supportare

supportare [CL = to transport, LL = to endure] 1 to support from below, hold up (also fig.). b (in quot. in fig. context) to bear (burden). calamus ‥ ad subportandam lucernam ‥ manserit in stipite candelabri Bede Tab. 417D; Palamedes ‥ Telemachum ‥ aratro preposuit, quo viso Ulixes ~avit aratrum Natura Deorum 191 (cf. Serv. Aen. II 81: quo viso Ulixes aratra suspendit); crux ‥ acuto ligni capite ‥ parum subportata Gir. GE I 35 p. 109; [tyrannus] se tanquam vitricum per omnia representans non ~are querit sed suppeditare Id. PI I 16; reliquia cristallina ‥ quam ~ant duo angeli Hist. S. Paul. 337; aer potest aquam existentem in loco alieno susportare Bacon VIII 201; si grave superponatur trabi et gravitas sua non vincit ~antem, impeditur a motu suo Duns (Lect. II 25) Opera Omnia XIX (1993) 249; s1380 trabes que prius campanam ~averant (Wals.) Chr. Angl. 266; c1393 ponere ‥ pilos et columpnas ‥ in vivaria ‥ ad fortificandum et ~andum pontem Mem. York I 145.  b 1297 jugum laborancium ‥ difficilius ~atur Lit. Cant. I 24; dependet gravitas legis ‥ ex defectu remedii ad ~andum onus impositum Duns Ord. X 344. 2 to strengthen (person) by one's assistance, support; b (abstr.). subportantes invicem in caritate [Eph. iv 2] Bede Hom. I 23. 85A; c1218 sacerdos ‥ audiat quicquid dixerit [confitens] et in spiritu lenitatis eum ~et Conc. Syn. 73; portate onera vestra invicem et non credat aliquis ‥ se non egere ~ari ab alio Gros. Gal. 163; 1304 tam idem insecutor quam ‥ fautores, auxiliatores, consencientes, subportantes, confortantes Reg. Carl. 51; 1341 sperantes quod ‥ vestre plenitudo benevolencie nos ‥ ~asset (Lit. Regis) Avesb. f. 98b; comitivam que me ‥ laboribus honorat graciose ~ando (Kyn.) Ziz. 43.  b nullius essentie sufficiunt sua principia ad subsistendum sine divina essentia immediate eam ~ante Peckham QA 62 f. 24rb; 1319 causam ‥ quam nos hucusque foventes jam nunc manu tremula ~amus (R. Bury Ep.) FormOx 50; 1319 nostram impotenciam solita pietate paterna si placet ~ando (Lutterell) Ib. 51. 3 to bear, endure, tolerate (condition, treatment, or sim.); b (w. inf.). 751 si ‥ ~are [v. l. sustinere] non valueris ‥ persecutionem Ep. Bonif. 87; c796 pacienter ~atur quod humanae necessitatis fragilitas cogit sufferri Alcuin Ep. 78; 1169 excessus vestros dum licuit ~avimus Becket Ep. 479.  b quomodo ~are poterit rationem reddere pro tantis Alcuin Hag. 688C. 4 to shoulder or take on (concern, obligation, or other abstract burden). s1247 rex ‥ Johannem sollicitudinibus suis ~andis invenit fidelem M. Par. Maj. IV 601; 1266 episcopus ‥ omnia onera ordinaria subportabit quantum ad ‥ fratres pertinebit Inchaffray 156; 1268 maneriorum ‥ onera ordinaria et extraordinaria ‥ tenetur suis propriis sumptibus ‥ ~are Cl 100; 1329 ipsum [clericum] ab omni onere computantis de cetero ~ando ‥ absolutum reddimus (Lit. Regis) ExchScot 149; 1348 onera ejusdem ville cum ceteris ipsius burgensibus ~antes RScot 716b; 1458 se obligat omnia onera, expensas, rixicum, et aventuram ‥ ~are Cl 309 m. 40d.; 1487 antiqua rentalia continent quod firmarii ‥ ~abunt annuatim domino regi custodiam ‥ ovium (Rent.) ExchScot 654. 5 (phil.) to act as a substratum for, ground. si accidens dependeret ab aliquo sicut a supposito tantum ‥ sc. aliquid ~aret accidens ita tamen quod non informaretur accidente Duns (Lect. III 22) Opera Omnia XXI (2004) 96; sicut materia ~at formam sic fundamentum ~at relacionem [Cowton Sent. I 5] Ockham Sent. III 51.