servitus
servitus, the condition of a servant, slavery, serfdom, service, servitude
BWL
they cannot endure total servitude, nor total liberty
- I Lit.: servitus est constitutio juris gentium, quā quis dominio alieno contra naturam subicitur, Dig. 1, 5, 4; Just. Inst. 1, 3, 2: servitutem servire, Plaut. Capt. 2, 3, 31 (391) (v. this freq. occurring phrase under servio, I. δ): quibus nunc aerumna mea libertatem paro, Quibus servitutem mea miseria deprecor? Enn. ap. Gell. 6, 16, 9 (Trag. v. 173 Vahl.): domi fuistis liberi: Nunc servitus si evenit, etc., Plaut. Capt. 2, 1, 4 (198): qui hodie fuerim liber, eum nunc potivit pater servitutis, id. Am. 1, 1, 24 (176) Fleck.: quis hoc imperium, quis hanc servitutem ferre potest? Cato ap. Gell. 10, 3, 17: ipsam (mulierem) in servitutem adjudicare, Cic. Div. in Caecil. 17, 56: ista corruptela servi si impunita fuerit ... fit in dominatu servitus, in servitute dominatus, id. Deiot. 11, 30: mors servituti anteponenda, id. Off. 1, 23, 81: servitutem perpessi, id. Phil. 8, 11, 32: aliae nationes servitutem pati possunt, populi Romani est propria libertas, id. ib. 6, 7, 19: servitutem pati, id. ib. 6, 7, 19: similitudo servitutis id. Rep. 1, 27, 43: hunc nimis liberum populum libertas ipsā servitute afficit, etc... Nimia illa libertas in nimiam servitutem cadit, id. ib. 1, 44, 68: socios nostros in servitutem abduxerunt, id. Pis. 34, 84: servitutis jugum, id. Rep. 2, 25, 47: Themistocles cum servitute Graeciam liberasset, id. Lael. 12, 42: conjuges in servitutem abstrahi, Caes. B. G. 7, 14; addicere aliquem in servitutem, Liv. 3, 56; Caes. B. G. 7, 77: liberum populum servitute adficere, Cic. Rep. 1, 44, 68: asserere aliquem in servitutem, Liv. 3, 44, 5; 34, 18, 2; Suet. Tib. 2.—*
- β As a verbal noun with dat.: opulento homini hoc servitus dura est, this serving or being servant of a rich man, Plaut. Am. 1, 1, 12 (164).—
- II Transf.
- A In gen. (acc to servio, II.), servitude, subjection: numquam salvis suis exuitur servitus muliebris; et ipsae libertatem, quam viduitas et orbitas facit, detestantur, Liv. 34, 7 Drak.: silvestres gallinae in servitute non foetant, in confinement, Col. 8, 12; so id. 8, 15, 7: hujus tanti officii servitutem astringebam testimonio sempiterno, Cic. Planc. 30, 74: est enim in illis ipsa merces auctoramentum servitutis, id. Off. 1, 42, 150; cf.: ut se homines ad servitutem juris astringerent, Quint. 2, 16, 9; 7, 3, 16.—
- B The government, rule, dominion of a master: tibi Apud me justa et clemens servitus, Ter. And. 36.—
- C (Acc. to servio, II. B.) Jurid. t. t., of buildings, lands, etc., a liability resting upon them, an easement, servitude: servitutes praediorum rusticorum sunt hae: iter, actus, via, aquaeductus, Dig. 8, 3, 1: jura praediorum urbanorum, quae servitutes vocantur, Gai. Inst. 2, 14: servitute fundo illi imposita, Cic. Q. Fr. 3, 1, 2, § 3: specus servitutis putat aliquid habituros, id. Att. 15, 26, 4.—
- D Concr. (for the class. servitium), slaves, servants (collect.); poet. of lovers: adde quod pubes tibi crescit omnis, Servitus crescit nova (= catervae amatorum semper novorum). Hor. C. 2, 8, 18; cf. Plaut. Pers. 3, 3, 14 (418) Ritschl.
aut perfectam libertatem habebit aut omnino ~uti subjacebit
Anglos olim ‥ emere passim et in ~utem redigere consueverant
rogat quod puer non interficiatur sed vivat et paciatur jugum ~utis
lex evangelica esset intolerabilis ~utis
crudelis est lex que liberi prolem sine culpa subdit ~uti
accedere ad ~utem Dei in monasterium
reges de novo creati sunt, cum rex regum Christus in suam eos transtulit ~utem
suo nos sanguine redimens a daemoniacae dominationis ~ute liberavit
servos et ancillas ‥ quos omnes, ut baptizando a ~ute daemonica salvavit, etiam libertate donando humanae jugo servitutis absolvit
liberate vosmetipsos de diabolica ~ute
sic a ~ute diaboli emancipatus et animi libertati redditus
nos miseros peccati ~ute depressos
altera [vita ] est secundum Epicureos corporearum voluptatum ~us
de laboriosa hujus vitae ~ute
laudetur ‥ mancipato ~uti corpore, animus liber
[Jesus ] caritate ‥ eas [passiones ] non necessitate suscepit nec ~ute conditionis sed miserationis affectu
tu Gallicam libertatem in ~utem redegisti
tota patria ‥ ~utem infremuisset barbaricam
Westsexas ~utis horror accendebat
Christiani principes, qui laborant ad eorum conversionem ‥ volunt eos reducere in ~utem
cepit eis ~us Egiptiaca displicere
septuaginta annos quibus Israel fuit sub ~ute Babylonis
haec tellus a cuncto sit immunis ~u
si quispiam ‥ hunc locum devastare ‥ aut in ~utem studuerit redigere
ut ‥ exactorias ~utes persolverent
ut nullam coactitiam exhibeant ~utem
de redditibus, consuetudinibus, et ~utibus debitis domino abbati et servientibus ejus tam a liberis hominibus quam a servis
nisi ipse possit legitime probare quare debeat a predicta ~ute liberari
xxx cassatos ‥ abbati ‥ in libertatem terrenarum ~utum ‥ largitus sum
rus omni terrenae ~utis jugo liberum
sit ‥ praedictum rus liberum ab omni fiscali tributo seculariumque ~utum exinanitum sine expeditione et pontis arcisve constructione
terram ‥ ab omni ~ute regali operis eternaliter liverabo
quod si aliquid de predicto dominio in rusticanam ~utem translatum est ‥ decima ‥ integra permaneat
consules et universitas civitatis Agennes’ hominibus parochiarum predictarum novas ~utes imponere ipsosque homines compellere nituntur ad ‥ expensas communes ‥ una cum eisdem ‥ faciendas
~utes onerose
ab omni tributo ‥ sit libera in perpetuum ‥ statuo tantum ut Deo ‥ ex eodem agello aecclesiasticae ~utis famulatum inpendat
Uulfhardo presbytero beatae memoriae Æðelheardi archiepiscopi famulo devoto †per [l. pro ] ejus viz. nobis omnibus ~ute utriusque vitae fidelissima
rursumque ei eadem ~us [AS: ] exhibeaturðeowdom
cum venisset summus Anglorum pontifex ‥ coepit primum ‥ sublimioribus Christi ~utibus se subjugare
omnesque ‥ pro militari ~ute muneratos domum abire ‥ permisit
multitudini cocorum et pistorum ~us deerat
divinae ~uti
clerici affuerunt, et cum episcopis suis divine ~utis ministerium solenniter compleverunt
avaricia est ~us ydolorum et radix omnium malorum
- 1. slavernij, slavendienst; ➤ in servitute esse; alqm in servitutem redigere, abducere of abstrahere; ex servitute eripi; anteponere mortem servituti;
- 2. (pol.) slavernij, dienstbaarheid; ➤ afficere liberum populum servitute; civitatem servitute opprimere; patriam e servitute in libertatem vindicare; servitutem tolerare;
- 3. (metaf.) ondergeschiktheid, gehoorzaamheid [muliebris van de vrouw tegenover de man];
- 4. (bij stukken grond) erfdienstbaarheid, servituut; ➤ servitutem fundo imponere;
- 5. (Hor.) (meton.) (v. minnaars) slaven; ➤ ~ crescit nova.
Servitium, seu officium Ecclesiasticum.
Ergo ecclesiæ Maimacensis absolutionem atque libertatem ad celebrandam illic divinam Servitutem in capitulo fecerunt Episcopus Guido et Archidiaconi ejus et totus Clericorum conventus.
Vide Servitium.Hic jacet in tumulo Dux, per quem Servitus isto Fit celebris templo, laus, virtus, gloria Christo.
Ego Richardus Anglicus famulus dom. Abbatis et Conventus S. Vandregesili vendidi et concessi Rothaisiæ nepoti meæ et Eliæ Amiot sponso suo.... totam integre Servitutem meam quam habebam et tenebam a dom. Abbate et Conventu S. Vandregesili, quam dictam Servitutem pater meus et ego possedimus. Tali vero conditione quod ego dictus Richardus habebo et tenebo dictam Servitutem usque ad obitum meum, reddendo inde annuatim dictæ Rothaisiæ et dicto Eliæ sponso ejus vel heredibus suis duo quarteria bladi de redditu Augusti mei... pro saisina venditionis dictæ Servitutis.Vide in Servitium.
Sub interminatione anathematis districtius inhibeatis, quod bestias tragini præscripti monasterii cum hominibus aut servitutibus suis nulla ratione invadant, nec aliquam eis injuriam vel molestiam audeant irrogare.Vide Servitium.
Corvées. Ordericus Vitalis lib. 6. pag. 604 :
Aliam nempe decimæ medietatem de eo Monachi Columbenses tali tenebant pacto, ut omnes Episcopales consuetudines, et omnes exactorias Servitutes persolverent pro illo.Infra :
Homines de Parco omnino absolvit, ut nullam sibi coactitiam exhibeant Servitutem, nec eam nisi in generalem Principis Normanniæ expeditionem.
Nos vero libentissime petitionibus illius(presbyteri) satisfacientes, propter nimiam Servitutem illius in nos exhibitam.
Serviriseu præstari et exsolvi debet. Vide Servire 1. Charta ann. 1345. in Reg. 75. Chartoph. reg. ch. 280 :
Item census seu Servitutes, quas idem dominus dalphinus habet.... pro esplecha carboneriarum, lapidum, etc.Vide
Servitutes exactoriæ et coactitiæin Servitus 2.
Universi burgensiam tenentes, undecumque venerint, ab omnibus talliis, pedagiis, boagiis, adjornalibus personarum et animalium, bovis, aratri, signorum Servitutibus,.... et aliis servitutibus perpetuo sint immunes.Vide Signum 6.
- servus, the condition of a servant, slavery, serfdom, service, servitude: (mulierem) in servitutem adiudicare: servitutem pati: similitudo servitutis: socios in servitutem abducere: servitute Graeciam liberare: iusta et clemens, i. e. under a just and kind master, T.—Servitude, subjection: muliebris, L.: est enim in illis ipsa merces auctoramentum servitutis.—Of landed property, a liability, easement, servitude: servitute fundo illi inpositā.—Collect., slaves, servants: Servitus crescit nova, i. e. the throng of lovers, H.
-
…in fuga relinqueretur. Eo mulieres imposuerunt, quae ad proelium proficiscentes milites passis manibus flentes implorabant ne se in servitutem Romanis traderent. Caesar singulis legionibus singulos legatos et quaestorem praefecit, uti eos testes suae quisque virtutis haberet ;…
Julius Caesar, Gallic War
-
…rem cogitandam et suscipiendam putaret, in primis quod Haeduos, fratres consanguineosque saepe numero a senatu appellatos, in servitute atque in dicione videbat Germanorum teneri eorumque obsides esse apud Ariovistum ac Sequanos intellegebat ; quod in tanto imperio populi…
Julius Caesar, Gallic War
-
…tempore in fide atque amicitia civitatis Haeduae fuisse ; impulsos ab suis principibus, qui dicerent Haeduos a Caesare in servitutem redactos omnes indignitates contumeliasque perferre, et ab Haeduis defecisse et populo Romano bellum intulisse. Qui eius consilii principes…
Julius Caesar, Gallic War
-
…se omni tempore de populo Romano meritos esse ut paene in conspectu exercitus nostri agri vastari, liberi eorum in servitutem abduci, oppida expugnari non debuerint. Eodem tempore ; quo ; Haedui Ambarri, necessarii et consanguinei…
Julius Caesar, Gallic War
-
…cupida rerum novarum nimis bello favebat, mutata mente Catilinae consilia exsecrari, Ciceronem ad caelum tollere, veluti ex servitute erepta gaudium atque laetitiam agitabat. Namque alia belli facinora praedae magis quam detrimento fore, incendium vero crudele ,…
Sallust, Catilina
-
…. Post, ubi paulatim licentia crevit, iuxta bonos et malos lubidinose interficere, ceteros metu terrere ita civitas servitute oppressa stultae laetitiae gravis poenas dedit. Nostra memoria victor Sulla cum Damasippum et alios eius modi, qui malo…
Sallust, Catilina
-
…, cum privilegiis, cum praesentibus copiis perditorum, absentis exercitus terrore et minis, consulum societate et nefario foedere servitute oppressam civitatem teneres, libertatis signum posuisti magis ad ludibrium impudentiae quam ad simulationem religionis. ille in curia quae…
Cicero, de Domo sua
-
…quid foedius nostra vita, praecipue mea nam tu quidem, etsi es natura πολιτικός, tamen nullam habes propriam servitutem, communi frueris nomine ; ego vero qui, si loquor de re publica quod oportet, insanus, si…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…quosdam adulescentis amore coniunctos, credebat eorum nemini, sed is quos ex familiis locupletium servos delegerat, quibus nomen servitutis ipse detraxerat, et quibusdam convenis et feris barbaris corporis custodiam committebat. ita propter iniustam dominatus cupiditatem in carcerem…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…tamen a re publica revocabuntur. et nomen pacis dulce est et ipsa res salutaris ; sed inter pacem et servitutem plurimum interest. pax est tranquilla libertas, servitus postremum malorum omnium, non modo bello sed morte etiam repellendum…
Cicero, Philippicae
SE´RVITUS[SERVUS]
See servus.