliquid sermonibus occultis, Liv. 3, 43; 7, 39; 33, 32: secreta colloquia cum eo, id. 34, 61: populares orationes, to put together, compose, id. 10, 19; cf.: (Livius) ab saturis ausus est primus argumento fabulam serere, id. 7, 2, 8: quid seris fando moras? why are you contriving? Sen. Med. 281: negotium, to make, prepare, Plaut. Most. 5, 1, 51 (1091): crimina belli, Verg. A. 7, 339.
- to fasten with a bolt, to bar: praeda nullo obstaculo serata, Ven. Fort. Vit. S. Menard. 6; cf. Prisc. p. 837 P.
barca ‥ tempestatis turbine quassata ‥ portum ~o [gl.: ] attigitlate
resipisce, infelix Judee, resipisce vel ~o
sola venire solent, et vix, et serŏ secunda
sacius est itaque ~o quam nunquam penitere
tenentes ‥ solent ire in exercitum cum dominis suis dum tamen summonicionem haberent ~o
omnis honor temporalis / ‥ apud nullum diu manet / sero venit, cito vanet, / cito labi cogitur
charitas ‥ sive ~ius, sive ocius robur soliditatis adepta est
ne provocetis ‥ indignationem Dei ‥ que quanto ~ius advenit tanto severius affligit
serius aut citius scelerum luet impius actus
cometes ‥ per tres septimanas ~o rutilans
sicut fuerunt hillares simul ~o venit quidam serviens
heri cero post cenam mecum locutus fuisti
quod ~o pepigerat mane violabatur
in serevisia empt' pro hospitibus ~o venientibus
si ~o mane aut meridie patuerit eis aditus(
~o quis victurus humaniter est homini qui vivere Deo contumaciter non erubuerit
verbosus vir sero suos bene diriget actus
diei nempe ~o consueverunt actus associabiles esse
~o prerupti consilii penitentiam fecit
mature defunctus apostolicas litteras se sprevisse ~o indoluit
fidem Christi vix ~o recipere voluit
Arnulfus quippe ~o penitens
primo ~o reditus ejus Cantuariam versus
usus ‥ calide aque in ~o et in mane
requiem ‥ que a ~o Sabbati inchoans, die tota Dominica durat. ‥ set sero diei Dominice ‥ discedo(
a mane usque ad ~o vel econverso
ante ~o penitus pigeat otiari
dicat ‥ exequias de cero, et, si est sacerdos, missam in crastino
ipse in ~o sue vite [ME: ] laboravit in dura cruceiþe even of his lif
- 1. zaaien, planten [frumenta; arbores; semina; oleam et vitem]; ➤ (sprw.) mihi istic nec seritur nec metitur ik heb er voordeel noch nadeel van; — subst. sata, ōrum n het gezaaide, zaaiveld, aanplant;
- 2. bezaaien, beplanten [agrum bebouwen; solum];
- 3. (metaf.) verwekken, voortbrengen [genus humanum]; ihb. ppp. satus, a, um (m. abl.) afstammend van, zoon of dochter van; ➤ stirpe divinā satus; sata Tiresiā dochter v. Tiresias; sati Curibus uit Cures afkomstig;
- 4. rondstrooien, verspreiden, doen ontstaan, veroorzaken [rumores; crimina in senatum; discordias].
- 1. aaneenrijgen, aan elkaar knopen; alleen ppp. sertus, a, um; ➤ loricae sertae maliënkolders; corona serta gevlochten; — subst. serta, ōrum n en (poët.) sertae, ārum f guirlande, bloemfestoen, krans: spicea serta kransen v. aren;
- 2. (metaf.) vast-, aaneenknopen, (aaneen)rijgen [sermones inter se; haec sermone in een dialoog behandelen; bellum ex bello oorlog aan oorlog rijgen; crebra proelia; fabulam argumento tot een samenhangend geheel maken]; pass. zich aaneenrijgen, op elkaar volgen; ➤ immobilis ordo rerum humanarum seritur fati lege.
種。栽。生。稼。興。招。— sermones ei vel — colloquia cum eo 與人交言。相談。— civiles discordias 騸惑民。— crimina in eum 傅壊人名之言。— incassum querelas 白抱怨。Mihi istic nec seritur nec metitur 汝處我無稼穑。與我無干。
Suggest a Translation
See an image
- 1 SA-, to sow, plant: in iugero agri medimnum tritici seritur: frumenta, Cs.: serit arbores, quae alteri saeculo prosint: Nullam sacrā vite prius severis arborem, H.: alqd in solo: hordea campis, V.: (arbores) meā manu satae.—Of land, to bestrew, plant, sow, cultivate: quot iugera sint sata: iste serendus ager, O.—Of persons, to beget, bring forth, produce: sunt Bruti serendi: nec fortuito sati et creati sumus.—Usu. P. perf., begotten, born, sprung: Ilia cum Lauso de Numitore sati, O.: largo satos Curetas ab imbri, O.: sata Tiresiā Manto, O.: non sanguine humano satum se esse, L.: satus Anchisā, son of Anchises, V.: satae Peliā, daughters of Pelias, O.—Fig., to sow the seeds of, found, establish, produce, cause, excite: mores: cum patribus certamina, stir up, L.: civilīs discordias, L.—To scatter, spread, disseminate: apud plebis homines crimina in senatum, L.: Rumores, V.
- 1 SER-, to bind together, interweave, entwine.—Only P. perf.: pro sertis (loricis) linteas dedit, of mail, N.—Fig., to join, connect, link together, combine, compose, contrive: ex aeternitate causa causam serens, linked with: cuius (fati) lege inmobilis rerum humanarum ordo seritur, is arranged, L.: ex bellis bella serendo, i. e. engaging in continual wars, L.: Multa inter sese vario sermone, V.: popularīs orationes, compose, L.: crimina belli, V.
- serus, late, at a late hour: venire: domum redire: Serius egressus vestigia vidit in alto Pulvere, O.—Late, at a late period: videsne quam ea (eloquentia) sero prodierit in lucem?: ne filius nimis sero regni paterni speciem videat, L.: scripsi ad Pomponium serius quam oportuit: causa serius in Africam traiciendi, L.: omnium Versatur urna serius ocius Sors exitura, sooner or later, H.: ut quam serissime eius profectio cognosceretur, Cs.—Comp, too late: possumus audire aliquid, an serius venimus?: biduo serius veneram: serius a terrā provectae naves, Cs.—Too late: hodie sero ac nequiquam voles, T.: sero ea sentire, quae multo ante provideram: factusconsulsibi suo tempore, rei p. paene sero.—Prov.: sero sapiunt (Troiani), are wise too late.
-
…opere, et modo tam celeres mireris currere lintres et modo tam tardas funibus ire ratis ; et nemus omne satas intendat vertice silvas, urgetur quantis Caucasus arboribus ; non tamen ista meo valeant contendere amori nescit Amor magnis cedere…
Propertius, Elegies
-
…, quod nos auditque videtque, hoc te, quem spectas, hoc te, qui temperat orbem, Sole satum. Si ficta loquor, neget ipse videndum se mihi, sitque oculis lux ista novissima nostris. Nec longus…
Ovid, Metamorphoses
-
…semine tandem creditur esse Iovis, perque urbes iuncta parenti templa tenet. Fuit huic animis aequalis et annis Sole satus Phaethon. Quem quondam magna loquentem nec sibi cedentem Phoeboque parente superbum non tulit Inachides, matri que ait omnia…
Ovid, Metamorphoses
-
…. Sic, modo quae fuerat rudis et sine imagine, tellus induit ignotas hominum conversa figuras. Aurea prima sata est aetas, quae vindice nullo, sponte sua, sine lege fidem rectumque colebat. Poena metusque aberant ,…
Ovid, Metamorphoses
-
…ossa quierunt. Centum errant annos volitantque haec litora circum ; tum demum admissi stagna exoptata revisunt. Constitit Anchisa satus et vestigia pressit, multa putans, sortemque animo miseratus iniquam. Cernit ibi maestos et mortis honore carentes Leucaspim…
Vergil, Aeneid
-
…Alciden Et mi genus ab Iove summo. Talibus orabat dictis, arasque tenebat, cum sic orsa loqui vates Sate sanguine divom, Tros Anchisiade, facilis descensus Averno ; noctes atque dies patet atri ianua Ditis ; sed revocare…
Vergil, Aeneid
-
…rerum, mundi melioris origo, sive recens tellus seductaque nuper ab alto aethere cognati retinebat semina caeli ; quam satus Iapeto mixtam pluvialibus undis finxit in effigiem moderantum cuncta deorum. Pronaque cum spectent animalia cetera terram, os homini…
Ovid, Metamorphoses
-
…illuc, media ipsa ingentem sustinet umbram. Neve tibi ad solem vergant vineta cadentem, Neve inter vitis corylum sere, neve flagella summa pete aut summa defringe ex arbore plantas tantus amor terrae neu ferro laede retunso semina ,…
Vergil, Georgics
-
…; valde vehementer eum visum et libere dicere ; atque etiam ut enim quidque succurrit libet scribere proxime, cum Sesti rogatu apud eum fuissem exspectaremque sedens quoad vocarer, dixisse eum, ego dubitem quin summo in odio sim quom…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…negas ad beate vivendum satis posse virtutem Prorsus nego. Quid ad recte honeste laudabiliter, postremo ad bene vivendum satisne est praesidi in virtute Certe satis. Potes igitur aut, qui male vivat, non eum miserum dicere aut…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes