supplicium
supplicium, petition, supplication, offering, punishment
they wearied the gods with prayers
to inflict someone with punishment
- As a suppliant.
- A In relig. lang., humiliation, a public prayer or supplication, an act of worship (mostly ante-Aug. and in prose after the Aug. period; not in Cic. or Caes.; syn.: supplicatio, obsecratio): nunc pergam, ut suppliciis placans caelitum aras expleam, Att. ap. Non. 398, 19; cf.: deos suppliciis, sumptu, votis, donis, Precibus plorans, obsecrans, Afran. ib. 398, 22: suppliciis votisque fatigare deos, Liv. 27, 50, 5: non votis neque suppliciis muliebribus auxilia deorum parantur, Sall. C. 52, 29.—
- 2 Esp., a sacrificing, offering: nihil ei (Jovi) acceptum est a perjuris supplicii, offering, sacrifice, Plaut. Rud. prol. 25: in suppliciis deorum magnifici, Sall. C. 9, 2; id. J. 55, 1: precibus suppliciisque deos placare, Liv. 22, 57, 5; cf.: quos (boves) ad deorum servant supplicia, Varr. R. R. 2, 5, 10: tum supplicia dis ludique magni ab senatu decernuntur, Tac. A. 3, 64 Nipperd. ad loc.: vannos onustas aromatis et hujuscemodi suppliciis congerunt, Ap. Met. 11, 16, 28; id. Dogm. Plat. 2, p. 16, 5: supplicia veteres quaedam sacrificia a supplicando vocabant, Fest. pp. 308 and 309 Müll. —
- B Transf., out of the relig. sphere, an humble entreaty or petition, a supplication in gen. (very rare): Vagenses fatigati regis suppliciis, Sall. J. 66, 2: igitur legatos ad consulem cum suppliciis mittit, qui tantummodo ipsi liberisque vitam peterent, id. ib. 46, 2.—
- II To receive punishment; hence, punishment, penalty, torture, torment, pain, distress, suffering (class. and freq.; usu. of the penalty of death; syn. poena).
- α Sing.: dabitur pol supplicium mihi de tergo vestro, Plaut. As. 2, 4, 75 (481) sq.; cf.: illi de me supplicium dabo, Ter. Heaut. 138; id. Eun. 69; Cat. 116, 8; Nep. Paus. 5, 5: de homine nobili virgis supplicium crudelissime sumere, Cic. Verr. 2, 2, 37, § 91; 2, 5, 45, § 117: sumere (de aliquo), Plaut. Pers. 5, 2, 72 (848); id. Merc. 5, 4, 31 (992); Ter. And. 623; Cic. Inv. 2, 28, 84; id. Rep. 3, 33, 45; Caes. B. G. 1, 39; Liv. 2, 5, 5; 3, 18, 10: aliquem hostibus ad supplicium dedere, Caes. B. G. 7, 26: aliquem tradi ad supplicium jubere, Tac. A. 11, 35: rapi, Cic. de Or. 2, 59, 138: supplicio affici, to be put to death, Caes. B. G. 1, 27: ne ad ultimum supplicium progredi necesse habeant, to take their own lives, id. B. C. 1, 84: aliquem vinculis ac verberibus atque omni supplicio excruciatum necare, Cic. Imp. Pomp. 5, 11: summo cruciatu supplicioque perire, id. N. D. 3, 33, 81: gravissimum ei rei supplicium cum cruciatu constitutum est, Caes. B. G. 6, 17: talis improborum consensio supplicio omni vindicanda (est), Cic. Lael. 12, 43: satis supplicii tulisse, Caes. B. C. 1, 84: supplicio culpa reciditur, Hor. C. 3, 24, 34: suā manu supplicium persolvere, Tac. A. 6, 32 (26): luere, Just. 2, 5, 6; Tac. A. 15, 60: supplicium redimere opimā mercede, Amm.26, 3, 4.—
- β Plur.: ad exquisita supplicia proficisci, Cic. Off. 3, 27, 100: semper iis (improbis) ante oculos judicia et supplicia versentur, id. Rep. 3, 16, 26: ad innocentum supplicia descendunt, Caes. B. G. 6, 17: supplicia annua pendere, Plin. 29, 4, 14, § 57: subire, Cic. Ep. ad Brut. 1, 12, 1: suppliciis delicta coërcere, Hor. S. 1, 3, 79: subplicia in post futuros conposuit, Sall. H. 1, 41, 6 Dietsch: domant impios saeva supplicia, Sen. Herc. Fur. 749: supplicia haurire, Verg. A. 4, 383.
opus est blandis verbis, opus manuum supplosione, opus ~io, nec impetrabis fortassis veniam a muliere
[barbari ] interemerunt ‥ Nigellum ‥ longo ~iorum cruciatu
Tartarea / haec contrahunt supplicia
stigia inferni subplicia tamquam levia et transitoria suggerit
pias caelestis / aures pulsa judicis / ut quae meremur / repellat supplicia
si nec terreretur supplitio nec invitaretur premio ‥
ille miserorum et male meritorum refugium, iste ~ium
de ~io latronis repente fecit crucem martyris
nulla pietate mollescit seu de perpetuitate ~ii seu de immanitate tormenti
adjurat ‥ in examinatione extremi judicii et in ~io ignis eterni
ut capitale esset ~ium prendisse cervum
[crimina majora ] dicuntur capitalia, eo quod ultimum inducunt ~ium
premature mortis ultimum evadere ~ium
et mollia / nutans pravus pium / quo leserat / supplicium / dans loco perdit spolia(
quid ‥ feci ‥ ut ‥ tam crudele de me ~ium sumeres
➳ gén. supplici Pl. Merc. 991 ; Ter. Andr. 903, etc.
- 1. (meestal plur.) het nederig verzoeken, smeekbede; het bidden, gebed; ➤ -is deos placare; boves ad deorum -a servare als offer;
- 2. vredesteken (olijf- of lauriertakken); ➤ legatos ad consulem cum -is mittere;
- 3. (pre- en postklass.) boetedoening, zoenoffer; ➤ -um dare genoegdoening geven;
- 4. straf, bestraffing; ihb. (ultimum) ~ doodstraf, terechtstelling; ➤ ad -um alqm dare of tradere, -o alqm afficere of -um sumere de alqo de doodstraf aan iem. voltrekken;
- 5. (meton.) wond; ➤ dira tegens -a;
- 6. (metaf.) marteling, kwelling, pijn [veterum malorum].
祈禱。獻之禮以求。求平和者之冠。罰。問罪。— sumere ex eo 罰彼。Dare eum ad supplicium 問彼罪。Haurire supplicia vel dare supplicium 受罪。
Suggest a Translation
See an image
Infusa aqua capit semicinctium, portansque collo tersoria Supplicia, inflectit genua, ac prehensos lavandosque pedes lavat, tergit, osculatur.Ægre crediderim contracte scriptum fuisse pro
Superplicium, ut supra observavimus in Superpellicium.
Invalescente et durante horrido et detestabili Supplicio et debato, quod quamplurimi innobiles..... anno novissime præterrito contra universos et singulos nobiles, nequiter et temere fuerunt machinati.
- supplex, a kneeling, bowing down, humble entreaty, petition, supplication: Vaccenses fatigati regis subpliciis, S.: legatos ad consulem cum suppliciis mittit, S.— An humiliation, public prayer, supplication, act of worship: suppliciis fatigare deos, L.: in suppliciis deorum magnifici, i. e. votive offerings, S.: suppliciis deos placare, L.—(Because criminals were beheaded kneeling), the punishment of death, death-penalty, execution, slaughter: se et liberos hostibus ad supplicium dedere, Cs.: ad supplicium rapi: ad ultimum supplicium progredi, to take their own lives, Cs.—Punishment, penalty, torture, torment, pain, distress, suffering: illi de me supplicium dabo, T.: omni supplicio excruciatus: gravissimum ei rei supplicium cum cruciatu constitutum est, Cs.: triste, V.: iis (improbis) ante oculos iudicia et supplicia versentur: suppliciis delicta coërcere, H.
-
…populum Romanum studium, summam in se voluntatem, egregiam fidem, iustitiam, temperantiam cognoverat ; nam ne eius supplicio Diviciaci animum offenderet verebatur. Itaque prius quam quicquam conaretur, Diviciacum ad se vocari iubet et, cotidianis interpretibus…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, Catilina, dubitas, si emori aequo animo non potes, abire in aliquas terras et vitam istam multis suppliciis iustis debitisque ereptam fugae solitudinique mandare refer inquis ad senatum ; id enim postulas et, si hic ordo placere…
Cicero, in Catilinam
-
…rebus studentem manu sua occidit. fuit, fuit ista quondam in hac re publica virtus ut viri fortes acrioribus suppliciis civem perniciosum quam acerbissimum hostem coercerent. habemus senatus consultum in te, Catilina, vehemens et grave, non…
Cicero, in Catilinam
-
…arcebis et homines bonorum inimicos, hostis patriae, latrones Italiae scelerum foedere inter se ac nefaria societate coniunctos aeternis suppliciis vivos mortuosque mactabis. tandem aliquando, Quirites, L .…
Cicero, in Catilinam
-
…, nocte intermissa circiter hominum milia VI eius pagi qui Verbigenus appellatur, sive timore perterriti, ne armis traditis supplicio adficerentur, sive spe salutis inducti, quod in tanta multitudine dediticiorum suam fugam aut occultari aut omnino ignorari posse…
Julius Caesar, Gallic War
-
…emiserim, non est ista mea culpa, Quirites, sed temporum. interfectum esse L. Catilinam et gravissimo supplicio adfectum iam pridem oportebat, idque a me et mos maiorum et huius imperi severitas et res publica postulabat .…
Cicero, in Catilinam
-
…, experiantur. Haec si enuntiata Ariovisto sint, non dubitare quin de omnibus obsidibus qui apud eum sint gravissimum supplicium sumat. Caesarem vel auctoritate sua atque exercitus vel recenti victoria vel nomine populi Romani deterrere posse ne maior multitudo…
Julius Caesar, Gallic War
-
…maiorum at persaepe etiam privati in hac re publica perniciosos civis morte multarunt. an leges quae de civium Romanorum supplicio rogatae sunt at numquam in hac urbe qui a re publica defecerunt civium iura tenuerunt. an invidiam posteritatis times…
Cicero, in Catilinam
-
…, sed immissus in urbem esse videatur nonne hunc in vincla duci, non ad mortem rapi, non summo supplicio mactari imperabis quid tandem te impedit mosne maiorum at persaepe etiam privati in hac re publica perniciosos civis morte multarunt…
Cicero, in Catilinam
-
…falsa lacrimula, Quam oculos terendo misere vix vi expresserit, Restinguet et te ultro accusabit et dabis Ei ultro supplicium. O indignum facinus nunc ego et Illam scelestam esse et me miserum sentio ; Et taedet ; et amore…
Terence, Eunuchus
See crux; eculeus; tormentum
(2).