tectum
tectum, a covered structure, roofed enclosure, shelter, house, dwelling, abode, roof
the immortal gods protect the roofs of the city with their divine will and aid
- Lit., a covering.
- A A roof: quojus (villae) Deturbavit ventus tectum ac tegulas, Plaut. Rud. prol. 78: de tecto deturbavit tegulas, id. ib. 1, 1, 5 (87); tecta domorum, Lucr. 2, 191; Cic. Q. Fr. 3, 1, 4, § 14: firma tecta in domiciliis habere, id. Brut. 73, 257; cf.: disturbata porticus Catuli, quae ad tectum paene pervenerat, id. Att. 4, 3, 2: hic se praecipitem tecto dedit, Hor. S. 1, 2, 41: culmina tecti, Verg. A. 2, 695: tecti a culmine, Ov. M. 12, 480.—
- B A ceiling (usu. plain; opp. lacunar, a fretted ceiling): tectis caelatis, laqueatis, ceilings, rooms, Enn. ap. Cic. Tusc. 1, 35, 85; 3, 19, 44 (Trag. v. 121 Vahl.); cf.: qui marmoreis tectis ebore et auro fulgentibus abundant, Cic. Par. 1, 3, 13; so, aurata, id. ib. 6, 3, 49: laqueata, Hor. C. 2, 16, 12: cubilia tectaque, canopies, id. Epod. 12, 12. —
- II Transf., a roofed building for dwelling in, a roof, house, dwelling, abode; a cover, shelter, quarters, etc. (freq. and class.; cf.: prosa, ut mucronem pro gladio, et tectum pro domo recipiet, etc., Quint. 8, 6, 20; syn.: domus, aedes, habitatio): recipe me in tectum, Plaut. Rud. 2, 7, 16 (574); cf.: exercitus tectis ac sedibus suis recipere, Cic. Agr. 2, 33, 90: ne tecto recipiatur ... qui non, etc., Caes. B. G. 7, 66; Nep. Att. 13, 2: exercitatissimi in armis, qui inter annos XIV. tectum non subissent, Caes. B. G. 1, 36: milites in tecta Gallorum contegit, Auct. B. G. 8, 5: vos, Quirites, in vestra tecta discedite, Cic. Cat. 3, 12, 29: tectis, juvenes, succedite nostris, Verg. A. 1, 627: ejusmodi conjunctionem tectorum oppidum vel urbem appellaverunt, Cic. Rep. 1, 26, 41; id. Att. 5, 16, 3: tum erat ager incultus sine tecto: nunc est cultissimus cum optimā villā, id. Rosc. Com. 12, 33: si vacuum tepido cepisset villula tecto, Hor. S. 2, 3, 10: pars densa ferarum Tecta rapit silvas, Verg. A. 6, 8: columba plausum Dat tecto ingentem, id. ib. 5, 216: solidis Clauditur in tectis, i. e. in prison, Ov. M. 3, 697: sed quercus tecta cibumque dabat, id. A. A. 2, 622: dolos tecti ambagesque resolvit, i. e. of the Labyrinth, Verg. A. 6, 29: sub tecta Sibyllae, id. ib. 6, 211.
vidit ‥ corvos ‥ tecta domus navigantium in portum posite dissipantes
ablata harundine plumbi lamminis eam [ecclesiam ] totam, hoc est et ~um et ipsos quoque parietes ejus, cooperire
festines ‥ tecta ipsius [ecclesiae ] redintegrare
templum ‥ diruptis tegulis ‥ detectum
super ecclesie ~um machinabatur fabricam in qua dependerent campane
partes domus ‥ hoc ~um,feste
superponitur ~um, tignis et laquearibus obnoxium
sub patulum ~um janue ingredi
sacrum scripture theologice ~um ‥ concludere, et sic edificium ‥ stabilire
jam vero Phebo signorum tecta remenso / cursu bisseno revoluto septies anno
sal †petisum [l. pensum ] quod est fuligo nata in ~is balneorum
non sub ~o, non clam, sed publice et solemniter
Turonis ‥ fumosis ~is contenta, Deo donante per vestrae bonitatis providentiam in pace permanet
quique tuis tectis habitant, sunt valde beati / et resonant laudes hi tibi perpetuas
si ‥ quivis alium fugientem in aliam domum infuget, si ibi duo ~a sunt, hamsocna reputetur(
gaudentes ‥ ad sua ~a remeaverunt
omnes [aucae silvestres ], grege facto, collis demissis hostem secutae, ~o incluse sunt
~a cujuslibet veluti propria secure subintrant
nudis operimenta, fatigatis ~i lectique requiem, uberem egrotis misericordiam sollicite subministrantes
per reparacionem camerarum ‥ in ~is, tigulis, calce, sabulo
- 1. dak [domorum]; ➤ (metaf.) sub uno -o; sub tecto, tectis, tectum;
- 2. plafond [marmoreum];
- 3. (meton.) onderdak, woning, huis; ➤ -o alqm recipere iem. bij zich opnemen; in vestra -a discedite;
- 4. (poët.) tempel [Triviae];
- 5. (poët.) grot [Sibyllae];
- 6. (poët.) leger van wild, nest, bijenkorf.
Super Tectum pro sanitate febris filium ponere, Superstitio damnata in veteri Pœnitent. MS. et apud Cumeanum Abbat. de mensura pœnitentiarum cap. 7. Huc forte spectant hæc ex Papia, et ex Glossis Isidori :
Patula testa.
Tectum præstare, leg. 1. § 19. D. de Ventre in possess. mitt.
Agro Tectoque suscipere, leg. 5. Cod. Th. de Desertor. (7, 18.) Germanorum et Celtarum hospitalitatem commendant passim Scriptores apud Cluverium lib. 1. German. antiq. cap. 19. et Lindenbrogium.
Dare debet medium de omnibus rebus mobilibus, excepto Tecto, quas in ipsa casa habuerit ipse homicida.In Codice Cathed. Mutin. legitur,
excepto Tectores.
- P. n. of tego, a covered structure, roofed enclosure, shelter, house, dwelling, abode, roof: totius urbis tecta: tectum subire, Cs.: vos in vestra tecta discedite: tectis succedite nostris, V.: inter convalles tectaque hortorum, i. e. the buildings scattered through the gardens, L.: ager incultus sine tecto: columba plausum Dat tecto ingentem, V.: solidis Clauditur in tectis, i. e. in prison, O.: dolos tecti ambagesque resolvit, i. e. of the Labyrinth, V.—A covering, roof: inferioris porticūs: Hic se praecipitem tecto dedit, H.: culmina tecti, V.: tecti a culmine, O.—A ceiling: tectis caelatis, laqueatis, Enn. ap. C., H.—A canopy: cubilia tectaque, H.
-
…cum magna calamitate rei publicae esse coniunctam. nunc iam aperte rem publicam universam petis, templa deorum immortalium, tecta urbis, vitam omnium civium, Italiam totam ad exitium et vastitatem vocas. qua re, quoniam id quod…
Cicero, in Catilinam
-
…pernicie contendisse. Cum vellet, congrederetur intellecturum quid invicti Germani, exercitatissimi in armis, qui inter annos XIIII tectum non subissent, virtute possent. Haec eodem tempore Caesari mandata referebantur et legati ab Haeduis et a Treveris veniebant…
Julius Caesar, Gallic War
-
…quondam solebant, ab externo hoste atque longinquo, sed hic praesentes suo numine atque auxilio sua templa atque urbis tecta defendunt. quos vos, Quirites, precari, venerari, implorare debetis ut, quam urbem pulcherrimam florentissimam potentissimamque…
Cicero, in Catilinam
-
…, quem Statorem huius urbis atque imperi vere nominamus, hunc et huius socios a tuis ceterisque templis, a tectis urbis ac moenibus, a vita fortunisque civium omnium arcebis et homines bonorum inimicos, hostis patriae, latrones Italiae…
Cicero, in Catilinam
-
…severitatis ac fortitudinis invidia quam inertiae ac nequitiae pertimescenda. an, cum bello vastabitur Italia, vexabuntur urbes, tecta ardebunt, tum te non existimas invidiae incendio conflagraturum his ego sanctissimis rei publicae vocibus et eorum hominum qui hoc…
Cicero, in Catilinam
-
…tanta vitia superari quae cum ita sint, Quirites, vos, quem ad modum iam antea dixi, vestra tecta vigiliis custodiisque defendite ; mihi ut urbi sine vestro metu ac sine ullo tumultu satis esset praesidi consultum atque provisum…
Cicero, in Catilinam
-
…opaca ilice, sic leni crepitabat brattea vento. Corripit Aeneas extemplo avidusque refringit cunctantem, et vatis portat sub tecta Sibyllae. Nec minus interea Misenum in litore Teucri flebant, et cineri ingrato suprema ferebant. Principio pinguem taedis…
Vergil, Aeneid
-
…via sublimis, caelo manifesta sereno lactea nomen habet, candore notabilis ipso. Hac iter est superis ad magni tecta Tonantis regalemque domum. Dextra laevaque deorum atria nobilium valvis celebrantur apertis plebs habitat diversa locis hac parte potentes caelicolae…
Ovid, Metamorphoses
-
…ipsa infamia vero. Maenala transieram latebris horrenda ferarum et cum Cyllene gelidi pineta Lycaei Arcadis hinc sedes et inhospita tecta tyranni ingredior, traherent cum sera crepuscula noctem. Signa dedi venisse deum, vulgusque precari coeperat inridet primo pia…
Ovid, Metamorphoses
-
…mollit aquis, partim subiecto torruit igni. Quod simul inposuit mensis, ego vindice flamma in domino dignos everti tecta penates. Territus ipse fugit, nactusque silentia ruris exululat frustraque loqui conatur ab ipso conligit os rabiem, solitaeque…
Ovid, Metamorphoses