stupeo
stupeo, to be struck senseless, be stunned, be benumbed, be aghast, be astounded, be amazed, be stupefied
- I Neutr., to be struck senseless, to be stunned, benumbed; to be struck aghast, to be astonished, astounded, amazed, confounded, stupefied, etc. (freq. and class.; syn. torpeo): animus lassus curā confectus stupet, Ter. And. 304: cum hic etiam tum semisomnus, stupri plenus stuperet, Cic. Verr. 2, 5, 36, § 95: torpescunt scorpiones aconiti tactu stupentque pallentes, Plin. 27, 2, 2, § 6: haec cum loqueris, nos barones stupemus, Cic. Fin. 2, 23, 77; cf.: quae cum intuerer stupens, id. Rep. 6, 18, 18: dum stupet obtutuque haeret defixus in uno, Verg. A. 1, 495: admiror, stupeo, Mart. 5, 63, 3: adhuc in oppidis coartatus et stupens, Cic. Att. 7, 10: vigiles attoniti et stupentibus similes, Curt. 8, 2, 3.—With gen.: tribuni capti et stupentes animi, Liv. 6, 38.—
- β With abl. or in with abl.: stupere gaudio Graecus, Cael. ap. Quint. 9, 3, 58: exspectatione stupere, Liv. 8, 13, 17: novitate, Quint. 12, 6, 5: carminibus stupens, Hor. C. 2, 13, 33: stupet Albius aere, id. S. 1, 4, 28: laetitiā, Sen. Herc. Fur. 621: rex subito malo, Flor. 2, 12: qui stupet in titulis et imaginibus, Hor. S. 1, 6, 17: stupet in Turno, Verg. A. 10, 446. —
- γ With ad: mater ad auditas stupuit voces, Ov. M. 5, 509: et stupet ad raptus Tyndaris ipsa tuos, Mart. 12, 52, 6: ad supervacua, Sen. Ep. 87, 5: ad tam saevam dominationem, Just. 26, 1, 8.—
- B Transf., of inanimate or abstract things, to be benumbed or stiffened, to be brought to a stand-still, to stop (mostly poet.; not in Cic.): multum refert, a fonte bibatur Qui fluit, an pigro quae stupet unda lacu, Mart. 9, 100, 10: flumina brumā, Val. Fl. 5, 603: undae, Sen. Herc. Fur. 763; cf.: ad frigus stupet (vinum), opp. gelascit, Plin. 14, 21, 27, § 132: stupuitque Ixionis orbis, Ov. M. 10, 42: ignavo stupuerunt verba palato, id. Am. 2, 6, 47: stupente ita seditione, Liv. 28, 25.—
- II Act., to be astonished or amazed at, to wonder at any thing (poet.; cf. admiror): pars stupet innuptae donum exitiale Minervae, Verg. A. 2, 31: omnia dum stupet, Val. Fl. 5, 96: regis delicias, Mart. 12, 15, 4: dum omnia stupeo, Petr. 29 al.— Hence, part. fut. pass.: stŭpendus, a, um, wonderful, astonishing, amazing, stupendous: virtutibus stupendus, Val. Max. 5, 7, 1: virtutum stupenda penetralia, Nazar. Pan. Const. 6, § 1.
- 1. (postklass.) stijf, star, verlamd zijn; ➤ membra stupentia;
- 2. (metaf.) verbijsterd of buiten zichzelf zijn, versteld staan, zich verwonderen, verbluft zijn (door, over: abl.; bij: ad; bij de aanblik van: in m. abl.) [carminibus; ad auditas voces; in Turno]; ➤ animi exspectatione stupent; semisomnus stupuit;
- 3. (poët.; postklass.) met verbazing bekijken, bewonderen [plena horrea];
- 4. (v. niet-lev.) stilstaan, stokken; ➤ stupuit Ixionis orbis; stupente seditione.
驚訝。漸癱。發麻木。耎。Stupuerunt flumina 河水停止。Stupuit orbis 輪停止。
Suggest a Translation
See an image
- STIP-, to be struck senseless, be stunned, be benumbed, be aghast, be astounded, be amazed, be stupefied: animus stupet, T.: cum hic semisomnus stuperet: exspectatione, L.: aere, H.: in titulis, H.: in Turno, V.: ad auditas voces, O.: stupet Inter se coiisse viros, V.: Pars stupet donum Minervae, are lost in wonder at, V.—To be benumbed, be stiffened, be silenced, hesitate, stop: stupuitque Ixionis orbis, O.: stupente ita seditione, L.: stupuerunt verba palato, O.
-
…vero quid suadeam quoius ipse consilium exspecto Gnaeus noster quid consili ceperit capiatve nescio, adhuc in oppidis coartatus et stupens. omnes, si in Italia consistat, erimus una ; sin cedet, consili res est. adhuc certe…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…illa provincia, verum etiam hac re publica dignissimus existimetur. confirmant ipsi se, cum hic etiam tum semisomnus stuperet, arma capiunt, totum forum atque Insulam, quae est urbis magna pars, complent. Vnam illam noctem…
Cicero, in Verrem
-
…tellus, neque movetur et infima est, et in eam feruntur omnia nutu suo pondera. Quae cum intuerer stupens, ut me recepi, Quid hic, inquam, quis est, qui conplet aures meas tantus et tam…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…digna populo Romano, omnia pericula pro re publica, mori pro patria, haec cum loqueris, nos barones stupemus, tu videlicet tecum ipse rides. nam inter ista tam magnifica verba tamque praeclara non habet ullum voluptas locum…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…Vesper ; nondum Hesperiae flexura rotae iubet emeritos solvere currus ; nondum in noctem vergente die tertia misit bucina signum stupet ad subitae tempora cenae nondum fessis bubus arator, quid te aetherio pepulit cursu quae causa tuos limite certo deiecit…
Seneca, Thyestes
-
…. Corpus contrita plantago et inlita optime tueri uidetur. Attonitos quoque raro uidemus, quorum et corpus et mens stupet. Fit interdum ictu fulminis, interdum morbo ΑΠΟΠΛΗΞΙΑΝ hunc Graeci appellant. His sanguis mittendus est ; ueratro quoque…
Celsus, De Medicina
-
…levandas ; solvit bracchia, quae Deum precentur. priscorum specimen trium putares, quos olim Babylonicum per ignem cantantes stupuit tremens tyrannus. illis sed pia flamma tunc pepercit nondum tempore passionis apto, nec mortis decus inchoante Christo .…
Prudentius, Peristephanon Liber
-
…alte squamea crura porrigentes in vestigia fauce desinebant. sic formae triplicis procax iuventus tellurem pede proterens voraci currebat capitum stupenda gressu et cum classica numinum sonabant mox contra tonitrus resibilante audebat superos ciere planta. nec Phlegrae legis ampliata rura…
Sidonius Apollinaris, Carmina
-
…toto sanguine nixus sustinet, immanem quaerens librare ruinam, qualis in adversos Lapithas erexit inanem magnanimus cratera Pholus. stupet obvia leto turba superstantem atque emissi turbine montis obruitur ; simul ora virum, simul arma manusque fractaque commixto sederunt…
Statius, P. Papinius, Thebais
-
…lege versa, et limen atrum iam recalcandum patet. sed Deus dum luce fulva mortis antra inluminat, dum stupentibus tenebris candidum praestat diem, tristia squalentis aethrae palluerunt sidera. sol refugit et lugubri sordidus ferrugine igneum reliquit axem…
Prudentius, Cathemerina