stabulum
stabulum, a standing-place, fixed abode
- I In gen. (very rare; perh. only in the foll. passages): stabile stabulum, Plaut. Aul. 2, 2, 56 (233); cf.: nusquam stabulum est confidentiae, id. Most. 2, 1, 3 (350): DOMESTICORVM ET STABVLI SACRI, Inscr. Orell. 1134.—
- II A stoppingplace or abode for animals or persons of the lower class (freq. and class.).
- A For animals, a stall, stable, enclosure of any kind (cf. praesepe): ovium, Varr. R. R. 2, 2, 19: pecudum, boum, etc., Col. 1, 6, 4; 6, 23, 2; Verg. G. 3, 295; 3, 302; Hor. C. 1, 4, 3 al.; cf.: pastorum stabula, Cic. Sest. 5, 12: avium cohortalium, Col. 8, 1, 3: pavonum, i. e. an aviary, id. 8, 11, 3: piscium, i. e. a fishpond, id. 8, 17 7: apium, i. e. a beehive, Verg. G. 4, 14; 4, 191; Col. 9, 6, 4: stabula ferarum, lairs, haunts, Verg. A. 6, 179; cf. id. ib. 10, 723: a stabulis tauros avertit, pasture, id. ib. 8, 207; 8, 213.—
- 2 Poet., transf., herds, flocks, droves, etc.: stabuli nutritor Iberi, i. e. Spanish sheep, Mart. 8, 28, 5: mansueta, Grat. Cyn. 154.—
- B Of humble houses.
- 1 A dwelling like a stable, cottage, hut: pastorum, Cic. Sest. 5, 12: ardua tecta stabuli, Verg. A. 7, 512; Liv. 1, 4, 7; Just. 1, 4, 11.—
- 2 Esp., a public-house, pothouse, tavern, hostelry, etc.: cauponam vel stabulum exercere, Dig. 4, 9, 1; Petr. 6, 3; 8, 2; 16, 4; 79, 5; 97, 1; Plin. Ep. 6, 19, 4; Mart. 6, 94, 3; Ap. Met. 1, 4, 20; Spart. Sev. 1 al.—Such pothouses were also the usual abode of prostitutes, Plaut. Poen. 1, 2, 56 (265).—Hence,
- 3 Stabulum = lupanar, a brothel, house of ill - fame: pro cubiculis stabula, Cic. Phil. 2, 28, 69.—
- 4 As a term of abuse: stabulum flagitii, Plaut. Truc. 2, 7, 31 (581): nequitiae, id. Cas. 2, 1, 13 (156): servitritium, id. Pers. 3, 3, 13 (417).—On account of his intercourse with king Nicomedes, the nickname of stabulum Nicomedis was given to Caesar, acc. to Suet. Caes. 49.
‘~a’: ipsa equi ac boves habent; in modum domorum bene cooperta, non ut caulae ovium
dum ‥ relicta domu convivii egressus esset ad ~a jumentorum
~a,seto
heu, stabules [v. l. stebiles ], quos putre solum, quos arida signat / area, quos porcis trita figurat humus!
in grangia, stabilia, bovaria ‥ cooperiendis ‥ in muro stabilie emendando, et fenestris obstruendis
pela ad quirandum ~am karettariorum
item cuidam occidenti ratones in scaccario et ~o Bursarii
in grangia ‥ de Saltagh reparavit aulam camere, horreum, et ~am
inter occidentalem finem dicti horrei et orientalem finem unius stabelli prope dictum horreum jacentis ‥ ante ostiaria ‥ horrei et stabelli
de Roberto de ~o ‥
Malmesberiense cenobium ‥ ~um clericorum fecit
quod Graece pantheus, Latine ~um sonat, ~um domus dicitur quae omnes viatores suscipit
memento mitissimam Samaritani mentem, qui vulneratum ‥ levavit in jumentum, duxit in ~um
[officium cancellarii est ] ‥ in ~o lectores et ministros altaris ordinare, et scribere
- 1. (poët.) standplaats, verblijfplaats, leger, vaak plur. [ferarum];
- 2. stal, poët. ook schaapskooi, omheind gebied, weide(plaats); plur. ook hoeve, boerderij;
- 3. (postklass.) (meton.) kudde;
- 4. (pre- en postklass.) (metaf.) kroeg, logement;
- 5. bordeel; (pre- en postklass.) ook als scheldw. hoerenkast.
獸圈。羣。店。娼窩。宅。牧童房。— confidentiae nusquam est 無妥處。— nequitiae 匪類人之窩。
Suggest a Translation
See an image
- STA-, a standing-place, fixed abode; hence, of animals, a stall, stable, enclosure: stabulis gaudet pecus, H.: apium, i. e. a beehive, V.: stabula alta ferarum, lairs, V.: a stabulis tauros Avertit, pasture, V.—Of persons, a lowly abode, cottage, hut: pastorum: pueros ad stabula Larentiae uxori educandos datos, L.: tecta stabuli, V.—A brothel, house of ill-repute: pro cubiculis stabula.
-
…, haud mora, festinant flentes, aramque sepulchri congerere arboribus caeloque educere certant. Itur in antiquam silvam, stabula alta ferarum ; procumbunt piceae, sonat icta securibus ilex, fraxineaeque trabes cuneis et fissile robur scinditur, advolvunt…
Vergil, Aeneid
-
…foris clarus tum domi admirandus, neque rebus externis magis laudandus quam institutis domesticis. huius in sedibus pro cubiculis stabula, pro conclavibus popinae sunt. etsi iam negat. nolite quaerere ; frugi factus est illam suam suas res…
Cicero, Philippicae
-
…umquam Catilina, cum e pruina Appennini atque e nivibus illis emersisset atque aestatem integram nanctus Italiae callis et pastorum stabula praeoccupare coepisset, sine multo sanguine ac sine totius Italiae vastitate miserrima concidisset. hunc igitur animum attulit ad tribunatum…
Cicero, pro Sestio
-
…dictionis infamant, opportune subduxi me et cursim Ascylton persequi coepi. Sed nec viam diligenter tenebam quia nec quod stabulum esset sciebam. Itaque quocunque ieram, eodem revertebar, done et cursu fatigatus et sudore iam madens accedo aniculam…
Petronius, Satyricon, Fragmenta, and Poems
-
…cacumina lunae luce patent caedes ; domino perferre recentes ipse timet casus, haustaque informis harena questibus implet agros, stabulique silentia magni odit et amissos longo ciet ordine tauros. Illum congestae portarum ad limina matres ut solum videre nefas…
Statius, P. Papinius, Thebais
(σταθμός). (1) A halting-place or posting-station.
(2) A stable for horses, whence stabularius is a livery-stable keeper (Apul. Met. i. p. 13).
(3) A pen for sheep or goats.
(4) An aviary.
(5) A stock-pond for fish (Columell. viii. 17, 7). See piscina.
(6)=πανδοκεῖον. A low inn (Petron.6). See caupona.